વિનયેન યથાન્યાયં ગમ્ભીરં પ્રશ્નમુત્તમમ્
વિનમ્રતા અને યોગ્ય રીતે, તેણે ગાઢ અને ઉત્તમ પ્રશ્ન પૂછ્યો.
સૂર્યાચન્દ્રમસૌ ચૈવ તથાહોરાત્રમેવ ચ
સૂર્ય અને ચંદ્ર, તેમજ દિવસ અને રાત પણ.
બ્રહ્મૈકો દુશ્ચરં તત્ર તતાપ પરમં તપઃ
ત્યાં બ્રહ્માએ એકલાએ અતિ કઠિન તપ કર્યું.
કીદૃશં સર્વભૂતેશસ્તપસ્તેપે પ્રજા પતિઃ
સર્વ જીવોના સ્વામી અને પ્રજાપતિએ કયું તપ કર્યું હતું?
ધ્યાયંસ્તદા સ ભગવાંસ્તેન લોકાનવાસૃજત્
ત્યારે તે ભગવાન ધ્યાનમાં તલિન રહ્યા અને એથી લોકોની રચના કરી નહોતી.
યોગામૃતાસ્તદા સૃષ્ટા બ્રહ્મણા લોકચક્ષુષા
ત્યારે બ્રહ્માએ, જે લોકોએ માટે આંખ છે, યોગનું અમૃત સર્જ્યું.
દેવાનસૃજત બ્રહ્મા યોગયુક્તાન્સનાતનાન્
બ્રહ્માએ યોગથી યુક્ત, સદા રહેતા દેવતાઓની રચના કરી.
સર્વકામપ્રદાઃ પૂજ્યા દેવાદાનવમાનવૈઃ
તે સર્વ ઇચ્છાઓ પૂરી પાડે છે અને દેવ, દાનવ તથા માનવો દ્વારા પૂજાય છે.
અમૂર્ત્તયસ્ત્રયસ્તેષાં ચત્વારસ્તુ સમૂર્ત્તયઃ
એમાં ત્રણ નિરૂપ છે અને ચાર રૂપી છે.
તેષામધસ્તાદ્વર્ત્તન્તે ચત્વારઃ સૂક્ષ્મમૂર્ત્તયઃ
એના નીચે ચાર સૂક્ષ્મ રૂપો વસે છે.
લોકે વર્ષન્તિ તે હ્યસ્મિંસ્તેભ્યઃ પર્જન્યસંભવઃ
એ લોકોમાં વરસાદ વરસાવે છે; અને એમાંથી વાદળો ઉત્પન્ન થાય છે.
આપ્યાયયન્તિ તે યસ્માત્સોમં ચાન્નં ચ યોગતઃ
એના કારણે યોગથી સોમ અને અન્ન પોષાય છે.
મનોજવાઃ સ્વધાભક્ષ્યઃ સર્વકામપરિષ્કૃતાઃ
એ મન જેટલા ઝડપી છે, સ્વધાથી પોષાય છે અને સર્વ ઇચ્છાઓમાં પરિપૂર્ણ છે.
એતે યોગં પરિત્યજ્ય પ્રાપ્તા લોકાન્સુદર્શનાન્
આ બધાએ યોગ છોડી અને સુંદર લોકોએ પ્રાપ્ત કર્યા.
તતો યુગસહસ્રાન્તે જાયન્તે બ્રહ્મવાદિનઃ
પછી હજારો યુગના અંતે બ્રહ્મનુ વચન બોલનારા જન્મે છે.
વ્યક્તાવ્યક્તં પરિત્યજ્ય મહાયોગબલેન ચ
પ્રગટ અને અપ્રગટને છોડી, મહાન યોગબળથી.
ઉત્સૃજ્ય દેહજાલાનિ મહાયોગબલેન ચ
મહાન યોગશક્તિથી શરીરનાં બંધનો ત્યજી દે છે.
ક્રિયયા ગુરુપૂજાભિર્યાગં કુર્વન્તિ યત્નતઃ
વિધિપૂર્વક ગુરુની ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરીને, શ્રદ્ધાપૂર્વક યજ્ઞ કરે છે.
આપ્યાયયન્તિ યોગેન ત્રૈલોક્યં યેન જીવતિ
યોગ દ્વારા તેઓ ત્રણેય લોકને પોષે છે, જેના કારણે બધું જીવંત રહે છે.
પિતૄણાં હિ બલં યોગો યોગાત્સોમઃ પ્રવર્ત્તતે
પિતૃઓની શક્તિ યોગ છે; યોગથી જ સોમ ઉત્પન્ન થાય છે.
એકસ્તાનપિ મન્ત્રજ્ઞઃ સર્વાનર્હતિ તચ્છૃણુ
મંત્રો જાણતો એક પણ, બધા કરતાં શ્રેષ્ઠ બને છે; આ સાંભળો.
એકસ્તાન્સ્નાતકઃ પ્રિતઃ સર્વાનર્હતિ તચ્છૃણુ
નવો દીક્ષિત અને સંતોષી એક પણ, બધા કરતાં શ્રેષ્ઠ બને છે; આ સાંભળો.
યોગાચાર્યેણ યદ્ભુક્તં ત્રાયતે મહાતો ભયાત્
યોગાચાર્યે જે ભોજન લીધું હોય, તે મહાન ભયથી રક્ષે છે.
બ્રહ્મચારિસહસ્રેણ યોગ એવ વિશિષ્યતે
હજાર બ્રહ્મચારીમાં યોગ જ સર્વોત્તમ છે.
નાન્યત્ર તારણં દાનં યોગેષ્વાહ પ્રજાપતિઃ
યોગ સિવાય બીજું કોઈ ઉદ્ધાર કે દાન નથી, એવું પ્રજાપતિ કહે છે.
પુત્રો વાપ્યથ વા પૌત્રો ધ્યાનિનં ભોજયિષ્યતિ
પુત્ર કે પૌત્ર, જે હોય, ધ્યાનમાં તલિનને ભોજન કરાવવો જોઈએ.
તદલાભે ઉદસીનં ગૂહસ્થમપિ ભોજયેત્
જો એવો ન મળે, તો નિરસ કે એકાંતમાં રહેનારને પણ ભોજન આપવું જોઈએ.
ધ્યાનયોગી પરસ્તસ્માદિતિ બ્રહ્માનુશાસનમ્
ધ્યાનયોગી બધાથી શ્રેષ્ઠ છે; એ બ્રહ્માનું ઉપદેશ છે.
ભાવયન્સર્વલોકાન્વૈ સ્થિત એષ ગણઃ સદા
આ સમૂહ હંમેશા સ્થિર રહીને બધા લોકનું ચિંતન કરે છે.
સંતતિં સંસ્થિતિં ચૈવ ભાવનાં ચ યથાક્રમમ્
તેમની વંશપરંપરા, તેમનું અસ્તિત્વ અને તેમનું ધ્યાન ક્રમશઃ ચાલે છે.