પુષ્પોત્કટાં ચ વાકાં ચ સુતે માલ્યવતસ્તથા
પુષ્પોત્કટા અને વાકા, તેમજ માલ્યવતનો પુત્ર તેના સંતાન હતા.
જ્યેષ્ઠં વૈશ્રવણં તસ્ય સુષુવે દેવવર્ણિની
દિવ્ય રૂપાવતી દેવીએ જયેષ્ઠ વૈશ્વરવણને જન્મ આપ્યો.
રાક્ષસેન ચ રૂપેણ આસુરેણ બલેન ચ
તે રાક્ષસ જેવું રૂપ અને અસુર જેવી તાકાત ધરાવતો હતો.
અષ્ટદંષ્ટ્રં હરિછ્મશ્રું શઙ્કુકર્ણં વિલોહિતમ્
એના આઠ દાંત, પીળા દાઢી, શંખ જેવી કાન અને લોહી જેવો લાલ રંગ હતો.
વૈવર્ત્તજ્ઞાનસંપન્નં સંબુદ્ધં ચૈવ સંભવાત્
તે પરિવર્તનનું જ્ઞાન ધરાવતો અને જન્મતાજ જ જાગૃત થયો હતો.
કુત્સાયાં ક્વિતિ શબ્દો ઽયં શરીરં બેરમુચ્યતે
નિંદા રૂપે 'ક્વિ' શબ્દ ઉચ્ચારાય છે; એનું શરીર 'બેરા' કહેવાય છે.
યસ્માદ્વિશ્રવસો ઽપત્યં સાદૃશ્યાદ્વિશ્રવા ઇવ
વિશ્વરસનો પુત્ર હોવાથી અને વિશ્વરસ જેવો દેખાવ ધરાવતો હોવાથી,
ઋદ્રયાં કુબેરો ઽજનયદ્વિશ્રુતં નલકૂબરમ્
કુબેરએ ઋદ્રા સાથે પ્રસિદ્ધ નલકુબેરને જન્મ આપ્યો.
વિભીષણચતુર્થાંસ્તુ કૈકસ્યજનયત્સુતાન્
કૈકસીયે ચાર પુત્રો જન્માવ્યા, જેમાં વિભીષણ ચોથો હતો.
ચતુષ્પાદ્વિંશતિભુજો મહાકાયો મહાબલઃ
તેને ચાર પગ, વીસ હાથ, વિશાળ શરીર અને મહાન બળ હતું.
રાક્ષસેનૌજસા યુક્તો રૂપેણ ચ બલેન ચ
તે રાક્ષસી તેજ, રૂપ અને બળથી યુક્ત હતો.
વિસર્ગદારુણઃ ક્રૂરો રાવણો દ્રાવણસ્તુ સઃ
તે ભયાનક, ક્રૂર અને રાવણ તરીકે ઓળખાતો, દ્રાવણ પણ કહેવાતો.
ચતુર્યુગાનિ રાજાભૂત્ ત્રયોદશ સ રાક્ષસઃ
એ રાક્ષસ ત્રેયોદશ ચારયુગ સુધી રાજા રહ્યો.
નિયુતાન્યેકષષ્ટિં ચ શરદાં ગણિતાનિ વૈ
તે એકસઠ લાખ શરદીઓ સુધી રાજ્ય કર્યું.
દેવતાનામૃષીણાં ચ ઘોરં કૃત્વા પ્રજાગરમ્
તે દેવતાઓ અને ઋષિઓને ભયાનક જાગૃતિમાં મૂકી દીધા.
રામં દાશરથિં પ્રાપ્ય સગણઃ ક્ષયમીયિવાન્
દશરથપુત્ર રામને મળીને તે પોતાના સહીત વિનાશ પામ્યો.
પુષ્પોત્કટાયાઃ પુત્રાસ્તે કન્યા કુમ્ભીનસી તથા
પુષ્પોત્કટાના પુત્રો આ હતા; અને પુત્રી કુંભીનસી હતી.
કન્યાનુપાલિકા ચૈવ વાકાયાઃ પ્રસવઃ સ્મૃતઃ
વાકાની પુત્રી અનુપાલિકા હતી; એનું સંતાન આવું કહેવાય છે.
દારુણાભિજનાઃ સર્વે દેવૈરપિ દુરાસદાઃ
બધા જ ભયાનક વંશના છે, દેવતાઓ પણ એમની પાસે જવા ડરે છે.
યક્ષાણાં ચૈવ સર્વેષાં પૌલસ્ત્યા ચે ચ રાક્ષસાઃ
યક્ષો, પૌલસ્ત્ય અને રાક્ષસો બધાજ એમા આવે છે.
વેદાધ્યયનશીલાનાં તપોવ્રતનિષેવિણામ્
એ લોકો વેદપાઠ અને તપ-વ્રતના પાલનમા તત્પર રહે છે.
ઇતરે યે યજ્ઞજુષસ્તે વૈ રક્ષોગણાસ્ત્રયઃ
બીજાઓ, જેમને યજ્ઞમાં આનંદ આવે છે, એ રાક્ષસોના ત્રણ જૂથ છે.
નિશાચરગણાસ્તેષાં ચત્વારઃ કવિભિઃ સ્મૃતાઃ
એમામાંથી ચાર જાતના રાતે ફરતા પ્રાણીઓનું કવિઓએ ઉલ્લેખ કર્યો છે.
ઇત્યેતાઃ સપ્ત તેષાં વૈ જાતયો રાક્ષસાઃ સ્મૃતાઃ
આ રીતે, રાક્ષસોની સાત જાતો જાણીતી છે.
વૃત્તાક્ષાઃ પિઙ્ગલાશ્ચૈવ મહાકાયા મહોદરાઃ
એ લોકો ગોળ આંખોવાળા, પીળા રંગના, મોટા શરીર અને મોટા પેટવાળા છે.
આકર્ણા હારિતસ્યાશ્ચ મુઞ્જધૂમ્રોર્ધ્વમૂર્ધજાઃ
એના કાન ખભા સુધી પહોંચે છે, વાળ પીળા અને ઊભા હોય છે.
તામ્રાસ્યા લંબજિહ્વોષ્ઠા લંબભ્રૂસ્થૂલનાસિકાઃ
એના ચહેરા તાંબાના જેવા, જીભ અને હોઠ લટકતા, ભ્રૂ ઝૂકેલા અને નાક જાડા હોય છે.
મહાઘોરસ્વરાશ્ચૈવ વિકટોદ્બદ્ધપિણ્ડિકાઃ
એનો અવાજ બહુ ભયાનક હોય છે અને અંગો વિકૃત રીતે ફૂલેલા હોય છે.
દારુણાભિજનાઃ ક્રૂરાઃ પ્રાયશઃ ક્લિષ્ટકર્મિણઃ
એ લોકો ભયાનક વંશના, ક્રૂર અને મોટેભાગે દુઃખદાયક કામોમાં લાગેલા હોય છે.
વિચિત્રાભરણાશ્ચિત્રમાલ્યગન્ધાનુલેપનાઃ
એ લોકો વિવિધ આભૂષણો, ફૂલોની માળાઓ, સુગંધ અને લપસણથી સજ્જ હોય છે.