પૃષ્ઠતઃ પાણિ પાદાશ્ચ પૃષ્ઠતો વાતરંહસઃ
એમના હાથપગ પીઠની તરફ છે અને પીઠ પાછળથી પવનના જોરે ચાલે છે.
નગ્નકા હ્યનિકેતાશ્ચ લંબશેફ આણ્ડપિડકાઃ
એ લોકો નંગા છે, ઘરવિહિન છે, એમના અંગ લટકેલા છે અને વાંઝિયાણાં ફૂલે છે.
ષોડશૈતા હિ જાત્યસ્તાઃ પિશાચાનાં પ્રકીર્ત્તિતાઃ
પિશાચોની આ શોડશ જાતિઓ એમની જાતિ તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે.
બ્રહ્મા તેભ્યો વરં પ્રાદાત્કારુણ્યાદલ્પચેતસઃ
બ્રહ્માએ દયા કરીને, એમના નબળા મનને જોઈને એમને વરદાન આપ્યું.
સંધ્યે ઉભે પ્રચારં ચ સ્થાનાન્યાજીવમેવ ચ
એમને બંને સંધ્યાએ ફરવાની, રહેવાની અને જીવન ગુજારવાની જગ્યા અને રીત આપી.
વિધ્વસ્તાનિ ચ યાનિ સ્યુરનાચારોષિતા નિ ચ
અને જે સ્થળો બગડેલા હોય કે દુશ્ચરિત્ર લોકો રહેતા હોય, એ પણ એમને મળ્યા.
રાજમાર્ગોપરથ્યાશ્ચ નિષ્કુટાશ્ચત્વરાણિ ચ
રાજમાર્ગો, ગલીઓ, સાંકડી વાટો અને ચોરાસ્થળો એમના છે.
પથો નદ્યો ઽથ તીર્થાનિ ચૈત્યવૃક્ષા મહાપથમ્
માર્ગો, નદીઓ, તટ, પવિત્ર વૃક્ષો અને મોટા રસ્તાઓ પણ એમના છે.
અધાર્મિકો જનસ્તેષામા જીવો વિહિતઃ સુરૈઃ
દેવતાઓએ એમના માટે અધર્મી માણસનું જીવન નક્કી કર્યું છે.
પ્રકૃતોપધિસંધાનાશ્ચોરા વિશ્વાસઘાતિનઃ
જે લોકો સ્વભાવથી છેતરપિંડી, ચોર અને વિશ્વાસઘાતી હોય છે.
આરભ્યન્તે ક્રિયાયાસ્તુ પિશાચાસ્તત્ર દૈવતમ્
કોઈ પણ વિધી શરૂ થાય ત્યારે પિશાચો ત્યાંના દેવતા ગણાય છે.
ધૂપૈર્હારિદ્રકૃસરૈસ્તિલભક્ષગુડૌદનૈઃ
ધૂપ, હળદરભાત, તલના લાડુ અને ગુડભાતથી એમની પૂજા થાય છે.
એવસુક્તાસ્તુ બલયસ્ત્વેષાં વૈ પર્વસંધિષુ
આ રીતે, તેમના સૈનિકો પર્વતોના સાંધા પર તૈનાત છે.
સર્વભૂતપિશાચાનાં ગિરીણાં શૂલપાણિનામ્
આ બધા જીવ, ભૂત, પર્વતવાસી અને ત્રિશૂલ ધારણ કરનાર છે.
દ્વીપિનશ્ચ સુતાસ્તસ્યાઃ શ્વાપદાશ્ચામિષાશિનઃ
તેને દ્વીપોમાં રહેતા પુત્રો, જંગલી પ્રાણીઓ અને માંસખોર જાનવર પણ થયા.
તસ્યા દુહિતરઃ પઞ્ચ તાસાં નામાનિ મે શૃણુ
તેને પાંચ દીકરીઓ હતી; તેમના નામો હું તને કહું છું, સાંભળ.
અનુવૃત્તા ચ વિજ્ઞેયા તાસાં વૈ શૃણુત પ્રજાઃ
આ દીકરીઓની સંતાનને અનુવૃત્તા કહે છે; હવે તેમના વંશ વિશે સાંભળ.
ઇત્યેવમાદિર્હિ ગણો મૈનો વિસ્તીર્ણ ઉચ્યતે
આ રીતે, વિશાળ મૈન નામનો ગણા અહીંથી શરૂ થાય છે.
ઉગ્રાશ્ચ શિશુમારાશ્ચામીનાશ્ચૈતાન્વ્યજાયત
તેણે ભયાનક પ્રાણીઓ, મગર અને વિવિધ પ્રકારની માછલીઓ જન્માવી.
તથા શઙ્ખવિકારાણિ જનયામાસ નૈકશઃ
એ જ રીતે, તેણે અનેક પ્રકારના શંખ જેવા જીવ પણ ઉત્પન્ન કર્યા.
ઐણેયાનાં વિકારાણિ શંબૂકાનાં તથૈવ ચ
તે જ રીતે, તેણે કાચબાના અને શામળિયાના અનેક પ્રકાર ઉત્પન્ન કર્યા.
તથા શઙ્ખવિકારાણિ પરિવૃત્તા વ્યજાયત
આ રીતે, શંખ જેવા જીવના બદલાયેલા સ્વરૂપો પણ જન્મ્યા.
ઇત્યેષ હિ ઋષાવંશઃ પઞ્ચશાખઃ પ્રકીર્ત્તિતઃ
આ રીતે, ઋષા વંશના પાંચ શાખાવાળો વંશ વર્ણવાયો છે.
સંસ્વેદજવિકારાણિ યથા યેભ્યો ભવન્તિ હ
જે રીતે સંસ્વેદજ જીવોમાં પરિવર્તન થાય છે, તે એમનામાંથી ઉત્પન્ન થાય છે.
મનુષ્યસ્વેદમલજા ઉશના નામ જન્તવઃ
માણસોના પસીના અને મલમાંથી ઉશના નામના જીવ ઉત્પન્ન થાય છે.
શઙ્ખોપલવિકારાણિ કીલકાવરકાણિ ચ
શંખ, પથ્થર અને કીડા જેવા અનેક પ્રકાર પણ હોય છે.
યથા ઘર્મદિતપ્પાભ્યશ્ચાભ્દ્યો વૃષ્ટિભ્ય એવ
જેમ ગરમી, ધૂપ, પાણી અને વરસાદથી પણ,
મક્ષિકાઃ પિચ્છલા દેશાસ્તથા તિત્તિરિપુત્તિકાઃ
માખી, લીસા જેવા જીવ અને તિતર તથા તેના બચ્ચા પણ ઉત્પન્ન થાય છે.
જલજાઃ સ્વેદજાશ્ચૈવ જાયન્તે જન્તસ્ત્વિમે
આ જંતુઓ, જળમાં રહેતા અને પસીનામાંથી ઉત્પન્ન થતા, એમ જન્મે છે.
સિંહલા રોમલાશ્ચૈવ પિચ્છિલાઃ પરિકીર્ત્તિતાઃ
સિંહલા, રોમલા અને લીસા જેવા જીવ પણ અહીં વર્ણવાયા છે.