તત્રાવર્ત્તત ગર્ભો વૈ અણ્ડસ્યાભ્યન્તરે બલી
ત્યાં અંડાના અંદર એક શક્તિશાળી ગર્ભ વિકસ્યો.
સર્વતો નિર્મિતં જ્ઞાત્વા ગર્ભં તે ત્દૃતતેજસઃ
જ્યારે જાણ્યું કે ગર્ભ સર્વ બાજુથી રચાયો છે, ત્યારે તેજથી ભરેલા તેમણે કહ્યું:
બલં તેજો ઽસ્ય ભવિતા નિર્મિતસ્યાધિકં વિભો
હે પ્રભુ, જન્મેલા પછી તેની શક્તિ અને તેજ સર્વ સર્જિત કરતાં વધારે હશે.
સર્વભૂતાનિ યાનીહ સ્યાવરાણિ ચરણિ ચ
અહીંના બધા જીવો, નીચા કે ચાલતા,
યદેડે સ્થાપિતં તેજો બલં ચ દ્વિજસત્તમ
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, જે જે તેજ અને બળ સ્થાપિત થયું હતું,
શ્રુતિતેજઃ પ્રભાવશ્ચ ધક્ષતે સર્વતોંઽજસા
તેના શ્રુતિથી પ્રાપ્ત તેજનો પ્રભાવ તરત જ સર્વને દહન કરી દેશે.
બલં ચાણ્ડે ચકારાથ તતસ્ત્વણ્ડાન્તરે શિશુઃ
પછી અંડાના અંદર એ બાળકે પોતાની તાકાત બતાવી.
તત્તૂદરાદ્વિનિષ્ક્રાન્તં મૃતપિણ્ડોપમં સ તુ
એના પેટમાંથી એક મરેલા ગાંઠ જેવું કંઈક બહાર આવ્યું.
શકલે દ્વે સમાસ્થાય સ એકસ્મિન્નપશ્યત
એણે એ અંડાના બે ભાગ પકડીને, એમાંથી એક ભાગને ધ્યાનપૂર્વક જોયો.
તત્સમુદ્યમ્ય ચોત્થાયાદિન્યુત્સંગે નિવેદ્ય ચ
પછી એ ભાગને ઉંચકીને ઊભો રહી, એણે એ પોતાના ખોળામાં મૂકી રજૂ કર્યું.
તેન માર્ત્તણ્ડ ઇતિ વૈ કથ્યતે સવિતા બુધૈઃ
એ કારણે જ વિદ્વાનો સવિતાને 'માર્તંડ' કહે છે.
યે તે અણ્ડકપાલે દ્વે તદ્બલં પરમં મતમ્
એ અંડાના બે ખોળા સર્વશક્તિમાન માનવામાં આવે છે.
ઉદરે પ્રવેશયામાસ તસ્યાઃ સ જનનેચ્છયા
એ જન્મવાની ઈચ્છાથી એના પેટમાં પ્રવેશ્યો.
દેવોપવાહ્યા રાજાનો હસ્તિનો બલવત્તરાઃ
દેવતાઓથી પણ વધારે શક્તિશાળી રાજાઓ અને હાથીઓ પણ વહેંચાઈ જાય છે.
ઉત્તરત્ર ચ વો ભૂયસ્તેષાં વક્ષ્યામિ વિસ્તરમ્
પછી હું તમને એ બધાની વિગતથી વાત કરીશ.
ભગવાન્સવિતા સાક્ષાત્પ્રભાસયતિ રશ્મિભિઃ
ભગવાન સવિતા પોતાની કિરણોથી સીધો પ્રકાશ ફેલાવે છે.
બાહ્યં તમોવૃતં સર્વં તત્પ્રમાણમશેષતઃ
એ બધું બહારનું અંધકાર સંપૂર્ણપણે દૂર કરે છે.
શ્રુતં ભગવતો વ્યાસાત્પારાશર્યાન્મહાત્મનઃ
આ બધું મહાન આત્મા પરાશરપુત્ર વ્યાસજી પાસેથી સાંભળ્યું છે.
વિમૃશ્ય બહુધા તત્તુ પુનરન્યૈઃ પૃથક્પૃથક્
આ વિષયને ઘણા રીતે વિચારી, બીજાઓએ અલગ અલગ રીતે તપાસ્યું છે.
અભયો વિચરત્યેવ જાત્યન્તરશતં ગતઃ
નિર્ભય એ અનેક જન્મો પસાર કરીને સતત ફરતો રહે છે.
કથ્યતે વા કથા યસ્ય ન તં વિદ્ધિ સમાનકમ્
જેની વાર્તા કહેવામાં આવે છે, એ તમારો સમાન નથી, એ જાણો.
ઋક્ષસ્ય ભગિની રક્ષા વાનરસ્ય બલીયસઃ
ભાલુની બહેન કે શક્તિશાળી વાનરનો રક્ષક.
ઋક્ષરાજં મહાપ્રાજ્ઞં જાંબવન્તં યશસ્વિનમ્
ભાલુઓના વિદ્વાન અને પ્રસિદ્ધ રાજા, જાંબવાન.
વાસુદેવસ્ય સા દત્તા પિત્રા રાજીવલોચના
એને એના પિતાએ કમળની આંખો ધરાવનારા વાસુદેવને આપી હતી.
જયન્તો ઽથ ચ સર્વજ્ઞો મૃગરાટ્ સંકૃતિર્જયઃ
જયંત, પછી સર્વજ્ઞ, પશુઓના રાજા, સંકૃતિ અને જયાનો ઉલ્લેખ થાય છે.
ભોજો રાક્ષસજિચ્ચૈવ પિશાચવનગોચરૌ
ભોજ, રાક્ષસોને મારનાર, અને જેઓ ભૂતો તથા જંગલોમાં રહે છે, તેઓ પણ અહીં આવે છે.
તેષાં પુત્રાશ્ચ પૌત્રાશ્ચ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ
તેમના પુત્રો અને પૌત્રો સૈંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં છે.
માર્જારસ્ય તુ માર્જારા વાદ્યાઃ પુત્રા મહાબલાઃ
મારજારના સંતાનો પણ બિલાડીઓ જ છે, જે પ્રસિદ્ધ અને બહુ બળવાન છે.
આચાર્યાઃ શ્વાપદાદીનાં શરભાણાં મહૌજસઃ
જંગલી પ્રાણીઓના ગુરુઓ એટલે શરભ, જેઓ મહાન તાકાત ધરાવે છે.
લાઘવે પ્લવને યુક્તાઃ સર્વસત્ત્વાવસાદકાઃ
તેઓ ચપળતા અને ઉછાળવામાં નિપુણ છે અને બધા જીવોને વશમાં રાખી શકે છે.