સંખ્યાતાનિ કુલીનાનાં વાનરાણાં તરસ્વિનામ્
કુળીન અને ઝડપી વાનરોની સંખ્યા ગણવામાં આવી છે.
દિવ્યાભરણવેષાશ્ચ બ્રહ્મણ્યાશ્ચાહિતગ્નયઃ
દિવ્ય આભૂષણ અને વસ્ત્રોથી શોભાયમાન, બ્રહ્મમાં તત્પર અને અગ્નિમાં આહુતિ આપનારા.
મુકુટૈઃ કુણ્ડલૈર્હારૈઃ કેયૂરૈઃ સમલઙ્કૃતાઃ
મુકુટ, કુંડળ, હાર અને કયૂરથી શોભિત છે.
અસ્ત્રાણાં મોચને ચાપિ તથા સંહારકર્મણિ
શસ્ત્ર છોડવામાં અને વિનાશના કાર્યોમાં પણ નિપુણ છે.
સમર્થા બલિનઃ શૂરાઃ સર્વશસ્ત્રપ્રહારિણઃ
એમને બધાં શસ્ત્રો ચલાવવાની શક્તિ, બલ, શૌર્ય અને કૌશલ્ય છે.
કુલાનાં ચ સહસ્રાણિ દશ તેષાં મહાત્મનામ્
આ મહાત્માઓમાં હજારો કુળો છે.
નીલે શ્વેતનગે ચૈવ નિષધે ગન્ધમાદને
નીલ, શ્વેત, નિષધ અને ગંધમાદન પર્વતો પર,
નિલયાસ્તેષુ તે પ્રોક્તા વિશ્વકર્મકૃતા સ્વયમ્
ત્યાં તેમના નિવાસસ્થાનો પોતે વિશ્વકર્માએ બનાવ્યા છે.
સર્વર્તુરમણીયાસ્તે હ્યુદ્યાનાનિ ચ સર્વશઃ
ત્યાંના બગીચાઓ બધાં ઋતુઓમાં આનંદદાયક છે.
આલેપનૈશ્ચ વિવિધૈર્દિવ્યભક્તિકૃતૈસ્તથા
અને વિવિધ સુગંધિત લિપનોથી, જે દિવ્ય ભક્તિથી તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે,
વાનરા વાનરીભિસ્તે દિવ્યાભરણભૂષિતાઃ
વાંદરો અને વાંદરીઓ દિવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન છે.
ક્રિયામયાઃ સમુદિતા દિવિ દેવગણા ઇવ
તેઓ વિધિ-વિધાનથી ભરપૂર છે, જાણે સ્વર્ગના દેવતાઓની સભા હોય તેમ.
ધાર્મિકાશ્ચ વરોત્સિક્તા યુદ્ધશૈણ્ડા મહાબલાઃ
તેઓ ધર્મપરાયણ, ઉત્તમ ગુણવાળાં, યુદ્ધમાં પરાક્રમી અને મહાબળવાન છે.
અમ્લાનિનઃ સત્યસંધા નાનાર્થે બહુજલ્પિનઃ
તેઓ ક્યારેય કાંઈથી થાકતા નથી, સત્યવ્રતી છે, અનેક કામોમાં nipuN અને વાક્પટુ છે.
વનાલઙ્કારભૂતો હિ સૃષ્ટા વૈ બ્રહ્મણા સ્વયમ્
વાસ્તવમાં, તેઓ જંગલની શોભા છે, અને બ્રહ્માએ પોતે તેમને સર્જ્યા છે.
કપીનામવતારો ઽયં સર્વપાપવિનાશનઃ
આ વાંદરોનો અવતાર સર્વ પાપોનો નાશક છે.
તદેવ કીર્તયિષ્યામિ તચ્છૃણુધ્વમતન્દ્રિતાઃ
હવે હું એ જ કથા કહિશ, તમે ધ્યાનપૂર્વક સાંભળો.
વ્યાઘ્રસ્ય ભ્રાતરઃ પઞ્ચ સ્વસારશ્ચ તથાસ્ય વૈ
વાઘને પાંચ ભાઈઓ અને એટલી જ બહેનો હતી,
પ્રતિપાદિતા સ્વયં ભ્રાત્રા ભાતૃદારાસ્તથૈવ ચ
જેને તેના ભાઈએ આપેલી હતી, અને ભાઈઓની પત્નીઓ પણ એમ જ અપાઈ હતી.
શરભસ્યાપિ વિદ્ધાંસો ભ્રાતરો વીર્યસંમતાઃ
શરભના ભાઈઓ પણ પરાક્રમમાં પ્રસિદ્ધ અને વિશિષ્ટ હતા.
શરભસ્ય સુતો ધીમાઞ્શુકો નામ મહાબલઃ
શરભનો પુત્ર, બુદ્ધિશાળી અને મહાબળવાન, તેનું નામ શુક હતું.
સંમતઃ સર્વશૂરાણાં ચક્રવર્તિ દુરાસદઃ
તે બધા વીરોથી માન્ય, દુર્લભ વિજયી રાજા હતો.
ઇન્તા સદૈવ શત્રૂણાં સર્વાસ્ત્રવિધિપારગઃ
શત્રુઓ માટે હંમેશાં ભયજનક અને બધા શસ્ત્રવિદ્યામાં પારંગત હતો.
પ્રજાપતિરુપાદાય કન્યાં હેમવિભૂષિતામ્
પ્રજાપતિએ સોનાથી શોભાયમાન એવી એક કન્યાને અપનાવી હતી.
પાણિં જગ્રાહ તસ્યાસ્તુ ઋક્ષો વાનરયૂથપઃ
વાંદરાઓના મુખ્યએ તેના હાથ પકડી લીધો.
ચકમે તાં મહેન્દ્રસ્તુ દૃષ્ટ્વા વૈ પ્રિયદર્શનામ્
મહેન્દ્રે જ્યારે તેને જોયા, જે દેખાવમાં ખુબ જ મનમોહક હતી, ત્યારે તેણે તેને સ્વીકારી.
વિરજાયાં મહેન્દ્રેણ મહેન્દ્રસમવિક્રમઃ
વિરજા પાસે મહેન્દ્ર જેવો પરાક્રમી મહેન્દ્રે
રહસ્યુત્પાદિતઃ પુત્રઃ સુગ્રીવો હરિયૂથપઃ
એમણે ગુપ્ત રીતે એક પુત્રને જન્મ આપ્યો, જે સુગ્રીવ હતો, વાંદરાઓનો મુખ્ય.
હર્ષ ચક્રે સુવિપુલં સર્વવાનરયૂથપઃ
બધા વાંદરા યુથના મુખ્યએ ખૂબ આનંદ કર્યો.
અભિષિક્તસ્તતો વાલી સુગ્રીવાનુગતો બલી
પછી બલવાન વાલી, સુગ્રીવ સાથે, રાજતિલક પામ્યો.