પૂતરા માતૃસામાન્યાસ્તથા ભૂતભયઙ્કરાઃ
પૂતરાઓ માતાઓમાં સામાન્ય છે અને જીવજંતુઓને ભયાનક લાગે છે.
સ્કન્દગ્રહાદયો હાસ્યા આપકાસ્ત્રાસકાદયઃ
સ્કંદગ્રહ અને બીજા હાસ્યાસ્પદ છે, જ્યારે આપક અને ત્રાસક અલગ પ્રકારના છે.
સ્કન્દગ્રહવિશેષાણાં માયિકાનાં તથૈવ ચ
સ્કંદગ્રહોમાં પણ ખાસ પ્રકારના અને માયિક સ્વભાવવાળા પણ હોય છે.
એવં ગણસહસ્રાણિ ચરન્તિ પૃથિવીમિમામ્
આ રીતે હજારો સમૂહો આ ધરતી પર ફરતા રહે છે.
યક્ષાણાં રાક્ષસાનાં ચ પૌલસ્ત્યાગસ્તયશ્ચ યે
યક્ષ, રાક્ષસ અને પૌલસ્ત્ય તથા અગસ્ત્યના વંશજો વચ્ચે,
યક્ષાદૃષ્ટ્યા પિબન્તીહ નૄણાં માંસમસૃગ્વસે
યક્ષોની નજરથી કેટલાક અહીં મનુષ્યોનું માંસ અને લોહી પીવે છે.
સર્વલક્ષણસંપન્નાઃ સમામૈશ્ચાપિ દૈવતૈઃ
તેઓ બધા લક્ષણોથી યુક્ત છે અને દેવતાઓ જેટલા સમાન છે.
અનાભિભાવ્યા વિક્રાન્તાઃ સર્વલોકનમસ્કૃતાઃ
તેઓ અજેય, પરાક્રમી અને બધા લોકોથી પૂજનીય છે.
દેવાનાં લક્ષણં હ્યેતદસુરાણાં તથૈવ ચ
આ દેવતાઓનું લક્ષણ છે, અને અસુરોનું પણ એવું જ છે.
ગન્ધર્વેભ્યસ્ત્રિભિઃ પાદૈર્હીના ગુહ્યકરાક્ષસાઃ
ગંધર્વોથી ગુહ્યક અને રાક્ષસ ત્રણ ભાગે ઓછા છે.
એવન્ધનેન રૂપેણ આયુષા ચ બલેન ચ
ધન, રૂપ, આયુષ્ય અને બળમાં,
દેવાસુરેભ્યો હીયન્તે ત્રીંસ્ત્રીન્પાદાન્પરસ્પરમ્
દેવતાઓ અને અસુરો એકબીજા કરતાં ત્રણ ભાગ ઓછા છે.
અતઃ શૃણુત ભદ્રં વઃ પ્રજાઃ ક્રોધવશાન્વયાઃ
અત્યારે સાંભળો, તમારો કલ્યાણ થાય, હે ક્રોધવશના સંતાનો.
તા ભાર્યા પુલહસ્યાસન્નામતો મે નિબોધત
પુલહાની એ પત્નીઓ હતી; હવે તેમના નામો મારી પાસેથી સાંભળો.
ભૂતા ચ કપિશા દંષ્ટ્રા ઋષા તિર્યા તથૈવ ચ
ભૂતા, કપિશા, દંષ્ટ્રા, ઋષા અને તિર્યા પણ.
મૃગ્યાસ્તુ હરિગાઃ પુત્રા મૃગશ્ચાન્યે શશાસ્તથા
મૃગોમાં વાનરો સંતાન છે; બીજાં મૃગ અને શશ પણ છે.
ઋક્ષાશ્ચ મૃગમન્દાયા ગવયાશ્ચાપરે તથા
મૃગમંદાથી રીંછો અને બીજાં ગવય પણ ઉત્પન્ન થયા.
હર્ય્યા સ્તુ હરયઃ પુત્રા ગોલાઙ્ગૂલાસ્તરક્ષવઃ
હર્યા પાસેથી વાનરો, ગોલાંગૂળ અને વાઘો ઉત્પન્ન થયા.
સિંહાવ્યાઘ્રાશ્ચ નીલાશ્ચદ્વીપિનઃ ક્રોધિતાધરાઃ
સિંહો, વાઘો, નીલા ચિત્તા અને બીજા જંગલના ક્રોધી જંતુઓ.
મણ્ડૂકા નકુલાશ્ચૈવ વલ્કકા વનગોચરાઃ
કાંદોળ, નકુલ અને વલ્કક, એ બધા જંગલમાં રહે છે.
રણચન્દ્રં શતમુખં દરીમુખમથાપિ ચ
રણચંદ્ર, શતમુખ, દરીમુખ અને બીજા પણ.
પ્રથિતં મથિતં ચૈવ હરિણં લાઙ્ગલિં તથા
પ્રથિત, મથિત, હરિણ અને લાંગળી પણ.
ઊર્દ્ધ્વદૃષ્ટિઃ કૃતાહારઃ સુવ્રતો વિનતો બુધઃ
જેની નજર ઉપર છે, જમ્યા પછી, સારા વ્રતવાળા, વિનમ્ર અને બુદ્ધિશાળી છે.
ક્ષેમમૂર્તિશ્ચ બલવાન્ રાજાનઃ સર્વ એવ તે
ક્ષેમમૂર્તિ, બલવાન અને બધા એ રાજાઓ.
અશક્યાઃ સમરેજેતું દેવદાનવમાનવૈઃ
દેવ, દાનવ કે મનુષ્ય પણ યુદ્ધમાં એમને હરાવી શકે નહીં.
નાગ્નિશસ્ત્રવિષૈરન્યૈર્મૃત્યુરેષાં વિધીયતે
આગ, શસ્ત્ર, ઝેર કે બીજું કંઈ પણ એમને મરી શકે નહીં.
પાતાલે ચ જલે વાયૌ હ્યવિનાશિન એવ તે
પાતાળમાં, પાણીમાં કે વાયુમાં પણ એ અવિનાશી જ છે.
મહાપદ્મસહસ્રાણિ મહાપદ્મશતાનિ ચ
મહાપદ્મના હજારો અને મહાપદ્મના સૈંકડો.
નિયુતાનાં સહસ્રાણિ નિખર્વાણાં તથૈ વ ચ
નિયુતના હજારો અને અનંત નિખર્વ પણ.
અર્બુદાનાં ચ લક્ષં તુ કોટીશતમથાપરમ્
અર્બુદના લાખ અને કરોડોના સૈંકડો પણ.