ચરન્તિ પૃથિવીં કૃત્સ્નાં તત્ર તે દેવલૌકિકાઃ
એ દેવલોકના પ્રાણીઓ આખી પૃથ્વી પર વિહરે છે.
તસ્યાસ્ત્વપિ ચ નીલાયા વિકચા નામ રાક્ષસી
એ નિલાની એક રાક્ષસી હતી, જેનું નામ વિકચા હતું.
વિરૂપકેન તસ્યાં વૈ નૈરૃતેન ઇહ પ્રજાઃ
નૈરૃત વિરૂપકે, એમાંથી સંતાન ઉત્પન્ન કર્યા.
દંષ્ટ્રાકરાલા વિકૃતા મહાકર્ણા મહોદરાઃ
એ બધા દાંતો બહાર નીકળેલા, વિકૃત, મોટા કાન અને મોટા પેટવાળા હતા.
રેરવાકાઃ પિશાચાશ્ચ વાહકાસ્ત્રાસકાઃ પરે
કેટલાંક ગર્જના કરતા, કેટલાંક પિશાચ, કેટલાંક વહન કરતા અને કેટલાંક ભય પેદા કરતા હતા.
ચરન્ત્યદૃષ્ટપૂર્વાસ્તુ નાનાકારા હ્યનેકશઃ
એ અનેક પ્રકારના અને અનેક રૂપોમાં, જે પહેલાં ક્યારેય જોયા ન હતા, ફરતા રહે છે.
લક્ષમાત્રેણ ચાકાશં સ્વલ્પાત્સ્વલ્પં ચરન્તિ વૈ
લક્ષ માત્ર જેટલા અંતરમાં, એ આકાશમાં થોડા-થોડા હલનચલન કરતા રહે છે.
ભૂમિરાક્ષસકૈઃ સર્વૈરનેકૈઃ ક્ષુદ્રરાક્ષસૈઃ
આ પૃથ્વી વિવિધ પ્રકારના રાક્ષસો અને અનેક નાના રાક્ષસોથી ભરેલી છે.
સમાસાભિહિતાશ્ચૈવહ્યષ્ટૌ રાક્ષસમાતરઃ
આ રીતે, સંક્ષિપ્તમાં, આઠ રાક્ષસ માતાઓનું વર્ણન થયું છે.
ભદ્રકા નિકરાઃ કેચિદજ્ઞનિષ્પત્તિહેતુકાઃ
કેટલાક ભદ્રકા નામના જૂથો છે, જે અજ્ઞાન અને દુર્ભાગ્યનું કારણ બને છે.
પૂતરા માતૃસામાન્યાસ્તથા ભૂતભયઙ્કરાઃ
પૂતરાઓ માતાઓમાં સામાન્ય છે અને જીવજંતુઓને ભયાનક લાગે છે.
સ્કન્દગ્રહાદયો હાસ્યા આપકાસ્ત્રાસકાદયઃ
સ્કંદગ્રહ અને બીજા હાસ્યાસ્પદ છે, જ્યારે આપક અને ત્રાસક અલગ પ્રકારના છે.
સ્કન્દગ્રહવિશેષાણાં માયિકાનાં તથૈવ ચ
સ્કંદગ્રહોમાં પણ ખાસ પ્રકારના અને માયિક સ્વભાવવાળા પણ હોય છે.
એવં ગણસહસ્રાણિ ચરન્તિ પૃથિવીમિમામ્
આ રીતે હજારો સમૂહો આ ધરતી પર ફરતા રહે છે.
યક્ષાણાં રાક્ષસાનાં ચ પૌલસ્ત્યાગસ્તયશ્ચ યે
યક્ષ, રાક્ષસ અને પૌલસ્ત્ય તથા અગસ્ત્યના વંશજો વચ્ચે,
યક્ષાદૃષ્ટ્યા પિબન્તીહ નૄણાં માંસમસૃગ્વસે
યક્ષોની નજરથી કેટલાક અહીં મનુષ્યોનું માંસ અને લોહી પીવે છે.
સર્વલક્ષણસંપન્નાઃ સમામૈશ્ચાપિ દૈવતૈઃ
તેઓ બધા લક્ષણોથી યુક્ત છે અને દેવતાઓ જેટલા સમાન છે.
અનાભિભાવ્યા વિક્રાન્તાઃ સર્વલોકનમસ્કૃતાઃ
તેઓ અજેય, પરાક્રમી અને બધા લોકોથી પૂજનીય છે.
દેવાનાં લક્ષણં હ્યેતદસુરાણાં તથૈવ ચ
આ દેવતાઓનું લક્ષણ છે, અને અસુરોનું પણ એવું જ છે.
ગન્ધર્વેભ્યસ્ત્રિભિઃ પાદૈર્હીના ગુહ્યકરાક્ષસાઃ
ગંધર્વોથી ગુહ્યક અને રાક્ષસ ત્રણ ભાગે ઓછા છે.
એવન્ધનેન રૂપેણ આયુષા ચ બલેન ચ
ધન, રૂપ, આયુષ્ય અને બળમાં,
દેવાસુરેભ્યો હીયન્તે ત્રીંસ્ત્રીન્પાદાન્પરસ્પરમ્
દેવતાઓ અને અસુરો એકબીજા કરતાં ત્રણ ભાગ ઓછા છે.
અતઃ શૃણુત ભદ્રં વઃ પ્રજાઃ ક્રોધવશાન્વયાઃ
અત્યારે સાંભળો, તમારો કલ્યાણ થાય, હે ક્રોધવશના સંતાનો.
તા ભાર્યા પુલહસ્યાસન્નામતો મે નિબોધત
પુલહાની એ પત્નીઓ હતી; હવે તેમના નામો મારી પાસેથી સાંભળો.
ભૂતા ચ કપિશા દંષ્ટ્રા ઋષા તિર્યા તથૈવ ચ
ભૂતા, કપિશા, દંષ્ટ્રા, ઋષા અને તિર્યા પણ.
મૃગ્યાસ્તુ હરિગાઃ પુત્રા મૃગશ્ચાન્યે શશાસ્તથા
મૃગોમાં વાનરો સંતાન છે; બીજાં મૃગ અને શશ પણ છે.
ઋક્ષાશ્ચ મૃગમન્દાયા ગવયાશ્ચાપરે તથા
મૃગમંદાથી રીંછો અને બીજાં ગવય પણ ઉત્પન્ન થયા.
હર્ય્યા સ્તુ હરયઃ પુત્રા ગોલાઙ્ગૂલાસ્તરક્ષવઃ
હર્યા પાસેથી વાનરો, ગોલાંગૂળ અને વાઘો ઉત્પન્ન થયા.
સિંહાવ્યાઘ્રાશ્ચ નીલાશ્ચદ્વીપિનઃ ક્રોધિતાધરાઃ
સિંહો, વાઘો, નીલા ચિત્તા અને બીજા જંગલના ક્રોધી જંતુઓ.
મણ્ડૂકા નકુલાશ્ચૈવ વલ્કકા વનગોચરાઃ
કાંદોળ, નકુલ અને વલ્કક, એ બધા જંગલમાં રહે છે.