શકુની પૂતના ચૈવ કન્યે દ્વે તુ બલેઃ સ્મૃતે
શકુની અને પૂતના—બલિની બે દીકરીઓ તરીકે યાદ રાખવામાં આવે છે.
બાલેયા નામ વિખ્યાતા ગણા વિક્રાન્તપૌરુષાઃ
બાલેયા નામે પ્રસિદ્ધ એક જૂથ હતો, જે બહાદુર અને પરાક્રમી હતા.
દિતિર્વિહિતપુત્રા વૈ તોષયામાસ કશ્યપમ્
દિતીએ પુત્રો આપ્યા પછી કશ્યપને પ્રસન્ન કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.
વરેણ છન્દયામાસ સા ચ વવ્રે વરં તત
તેણીએ એક વર્દાન માગ્યું અને તેણે એ વર્દાન આપી દીધું.
ઉક્તે વરે તુ મા તુષ્ટા દિતિસ્તં સમભાષત
વર્દાન મળ્યા પછી પણ દિતી સંતોષી ન રહી અને તેણે કશ્યપને કહ્યું.
હતપુત્રાસ્મિ ભગવન્નાદિત્યૈસ્તવ સૂનુભિઃ
હે ભગવાન, હું તો તમારા પુત્રો, આદિત્યો દ્વારા મારી પુત્રોને ગુમાવી ચૂકી છું.
સાહં તપશ્ચરિષ્યામિ ગર્ભમાધાતુમર્હસિ
હવે હું તપ કરવાનું નક્કી કર્યું છે; તમે મને પુત્ર આપો.
તસ્યાસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા મારીચઃ કશ્યપસ્તદા
તેના શબ્દો સાંભળી મરીચ રૂપે કશ્યપે એ સમયે...
એવં ભવતુ ગર્ભે તુ શુચિર્ભવ તપોધને
જેમ કહ્યુ તેમ, તું ગર્ભમાં રહીને પવિત્ર રહે, હે તપસ્વી.
પૂર્ણં વર્ષસહસ્રં તુ શુચિર્યદિ ભવિષ્યસિ
જો તું આખા હજાર વર્ષ સુધી પવિત્ર રહેશે,
એવમુક્ત્વા મહાતેજાસ્તથા સમભાવત્તદા
આ રીતે કહીને, તે મહાન તેજવાળાએ એ સમયે એમ જ આચરણ કર્યું.
ગતે ભર્ત્તરિ સા દેવી દિતિઃ પરમહર્ષિતા
પતિ જતા, તે દેવી દિતી ખૂબ જ આનંદિત થઈ.
શક્રસ્તુ સમુપશ્રુત્ય સંવાદં તં તયોઃ પ્રભુઃ
પણ શક્રે, પ્રભુએ, એ બંનેની વાતચીત સાંભળી લીધી.
શુશ્રૂષાં તે કરિષ્યામિ માનુજ્ઞાં દાતુમર્હસિ
હું તારી સેવા કરીશ, તું મને મંજૂરી આપ.
યથા ત્વં મન્યસે વત્સ સુશ્રૂષાભિરતો ભવ
જેમ તને યોગ્ય લાગે, બાલક, સેવા કરવા માટે તું મન લગાડ.
વરં શ્રુત્વા તુ ત દ્વાક્યં માતુઃ શક્રઃ પ્રહર્ષિતઃ
માતાની વાત અને એ વર સાંભળી, શક્ર આનંદિત થયો.
શુશ્રૂષતે તુ તાં શક્રઃ સર્વકાલમનુવ્રતઃ
શક્રએ હંમેશા તેની સેવા કરી, અને સતત ભક્તિપૂર્વક લાગેલો રહ્યો.
ગાત્રસંવાહનં કાલે શ્રમાપનયને તથા
તે યોગ્ય સમયે તેના અંગો દબાવતો અને થાક દૂર કરતો.
કિઞ્ચિચ્છિષ્ટે વ્રતે દેવી તુષ્ટા શક્રમુવાચ હ
વ્રત થોડું બાકી હતું ત્યારે, પ્રસન્ન થઈ દેવી શક્રને બોલી.
અવશિષ્ઠાનિ ભદ્રં તે ભ્રાતરં દ્રક્ષ્યસે તતઃ
હે શુભે, હવે જે બાકી છે, પછી તું તારા ભાઈને જોઈશ.
ત્રૈલોક્યવિજયં પુત્ર ભોક્ષ્યસે સહ તેન વૈ
પુત્ર, તું અને તે ત્રણેય લોકનો વિજય ભોગવીશ.
એવમુક્ત્વા દિતિઃ શક્રં મધ્યં પ્રાપ્તે દિવાકરે
આ રીતે શક્રને કહી, દિતીએ જ્યારે સૂર્ય મધ્યાહ્ને પહોંચ્યો ત્યારે,
કેશાન્કૃત્વા તુ પાદસ્થાન્સા સુષ્વાપ ચ દેવતા
તેના વાળ પગ પાસે રાખી દેવી ઊંઘી ગઈ.
તતસ્તામશુચિં જ્ઞાત્વા સોંતરં તદમન્યત
પછી, તેને અપવિત્ર જાણીને, એ ક્ષણને તે અવસર માન્યો.
ગર્ભં નિહન્તુ વૈ દેવ્યા સ હિ દોષો ઽત્ર દૃશ્યતે
તે વિચાર્યું કે દેવીના ગર્ભને નાશ કરવો, કારણ કે એમાં એ દોષ દેખાયો.
પ્રવિશ્ય ચાપિ તં દૃષ્ટ્વા ગભમિન્દ્રો મહૌજસમ્
અને અંદર જઈ, મહાન તેજસ્વી ઇન્દ્રે એ ગર્ભને જોયો.
મ ગર્ભો ભિદ્યમાનસ્તુ વજ્રણશતપર્વણા
ગર્ભને સો સાંધાવાળાં વજ્રથી ભેદાય નહીં એવી મનમાં પ્રાર્થના કર.
મારોદ મારોદ ઇતિ ગર્ભં શક્રો ઽભ્યભાષત
ઇન્દ્રએ ગર્ભને કહ્યું: 'રડશો નહીં, રડશો નહીં.'
કુલિશેન બિભેદેન્દ્રસ્તતો દિતિરબુધ્યતા
પછી ઇન્દ્રએ વજ્રથી તેને ફાડી નાખ્યું અને દિતિ જાગી ઉઠી.
નિષ્પપાત તતો વજ્રી માતુર્વચનગૌરવાત્
પછી વજ્રધારી ઇન્દ્ર માતાના વચનનો માન રાખીને પાછો હટી ગયો.