સપ્તવર્ષસહસ્રાણિ તતઃ સો ઽપ્રતિમો ઽભવત્
પછી સાત હજાર વર્ષ સુધી તે બેઉપમ રહ્યો.
મન્વન્તરેષુ સર્વેષુ બ્રહ્મણોંઽશેન જાયતે
બધા મન્વંતરોમાં તે બ્રહ્માના અંશરૂપે જન્મે છે.
અપિબત્સ તદા કશ્યં કશ્યં મદ્યમિહોચ્યતે
પછી તેણે કશ્યં પીધું, જેને અહીં મદિરા કહે છે.
કશ્યં મદ્યં સ્મૃતં વિપ્રૈઃ કશ્યપાનાં તુ કશ્યપઃ
કશ્યં મદિરા તરીકે વિદ્વાનો ઓળખે છે; કશ્યપોમાં કશ્યપ પોતે છે.
દક્ષાભિશપ્તઃ કુપિતઃ કશ્યપસ્તેન સો ઽભવત્
દક્ષે ક્રોધથી શાપ આપતાં કશ્યપ એવો થયો.
તસ્મૈ પ્રાચેતસો દક્ષઃ કન્યાસ્તાઃ પ્રત્યપાદયત્
પ્રાચેતસ દક્ષે તેને પોતાની દીકરીઓ આપી.
ઇત્યેતમૃષિસર્ગં તુ પુણ્યં યો વેદ વારુણમ્
જે કોઈ આ ઋષિઓની પવિત્ર સર્જનકથા, જેને વારુણ કહેવાય છે, જાણે છે, તે ધન્ય બને છે.
ધારણાચ્છ્રવણાદ્વાપિ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
જે આ કથાને સાંભળે કે સ્મરણ કરે, તે બધા પાપોથી મુક્ત થાય છે.
પ્રજાઃ સૃજેતિ વ્યદિષ્ટઃ સ્વયં દક્ષઃ સ્વયંભુવા
સ્વયંભૂના આદેશે દક્ષે જાતિઓની રચના કરવાનો હુકમ મળ્યો.
માનસાનિ ચ ભૂતાનિ સ પૂર્વમસૃજત્પ્રભુઃ
એ મહાન ભગવાને પહેલાં પોતાના મનથી પેદા થયેલા જીવોની રચના કરી.
યક્ષભૂતપિશાચાંશ્ચ વયઃ પશુમૃગાંસ્તથા
એણે યક્ષ, ભૂત, પિશાચ, પક્ષીઓ, ગાય-વાછરડા અને જંગલના પ્રાણીઓ પણ સર્જ્યા.
અપધ્યાતા ભગવતા મહાદેવેન ધીમતા
પણ આ બધાને મહાદેવ ભગવાને, જેઓ અત્યંત બુદ્ધિશાળી છે, સ્વીકાર્યા નહોતા.
અસિક્રીમાવહદ્ભાર્યાં વીરણસ્ય પ્રજાપતેઃ
પછી દક્ષે વીરણના પત્ની અસિક્નીને પોતાની પત્ની તરીકે સ્વીકારી.
યયા ધૃતમિદં સર્વં જગત્સ્થાવરજઙ્ગમમ્
એ અસિક્નીથી આખું જગત—સ્થાવર અને જંગમ—ચાલે છે.
દક્ષસ્યોદ્વહતો ભાર્યાંમસિક્રીં વૈરણીં પુરા
પહેલા, જ્યારે દક્ષે વીરણની પુત્રી અસિક્ની સાથે લગ્ન કર્યા,
નદીગિરિષ્બસજ્જન્તં પૃષ્ઠતો ઽનુયયૌ પ્રભુમ્
ત્યારે એ નદીઓ, પર્વતો અને જંગલોમાંથી જતા દક્ષને પાછળથી અનુસરી.
પ્રથમો ઽત્ર દ્વિતીયસ્તુ દક્ષઃ સ હિ પ્રજાપતિઃ
અહીં દક્ષ, પ્રજાપતિ, બીજાં છે; પહેલાં બીજાં ક્યાંક છે.
અસિક્રીં વૈરણીં તત્ર દક્ષઃ પ્રાચેતસો ઽવહત્
ત્યાં પ્રચેતસપુત્ર દક્ષે વીરણની પુત્રી અસિક્ની સાથે લગ્ન કર્યા.
અસિક્ન્યાં જનયામાસ દક્ષઃ પ્રાચે તસઃ પ્રભુઃ
પ્રચેતસપુત્ર દક્ષે અસિક્નીમાંથી સંતાન ઉત્પન્ન કર્યું.
દેવર્ષિપ્રિયસંવાદો નારદો બ્રહ્મણઃ સુતઃ
બ્રહ્માના પુત્ર નારદ દેવર્ષિઓ સાથે પ્રેમથી વાતચીત માટે પ્રસિદ્ધ છે.
યઃ કશ્યપસુતસ્યાથ પરમેષ્ઠી વ્યજાયત
એમાંથી પરમેશ્વરથી કશ્યપના પુત્રનો જન્મ થયો.
તસ્માત્સ કાશ્યપસ્યાથ દ્વિતીયો માનસો ઽભવત્
એમાંથી કશ્યપના બીજાં માનસપુત્ર પેદા થયા.
તેન વૃક્ષસ્ય પુત્રા વૈ હર્યશ્વા ઇતિ વિશ્રુતાઃ
એના દ્વારા વૃક્ષના પુત્રો, જેમને હર્યશ્વ કહેવાય છે, જન્મ્યા.
તસ્યોદ્યતસ્તદા દક્ષઃ ક્રુદ્ધઃ શાપાય વૈ પ્રભુઃ
ત્યારે દક્ષે ક્રોધિત થઈને શાપ આપવા માટે તૈયાર થયો.
તતો ઽભિસંધિં ચક્રે વૈ દક્ષશ્ચ પરમેષ્ઠિના
પછી દક્ષએ પરમેશ્વર બ્રહ્માજી સાથે સંમતિ કરી.
તસ્માત્સ નારદો જજ્ઞે ભૂયઃ શાપભયદૃષિઃ
પછી એમાંથી ફરીથી નારદજી જન્મ્યા, જેમને શ્રાપનો ભય સમજાય છે.
પ્રજાપતિસુતાસ્તે વૈ શ્રોતુમિચ્છામિ તત્ત્વતઃ
હું પ્રજાપતિના એ પુત્રો વિશે સાચી રીતે સાંભળવા માંગું છું.
સમાગતા મહાવીર્યા નારદસ્તાનુવાચ હ
મહાન પરાક્રમી એ બધા ભેગા થયા, અને નારદજી એ તેમને કહ્યું.
અન્તરૂર્ધ્વમધશ્ચૈવ કથં સ્રક્ષ્યથ વૈ પ્રજાઃ
તમે ઉપર, નીચે અને વચ્ચે જીવ કેવી રીતે ઉત્પન્ન કરશો?
અધાપિ મ નિવર્ત્તન્તે સમુદ્રસ્થા ઇવાપગાઃ
આજે પણ, તેઓ પાછા ફરતા નથી, જેમ કે નદીઓ સાગરમાં જ રહે છે.