પુત્રત્વે કલ્પયામાસ મહાદેવ સ્તદા ભૃગુમ્
મહાદેવે પછી ભૃગુને પોતાનો પુત્ર બનાવી દીધો.
દ્વિતીયં ચ તતઃ શુક્રમઙ્ગારેષ્વજુહોત્પ્રભુઃ
પછી ભગવાને બીજાં તરીકે અંગારોમાં શુક્રને અર્પણ કર્યા.
સંભૂતિં તસ્ય તાં દૃષ્ટ્વા વહ્નિર્બ્રહ્માણમબ્રવીત્
તે જન્મને જોઈને અગ્નિએ બ્રહ્માને કહ્યું.
એવમસ્ત્વિતિ સો ઽપ્યુક્તો બ્રહ્મણા સદસસ્પતિઃ
બ્રહ્માએ એમ કહેતાં સદસસ્પતિએ કહ્યું, 'જેમ તું કહે છે તેમ જ થાઓ.'
ષટ્ કૃત્વા તુ પુનઃ શુક્રે બ્રહ્મણા લોકકારિણા
બ્રહ્માએ જગતના સર્જનહાર તરીકે ફરીથી છ વખત શુક્રમાં આવકાર્યા.
મરીચિઃ પ્રથમં તત્ર મરીચિભ્યઃ સમુત્થિતઃ
મરીચિ ત્યાં સૌપ્રથમ હતા, અને મરીચિઓમાંથી ઉત્પન્ન થયા.
અહં તૃતીય ઇત્યત્રિસ્તસ્માદત્રિઃ સ કીર્ત્યતે
'હું ત્રીજો છું' એમ અત્રીએ કહ્યું, તેથી તેને અત્રિ કહેવાય છે.
કેશૈર્લંબૈઃ સમુદ્ભૂતસ્તસ્માત્સ પુલહઃ સ્મૃતઃ
લંબાતા વાળમાંથી ઉત્પન્ન થયેલ, તેથી તેને પુલહ કહેવામાં આવે છે.
વસિષ્ઠ ઇતિ તત્ત્વજ્ઞૈઃ પ્રોચ્યતે બ્રહ્મવાદિભિઃ
જેઓ તત્વને જાણે છે અને બ્રહ્મના વક્તાઓ છે, તેઓ તેને વશિષ્ઠ કહે છે.
લોકસ્ય સન્તાનકરા યૈરિમા વર્દ્ધિતાઃ પ્રજાઃ
જેઓએ જગતની પ્રજાઓ વધારી, એ બધા સંતાનકર્તા કહેવાય છે.
અપરે પિતરો નામ એતૈરેવ મહર્ષિભિઃ
બીજાં, પિતૃઓ નામે ઓળખાતા, એ પણ એ મહર્ષિઓ જ છે.
અજેયાશ્ચ ગણાઃ સપ્ત સપ્તલોકેષુ વિશ્રુતાઃ
અને એ સાત ગણા અજેય છે, સાતે લોકોમાં પ્રસિદ્ધ છે.
પૌલસ્ત્યાઃ પૌલહાશ્ચૈવ વાસિષ્ઠાશ્ચૈવ વિશ્રુતાઃ
પૌલસ્ત્ય, પૌલહ અને વશિષ્ઠ, એ બધા પ્રસિદ્ધ છે.
એતે સમાસતઃ ખ્યાતાઃ પુનરન્યે ગણાસ્ત્રયઃ
આ બધા સંક્ષિપ્તમાં જાણીતા છે; અને ત્રીજાં ત્રણ ગણા પણ છે.
તેષાં રાજાયમો દેવો યમૈર્વિહતકલ્મષઃ
તેમના રાજા યમ દેવ છે, જે યમોના પાલનથી પાપરહિત થયા છે.
કશ્યપઃ કર્દમઃ શેષો વિક્રાન્તઃ સુશ્રવાસ્તથા
કશ્યપ, કર્દમ, શેષ, વિક્રાંત અને સુશ્રવા પણ છે,
પ્રચેતસોરિષ્ટનેમિર્બહુલશ્ચ પ્રજાપતિઃ
પ્રચેતસ, ઋષ્ટનેમિ અને બહુળ નામના પ્રજાપતિ પણ છે.
કુશોચ્ચયા વાલખિલ્યાઃ સભૂતાઃ પરમર્ષયઃ
કુશના ઢગલાંમાંથી વાલખિલ્ય અને અન્ય ઉત્તમ ઋષિઓ જન્મ્યા હતા.
જાતાશ્ચ ભસ્મનો હ્યન્યે બ્રહ્મર્ષિગણસંમતાઃ
અનેક મહાન બ્રહ્મર્ષિઓના માન્ય અન્ય લોકો ભસ્મમાંથી જન્મ્યા હતા.
નસ્તો દ્વાવસ્ય ચોત્પન્નાવશ્વિનૌ રૂપસંમતૌ
બે ગુમ થઈ ગયા, પણ સુંદરતા માટે પ્રસિદ્ધ અશ્વિનીકુમાર જન્મ્યા.
અન્યે પ્રજાનાં પતયઃ શ્રોતોભ્યસ્તસ્ય જજ્ઞિરે
અન્ય પ્રજાપતિઓ તેના કાનમાંથી જન્મ્યા.
અયને ઋતવો માસર્દ્ધમાસાઃ પક્ષસંધયઃ
અયન, ઋતુ, માસ, અર્ધમાસ અને પક્ષના સંધિઓ પણ જન્મ્યા.
રૌદ્રં લોહિતમિત્યાહુર્લોહિતં કનકં સ્મૃતમ્
જેને રૌદ્ર કહે છે, તે લાલ ગણાય છે; લાલને સોનાની જેમ માનવામાં આવે છે.
યે ઽર્ચિષસ્તસ્ય તે રુદ્રાસ્તથાદિત્યાઃ સમૃદ્ગતાઃ
તેના જે કિરણો છે, તે રુદ્રો છે અને એ જ રીતે આદિત્યો પણ પ્રગટ થયા છે.
આદિભૂતો ઽસ્ય લોકસ્ય બ્રહ્મા ત્વં બ્રહ્મસંભવઃ
હે બ્રહ્મા, તું આ જગતનો મૂળ છે, બ્રહ્મમાંથી જન્મેલો છે.
બ્રહ્મા સુરગુરુસ્તત્ર ત્રિદશૈઃ સંપ્રસાદિતઃ
ત્યાં દેવોના ગુરુ બ્રહ્માને ત્રયસ્ત્રીસ દેવોએ પ્રસન્ન કર્યા.
સર્વે પ્રજાનાં પતયઃ સર્વે ચાપિ તપસ્વિનઃ
બધા પ્રજાપતિઓ અને બધા તપસ્વીઓ,
ત્વદ્વંશવર્દ્ધનાઃ શશ્વત્તવ તેજોવિવર્દ્ધનાઃ
એ તારા વંશને અને તારી તેજસ્વિતાને સદા વધારતા રહે છે.
વેદમન્ત્રધરાઃ સર્વે પ્રજાપતિસમુદ્ભવાઃ
બધા, જે વેદમંત્રો ધરાવે છે, પ્રજાપતિમાંથી જન્મેલા છે.
સર્વે હિ વયમેતે ચ તવૈવ પ્રસવઃ પ્રભો
હે પ્રભુ, અમે બધા અને એ બધા તારી જ સંતાન છે.