ગણસ્તુ તેષાં દેવાનામેકૈકો હ્યષ્ટકઃ સ્મૃતઃ
આ દેવતાઓના દરેક જૂથને આઠ સભ્યોવાળું ગણાય છે.
શ્રોતા મન્તાનુમન્તા ચ ત્વાદ્યા હ્યેતે પ્રકીર્ત્તિતાઃ
શ્રોતા, મનન કરનાર અને મંજૂર કરનાર—આ પ્રથમ ગણાય છે.
સુમનાશ્ચ પ્રચેતાશ્ચ વનેનઃ સુપ્રચેત્સૌ
સુમનસ, પ્રચેતસ, વનેન અને સુપ્રચેતસ—
વિજયઃ સુજયશ્ચૈવ મનસ્યોદૌ તથૈવ ચ
વિજય, સુજય, મનસ્યુ અને ઉદ પણ.
ભવ્યા હ્યેતે સ્મૃતા દેવાઃ પૃથુકાંશ્ચ નિબોધત
આ દેવતાઓ ભવ્ય તરીકે ઓળખાય છે; હવે પૃથુકાઓ વિશે સાંભળો.
સત્કૃતઃ સત્યદૃષ્ટિશ્ચ જિગીષુર્વિજયસ્તથા
સત્કૃત, સત્યદૃષ્ટિ, જિગીષુ અને વિજય પણ.
લેશાસ્તથા પ્રવક્ષ્યામિ નામતસ્તાન્નિબોધત
હવે હું લેશાઓના નામ કહું છું; ધ્યાનથી સાંભળો.
ધ્રુવો ધ્રુવક્ષિતિશ્ચૈવ અત્યુતશ્ચૈવ વીર્યવાન્
ધ્રુવ, ધ્રુવક્ષિતિ, અત્યુત અને શક્તિશાળી વીર્યવાન.
મનોજવો મહાવીર્યસ્તેષામિન્દ્રસ્તદાભવત્
મનોજવ અને મહાવીર્ય—આમ, એમાં ઈન્દ્ર હતા.
સુધામા કાશ્યપશ્ચૈવ વશિષ્ઠો વિરજાસ્તથા
સુધામા, કાશ્યપ, વશિષ્ઠ અને વિરજ પણ.
મધુરાત્રેય ઇત્યેતે સપ્ત વૈ ચાક્ષુષેંઽતરે
મધુરાત્રેય—આ સાત ચક્ષુષ અંતરમાં હતા.
અગ્નિષ્ટુદતિરાત્રશ્ચ સુદ્યુમ્નશચેતિ તે નવ
અગ્નિષ્ટુત, અતિરાત્ર, સુદ્યુમ્ન અને શચી—આ નવ છે.
ચાક્ષુષસ્ય સુતાઃ હ્યેતે ષષ્ઠં ચૈવ તદન્તરમ્
આ બધા ચક્ષુષના પુત્રો છે અને એ ક્રમમાં છઠ્ઠા છે.
વિસ્તરેણાનુપૂર્વ્યા ચ ચાક્ષુષસ્યાન્તરે મનોઃ
વિસ્તારથી અને ક્રમશઃ, ચક્ષુષ અને મનુના અંતરમાં—
તસ્યાન્વવાયે યે ઽપ્યન્યેતાન્નો બ્રૂહિ યથાતથમ્
એના વંશજોમાંથી બીજા કોણ છે, એ પણ સાચું કહો.
યસ્યાન્વવાયે સંભૂતઃ પૃથુર્વૈન્યઃ પ્રતાપવાન્
જેના વંશમાંથી વેના પુત્ર પ્રભાવી પૃથુ જન્મ્યા.
ઉત્તાનપાદં જગ્રાહ પુત્રમત્રિપ્રજાપતિઃ
અત્રિ પ્રજાપતિએ પોતાના પુત્ર તરીકે ઉત્તાનપાદને સ્વીકાર્યા.
સ્વાયંભુવેન મનુના દત્તો ઽત્રેઃ કારણં પ્રતિ
સ્વાયંભુ મનુએ એક ખાસ હેતુ માટે ઉત્તાનપાદને અત્રિને આપ્યા હતા.
ષષ્ઠં તદનુ વક્ષ્યામિ ઉપોદ્ધાતેન વૈ દ્વિજાઃ
હવે હું છઠ્ઠા વિષયને સંક્ષિપ્તમાં વર્ણવીશ, હે દ્વિજઓ.
ધર્મસ્ય કન્યા સુશ્રોણી સૂનૃતા નામ વિશ્રુતા
ધર્મની સુપસિદ્ધ અને સુંદર કટિ ધરાવતી પુત્રીનું નામ સુનૃતા હતું.
ધર્મસ્ય પત્ન્યાં લક્ષ્મયાં વૈ ઉત્પન્ના સા શુચિસ્મિતા
સ્વચ્છ હાસ્યવાળી એ સુનૃતા ધર્મની પત્ની લક્ષ્મીમાંથી જન્મી હતી.
ઉત્તાનપાદો ઽજનયત્કન્યે દ્વે ચ શુચિસ્મિતે
ઉત્તાનપાદે બે પુત્રીઓનું જન્મ આપ્યું, બંને સ્વચ્છ હાસ્યવાળી હતી.
ધ્રુવો વર્ષસહસ્રાણિ દશ દિવ્યાનિ વીર્યવાન્
ધ્રુવે પોતાની શક્તિથી દસ હજાર દિવ્ય વર્ષો વિતાવ્યા.
ત્રેતાયુગે તુ પ્રથમે પૌત્રઃ સ્વાયંભુવસ્ય તુ
પ્રથમ ત્રેતાયુગમાં સ્વાયંભુના પૌત્ર પ્રગટ થયા.
તસ્મૈ બ્રહ્મા દદૌ પ્રીતો જ્યોતિષાં સ્થાનમુત્તમમ્
બ્રહ્માએ પ્રસન્ન થઈને તેને તારા સમૂહમાં શ્રેષ્ઠ સ્થાન આપ્યું.
તસ્યાતિમાત્રામૃદ્ધિં ચ મહિમાનં નિરીક્ષ્ય તુ
જ્યારે તેની અતિશય સમૃદ્ધિ અને મહિમા જોયા,
અહો ઽસ્ય તપસો વીર્યમહો શ્રુતમહો વ્રતમ્
અરે, તેના તપનું બળ! અરે, તેનું જ્ઞાન! અરે, તેનું વ્રત!
દ્રુવે ત્રિદિવમાસક્તમીશ્વરઃ સ દિવસ્પતિઃ
ધ્રુવ સ્વર્ગમાં સ્થિર રહીને તેનો સ્વામી, સ્વર્ગપતિ બન્યો.
સ્વાં છાયામાહ વૈ સૃષ્ટિર્ભવનારીતિ તાં પ્રભુઃ
પ્રભુએ કહ્યું કે તેની પોતાની છાંયાથી ભવનારી નામે સર્જન થશે.
દિવ્યસંહનના છાયા દિવ્યાભરણભૂષિતા
છાંયા દિવ્ય આકારવાળી અને દિવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન હતી.