ઋષિદીર્ઘતમાશ્ચૈવ બૃહદુક્થઃ શરદ્વતઃ
ઋષિદીર્ઘતમાસ, બૃહદુક્થ અને શરદ્વત,
દધીચઃ શંશપાશ્ચૈવ રાજા વૈશ્રવણસ્તથા
દધીચ, શંશપા અને રાજા વૈશ્વરવણ પણ છે,
ઈશ્વરા ઋષયશ્ચૈવ ઋષિકાશ્ચૈવ તે સ્મૃતાઃ
આ બધા ઈશ્વર, ઋષિ અને ઋષિકાઓ તરીકે ઓળખાય છે.
ભૃગુઃ કાવ્યઃ પ્રચેતાશ્ચ ઋચીકો હ્યાત્મવાનપિ
ભૃગુ, કાવ્ય, પ્રચેતા અને આત્મસંયમી ઋચીક,
આર્ષ્ટિષેણો યુધાજિચ્ચ વીતહવ્યસુવર્ચસૌ
આર્ષ્ટિષેણ, યુધાજિત, વીતહવ્ય અને સુવર્ચસ,
એકોનવિશતિર્હ્યેતેભૃગવો મન્ત્રવાદિતઃ
આ ઓગણીસ ભૃગુઓ છે, જે મંત્રોના જ્ઞાન માટે પ્રસિદ્ધ છે.
ઋતવાકસ્તથા ગર્ગઃ શિનિઃ સંકૃતિરેવ ચ
ઋતવાક, ગર્ગ, શિની અને સંકૃતિ પણ છે,
યુવનાશ્વઃ પૌરકુત્સસ્ત્રસદ્દસ્યુશ્ચ દસ્યુમાન્
યુવનાશ્વ, પૌરુકુત્સ, ત્રસદ્દસ્યુ અને દસ્યુમાન,
વૃષાદર્ભો વિરૂપાશ્વઃ કણ્વશ્ચૈવાથ મુદ્ગલઃ
વૃષાદર્ભ, વિરૂપાશ્વ, કણ્વ અને મુદ્ગલ,
અયાસ્યશ્ચક્રવર્ત્તી ચવામદેવસ્તથૈવ ચ
અયાસ્ય, ચક્રવર્તી અને વામદેવ પણ છે,
કક્ષીવાંશ્ચ ત્રયસ્ત્રિંશત્સ્મૃતા હ્યાઙ્ગિરસા વરાઃ
કક્ષીવાન અને ત્રેતીસ અન્ય મહાન ઋષિઓ, આંગિરસ તરીકે ઓળખાય છે.
કાશ્યપશ્ચૈવ વત્સારો નૈધ્રુવો રૈભ્ય એવ ચ
કશ્યપ, વત્સાર, નૈધ્રુવ અને રૈભ્ય પણ છે,
અત્રિરર્વસનશ્ચૈવ શ્યાવાશ્વશ્ચ ગવિષ્ઠિરઃ
અત્રિ, અર્વસન, શ્યાવાશ્વ અને ગવિષ્ઠિર,
ઇત્યેતે ચા ત્રયઃ પ્રોક્તા મન્ત્રકારા મહર્ષયઃ
આ રીતે ત્રણેય મહાન ઋષિ સમૂહો, જે મંત્ર રચનારા છે, વર્ણવાયા છે.
ચતુર્થ ઇન્દ્રપ્રમતિઃ પઞ્ચમશ્ચ ભરદ્વસુઃ
ચોથો ઇન્દ્રપ્રમતિ છે અને પાંચમો ભરદ્વસુ છે.
ઇતિ સપ્ત વશિષ્ઠાશ્ચ વિજ્ઞેયા બ્રહ્મવાદિનઃ
આ રીતે, આ સાતે વસિષ્ઠો બ્રહ્મવિદ્યા કહેનારા છે, એમ જાણવું.
તથા વિદ્વાન્મધુચ્છન્દા ઋષિશ્ચાન્યો ઽઘમર્ષણઃ
એ જ રીતે, વિદ્વાન મધુચ્છંદા અને બીજા ઋષિ અઘમર્ષણ પણ છે.
દેવશ્રવાસ્તથા રેણુઃ પૂરણો ઽથ ધનઞ્જયઃ
દેવશ્રવા, પછી રેણુ, પૂરણ અને ધનંજય છે.
અગસ્ત્યો ઽયો દૃઢાયુશ્ચ વિધ્મવાહસ્તથૈવ ચ
અગસ્ત્ય, અયુ, દૃઢાયુ અને વિધ્મવાહ પણ છે.
મનુર્વૈવસ્વતશ્ચૈવ એલો રાજા પુરૂખાઃ
મનુ, જે વિવસ્વતના પુત્ર છે, તેમજ ઇલા અને રાજા પુરૂખા છે.
ભલન્દનશ્ચ વત્સશ્ચ સંકીલશ્ચૈવ તે ત્રયઃ
ભલંદન, વત્સ અને સંકીલ—આ ત્રણેય છે.
બ્રાહ્યણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યા ઋષિપુત્રાન્નિબોધત
હવે ઋષિ પુત્રોમાંથી બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય અને વૈશ્ય વિષે જાણો.
બ્રાહ્યણાનાં પ્રવક્તારો નામતશ્ચ નિબોધત
બ્રાહ્મણોમાં જે ઉપદેશક છે, તેમના નામ પણ સાંભળો.
બહ્વૃચો ભાર્ગવઃ પૈલઃ સાંકૃત્યો જાજલિસ્તથા
બહ્વૃચ, ભાર્ગવ, પૈલ, સાંકૃત્ય અને જાજલિ પણ છે.
ઉપમન્યુરિન્દ્રપ્રમતિર્માડૂકિઃ શાકલિશ્ચ સઃ
ઉપમન્યુ, ઇન્દ્રપ્રમતિ, માડૂકી અને શાકલિ છે.
પન્નગાઃ પક્ષગન્તાશ્ચ ષડશીતિઃ શ્રુતર્ષયઃ
પન્નગ અને પક્ષગંત, એમ છયાશી પ્રસિદ્ધ ઋષિઓ છે.
વૈશંપાયનલૌહિત્યૌ કણ્ઠકાલાવશાવધઃ
વૈશંપાયન, લૌહિત્ય, કણ્ઠક, કાળાવ અને શાવધ છે.
તેષાં શિષ્યાઃ પ્રશિષ્યાશ્ચ ષડશીતિ શ્રુતર્ષયઃ
તેમના શિષ્યો અને શિષ્યોના શિષ્યો—છયાશી પ્રસિદ્ધ ઋષિઓ છે.
ચૈમિનિઃ સભરદ્વાજઃ કાવ્યઃ પૌષ્યઞ્જિરેવ ચ
ચૈમિની, સભારદ્વાજ, કાવ્ય અને પૌષ્યંજી પણ છે.
લઙ્ગલી શાલિહોત્રશ્ચ શક્તિરાજશ્ચ ભાર્ગવઃ
લંગળી, શાલિહોત્ર અને શક્તિરાજ ભાર્ગવ છે.