નક્ષત્રાણિ ગ્રહાશ્ચૈવ વિપરીતા વિજજ્ઞિરે
ત્યારે તારાઓ અને ગ્રહો ઉલટા ચાલતા જણાયા.
ક્રતવો ન વ્યવર્ત્તન્ત ઋતુકાલાભિગામિનામ્
યજ્ઞો પણ યોગ્ય ઋતુમાં થતા રહ્યા નહોતા.
નષ્ટપ્રભાવવીર્યાશ્ચ નષ્ટતેજસ એવ ચ
બધાનો તેજ, શક્તિ અને પ્રભાવ ખોવાઈ ગયો હતો.
તે તુસર્વે સમાગમ્ય બ્રહ્મલોકમુપાગતાઃ
બધા મળી ને બ્રહ્માજીના લોકમાં ગયા.
પાદયોઃ પતિતાઃ સર્વે શિવવૃત્તાન્તમૂચિરે
બધાએ તેમના ચરણોમાં પડીને શિવજીની વાતો કહી.
ઉલૂકવ્યગ્રહસ્તશ્ચ રક્તપિઙ્ગલલોચનઃ
તેના હાથમાં ઘુવડ હતો અને આંખો લાલચટ્ટ અને તીવ્ર હતી.
સ્નુષાણાં ચ દુહિતૄણાં પુત્રીણાં ચ વિશેષતઃ
ખાસ કરીને વહુઓ, દીકરીઓ અને પૌત્રીઓ તરફ.
ઉન્મત્ત ઇતિ વિજ્ઞાય સો ઽસ્માભિરવમાનિતઃ
અમે તેને ઉન્મત્ત માનીને અવમાનના કરી હતી.
તસ્ય ક્રોધપ્રસાદાર્થં વયં તે શરણં ગતાઃ
હવે તેના ગુસ્સાને શાંત કરવા અમે તમારી શરણે આવ્યા છીએ.
ઋષીણાં તદ્વચઃ શ્રુત્વા ધ્યાનાદ્વિજ્ઞાય ચેશ્વરમ્
ઋષિઓના શબ્દો સાંભળી અને ધ્યાનથી ઈશ્વરને જાણી,
એષ દેવો મહાદેવો વિજ્ઞેયસ્તુ મહેશ્વરઃ
આ દેવ મહાદેવ છે, જેને મહેશ્વર તરીકે ઓળખવો જોઈએ.
દેવાનાં ચ ઋષીણાં ચ પિતૃણાં ચૈવ સ પ્રભુઃ
એ દેવો, ઋષિઓ અને પિતૃઓના પણ સ્વામી છે.
સંહરત્યેષ ભગવાન્ કાલો ભૂત્વા મહેશ્વરઃ
આ ભગવાન મહેશ્વર રૂપે કાળ બની બધું સંહારી લે છે.
એષ ચિક્રી ચ વક્ષોજશ્રીવત્સકૃતલક્ષણઃ
એના છાતી પર વળાંકવાળું વાળ, શ્રીવત્સ અને યજ્ઞોપવીતના નિશાન છે.
દ્વાપરે ચૈવ કાલાગ્નિર્ધર્મકેતુઃ કલૌ સ્મૃતઃ
દ્વાપરયુગમાં એ કાળાગ્નિ છે અને કલિયુગમાં ધર્મકેતુ તરીકે ઓળખાય છે.
તમો હ્યગ્ની રજો બ્રહ્મા સત્ત્વં વિષ્ણુઃ પ્રકાશકઃ
અંધકાર એટલે અગ્નિ, રજસ એટલે બ્રહ્મા અને સત્ત્વ એટલે વિષ્ણુ, જે પ્રકાશ આપે છે.
યત્ર તિષ્ઠન્તિ તદ્બ્રહ્મયોગેન તુ સમન્વિતમ્
જે સ્થળે તેઓ બ્રહ્મ સાથે એકરૂપ થઈને વસે છે.
આરાધયત વિપ્રેન્દ્રા જિતક્રોધા જિતેન્દ્રિયાઃ
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજગણો, ક્રોધ અને ઇન્દ્રિયોને જીતીને તેમણે પૂજા કરી.
તાદૃક્પ્રતિકૃતિં કૃત્વા શૂલપાણિં પ્રપદ્યત
એવી જ મૂર્તિ બનાવી, તેમણે ત્રિશૂલધારીની શરણ લીધી.
યં દૃષ્ટ્વા સર્વમજ્ઞાનમધર્મશ્ચ પ્રમશ્યતિ
જેનાં દર્શનથી સર્વ અવિદ્યા અને અધર્મ નાશ પામે છે.
આસ્થિતા વીતશોકાસ્તે દેવદારુવને તતઃ
પછી તેઓ દેવદારુના વનમાં શોકરહિત રહી ગયા.
સ્થણ્ડિલેષુ વિચિત્રેષુ પર્વતેષુ ગુહાસુ ચ
વિભિન્ન વેદિકાઓ પર, પર્વતો પર અને ગુફાઓમાં પણ.
તદેવ રૂપમાસ્થાય દેવસ્તદ્વનમાગતઃ
એ જ રૂપ ધારણ કરીને દેવ એ વનમાં પ્રવેશ્યા.
પરભૃતપરિપૂર્ણચારુશબ્દં પ્રવિશતિ તદ્વનમાશ્રમં મહેશઃ
પક્ષીઓના મીઠા અવાજથી ભરેલા એ વનાશ્રમમાં મહેશ પ્રવેશ્યા.
તતસ્તં મુનયઃ સર્વે તુષ્ટુવુઃ સુસમાહિતાઃ
પછી બધા ઋષિઓ એકાગ્ર ચિત્તે તેમનું સ્તવન કરવા લાગ્યા.
સપત્નીકા મહાભાગાઃ સપુત્રાઃ સપરિચ્છદાઃ
પત્નીઓ, પુત્રો અને સેવકો સાથે એ મહાભાગ્યશાળી લોકો.
અજ્ઞાનાદ્દેવદેવસ્ય યદસ્માભિગ્નુષ્ઠિતમ્
દેવદેવના અજ્ઞાનવશે અમે જે કંઈ કર્યું છે.
ચરિતાનિ વિચિત્રાણિ ગુહ્યાનિ ગહનાનિ ચ
વિવિધ, ગુપ્ત અને ગૂઢ કૃત્યો.
સ્વાગતં તે ન જાનીમો ગતિં નૈવ ચ નૈવ ચ
અમને તમારું સ્વાગત કે માર્ગ કશું પણ ખબર નથી.
સ્તુવન્તિ ત્વાં મહાત્માનો દેવદેવં મહેશ્વરમ્
મહાન આત્માઓ, હે દેવદેવ મહેશ, તમારું સ્તુતિ કરે છે.