ચતુર્વક્ત્રં મહાયોગં પુરુષં કાઞ્ચનપ્રભમ્
ચારે મુખ ધરાવતો, મહાન યોગી અને સોનાની જેમ તેજસ્વી એવો પુરુષ હતો.
નિમેષાન્તરમાત્રેણ પ્રાપ્તો ઽસૌ પુરુષોત્તમઃ
માત્ર પળભરમાં જ એ સર્વોચ્ચ પુરુષ ત્યાં આવી પહોંચ્યો.
કસ્ત્વં કુતો વા કિ ચેહ તિષ્ઠસે વદ મે વિભો
હે પ્રભુ, તમે કોણ છો? ક્યાંથી આવ્યા છો? અહીં શા માટે ઉભા છો? મને કહો.
એવમુક્તસ્તદા તેન બ્રહ્મણાહમુવાચ તમ્
એવી રીતે પૂછવામાં આવતા, બ્રહ્માજીએ તેને ઉત્તર આપ્યો.
એવં સંભાષમાણૌ તુ પરસ્પરજયૈષિણૌ
એ રીતે બંને એકબીજાને હરાવવાની ઈચ્છાથી વાતચીત કરતા હતા.
જ્વાલાં તતસ્તામાલોક્ય વિસ્મિતૌ ચ તદાનઘાઃ
પછી જ્યારે એ જ્વાળાને જોયા, ત્યારે બંને ખૂબ જ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
વર્દ્ધમાનાં તદા જ્વાલામત્યન્તપરમાદ્ભુતામ્
એ જ્વાળા સતત વધી રહી હતી અને અતિ આશ્ચર્યજનક હતી.
દિવં ભૂમિં ચ નિર્ભિદ્ય તિષ્ઠન્તં જવાલમણ્ડલમ્
આકાશ અને ધરતીને ભેદી, એ અગ્નિનો મંડળ ઊભો રહ્યો હતો.
પ્રાદેશમાત્રમવ્યક્તં લિઙ્ગં પરમદીપ્તિમત્
એમાં એક અવ્યક્ત, પ્રખર તેજવાળું અને હાથની લંબાઈ જેટલું લિંગ હતું.
અનિર્દેશ્યમચિન્ત્યં ચ લક્ષ્યાલક્ષ્યં પુનઃ પુનઃ
એ લિંગ વર્ણનથી પર, કલ્પનાથી પર અને ક્યારેક દેખાતું, ક્યારેક અદૃશ્ય હતું.
મહતા તેજસાયુક્તં વર્દભમાનંભૃશન્તથા
એમાં અતિ વિશાળ તેજ ભરેલું હતું અને સતત વધતું જતું હતું.
ઘોરરૂપિણમત્યર્થં ભિન્દં તમિવ રોદસી
એનું રૂપ અત્યંત ભયાનક હતું, જાણે આકાશ અને ધરતીને ફાડી નાખે છે.
અન્તમસ્ય વિજાનીવો લિઙ્ગસ્ય તુ મહાત્મનઃ
આ મહાન લિંગનો અંત શોધી કાઢીએ.
તદા તુ સમયં કૃત્વા ગત ઉર્દ્ધ્વમધશ્ચ હિ
પછી બંનેએ સંમતિ કરીને, એક ઉપર અને એક નીચે ગયા.
ન પશ્યામિ ચ તસ્યાન્તં ભીતશ્ચાહં તતો ઽભવમ્
હજુ પણ હું એનો અંત જોઈ શક્યો નહીં અને તેથી ડરી ગયો.
સમાગતો મયા સાર્દ્ધ તત્રૈવ ચ મહાભસિ
પછી પાછો આવી, હું ફરી એ મહાસાગર પાસે પહોંચ્યો.
માયયા મોહિતૌ તેન નષ્ટસંજ્ઞૈ વ્યવસ્થિતૌ
તેની માયાથી તેઓ ભ્રમિત થઈ ગયા, અને તેમનું જ્ઞાન ગુમાવીને ત્યાં જ ઊભા રહ્યા.
પ્રભવં નિધનં ચૈવ લૌકાનાં પ્રભુમવ્યયમ્
તમે બધા લોકોનાં આરંભ અને અંત છો, અને સર્વે વિશ્વના અવિનાશી સ્વામી છો.
અવ્યક્તાયાથ મહતે નમસ્કારં પ્રકુર્વહે
અમે તે મહાન અને અપ્રગટને વંદન કરીએ છીએ.
નમો ઽસ્તુ તે શાશ્વતસિદ્ધયોગિને નમોસ્તુ તે સર્વજગત્પ્રતિષ્ઠિત
તમને નમન, હંમેશાં સિદ્ધ યોગના સ્વામી; તમને નમન, સર્વજગતના આધાર.
જ્યેષ્ઠસ્ત્વં વામદેવશ્ચ રુદ્રઃ સ્કન્દઃ શિવઃ પ્રભુઃ
તમે જ્યેષ્ઠ, વામદેવ, રુદ્ર, સ્કંદ, શિવ અને પ્રભુ છો.
સ્વાહાકારો નમસ્કારઃ સંસ્કારઃ સર્વકર્મણામ્
તમેજ સ્વાહા, નમસ્કાર અને સર્વ કર્મોની શુદ્ધિ છો.
વેદા લોકાશ્ચ દેવાશ્ચ ભગવાનેવ સર્વશઃ
વેદો, લોકો અને દેવતાઓ—હે ભગવાન, આ બધું પણ તમે જ છો.
ભૂમૌ ગન્ધો રસશ્ચાપ્સુ તેજોરૂપં મહેશ્વરઃ
પૃથ્વી પર સુગંધ, જળમાં સ્વાદ અને અગ્નિમાં રૂપ—હે મહાદેવ, આ બધું તમે જ છો.
વાયોઃ સ્પર્શશ્ચ દેવેશ વપુશ્ચન્દ્રમસસ્તથા
વાયુમાં સ્પર્શ અને ચંદ્રમાં રૂપ—હે દેવોના સ્વામી, આ પણ તમે જ છો.
બુદ્ધૌ જ્ઞાનં ચ દેવેશ પ્રકૃતેર્બીજમેવ ચ
બુદ્ધિમાં જ્ઞાન અને પ્રકૃતિનું બીજ—હે દેવેશ, એ પણ તમે જ છો.
ત્વં ધારયસિ લોકાંસ્ત્રીંસ્ત્વમેવ સૃજસિ પ્રભો
તમે ત્રણેય લોકને ધારણ કરો છો અને, હે પ્રભુ, તમે જ તેમને સર્જો છો.
દક્ષિણેન તુ વક્ત્રેણ લોકાન્સંક્ષિપસે પુનઃ
તમારા દક્ષિણ મુખથી તમે ફરીથી લોકોને સંહર કરો છો.
ઉત્તરેણ તુ વક્ત્રેણ સોમસ્ત્વં દેવસત્તમઃ
તમારા ઉત્તર મુખથી, હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, તમે સોમ છો.
આદિત્યા વસવો રુદ્રા મરુતશ્ચ સહાશ્વિનઃ
આદિત્ય, વસુ, રુદ્ર, મરુત અને અશ્વિનીકુમાર—