તત્ફલં લભતે મર્ત્યઃ શ્રુત્વા દિવ્યા મિમાં કથામ્
માણવ જીવનમાં જે આ દિવ્ય અને અદ્ભુત વાર્તા સાંભળે છે, તેને એ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
યસ્તુ ધારયતે નિત્યં રુદ્રલોકં સ ગચ્છતિ
પણ જે આ વાર્તાને હંમેશા મનમાં રાખે છે, તે રુદ્રલોકમાં જાય છે.
યઃ પઠેન્માનવો નિત્યં મદ્ગતેનાન્તરાત્મના
જે મનુષ્ય રોજ મને મનમાં રાખીને આ વાર્તા વાંચે છે,
પઠેચ્ચ દેવિ ભક્ત્યા ચ પાઠયેચ્ચ નરઃ સદા
અને, હે દેવી, ભક્તિપૂર્વક વાંચે છે અને બીજા લોકોને પણ હંમેશા વાંચવાડે છે,
કુર્યુર્વિઘ્નં ગૃહે તસ્ય યત્રાયં તિષ્ઠતિ સ્તવઃ
જે ઘરમાં આ સ્તોત્ર રહે છે, ત્યાં કોઈ અવરોધ ઊભા થતાં નથી.
નિવેદિતં પુણ્યફલાદિયુક્તં સ્વયં ચ કીતં ચતુરાનનેન
આ સ્તોત્ર પુણ્યફળથી યુક્ત છે અને ચતુરાનન બ્રહ્માજીએ પોતે રચ્યું છે.
વૃષસ્ય પૃષ્ઠેન સહોમયા પ્રભુજગામ કૈલાસગુહાં ગુહપ્રિયઃ
ગૌના પીઠ પર બેઠા, હું ગુહાપ્રિય સાથે મળીને, કૈલાસની ગુફામાં ગયા.
અધીત્ય સર્વં ત્વખિલં સલક્ષણં પ્રયાતિ ચાદિત્યપદં દ્વિજોત્તમઃ
જે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ આ બધું લક્ષણ સહિત ભણીને પૂર્ણ કરે છે, તે સૂર્યલોકને પ્રાપ્ત કરે છે.
શ્રોતુમિચ્છામહે સમ્યગૈશ્વર્યગુણવિસ્તરમ્
અમે તમારી મહિમા અને ગુણોની સંપૂર્ણ વિગત સાંભળવા ઈચ્છીએ છીએ.
બલિં બદ્ધ્વા મહાવીર્યં ત્રૈલોક્યાધિપતિં પુરા
કદાચિત્, જ્યારે બલિએ, જે ત્રણેય લોકનો સ્વામી હતો, તેને બાંધી દીધો,
અથાજગ્મુઃ પ્રભું દ્રષ્ટું સર્વે દેવાઃ સનાતનમ્
પછી બધા દેવતાઓ સનાતન પ્રભુને જોવા આવ્યા.
સિદ્ધા બ્રહ્મર્ષયો યક્ષા ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણાઃ
સિદ્ધો, બ્રહ્મર્ષિ, યક્ષો અને ગંધર્વ-અપ્સરાઓના સમૂહો,
અભિગમ્ય મહાત્માનં સ્તુવન્તિ પુરુષં હરિમ્
એ મહાત્માને મળીને, તેઓ પુરુષોત્તમ હરિની સ્તુતિ કરે છે.
ત્વત્પ્રસાદાચ્ચ કલ્યાણં પ્રાપ્તં ત્રૈલોક્યમવ્યયમ્
તમારી કૃપાથી ત્રણેય લોકને અવિનાશી કલ્યાણ પ્રાપ્ત થયું છે.
એવમુક્તઃ સુરૈર્વિષ્ણઃ સિદ્ધૈશ્ચ પરમર્ષિભિઃ
દેવતાઓ, સિદ્ધો અને મહાન ઋષિઓએ આ રીતે કહ્યું ત્યારે, વિષ્ણુએ બોલ્યા.
શ્રૂયતામભિધાસ્યામિ કારણં સુરસત્તમાઃ
હે શ્રેષ્ઠ દેવતાઓ, સાંભળો, હું કારણ કહું છું.
યેનાહં બ્રહ્મણા સાર્દ્ધં સૃષ્ટા લોકાશ્ચ માયયા
જેના દ્વારા મેં બ્રહ્માજી સાથે મળીને માયાથી આ લોકોની રચના કરી.
પુરા તમસિ ચાવ્યક્તે ત્રૈલોક્યે ગ્રસિતે મયા
ઘણા સમય પહેલા, જ્યારે ત્રણેય લોક અંધકાર અને અવ્યક્તમાં મારે દ્વારા ઢંકાઈ ગયા હતા,
સહસ્રશીર્ષા ભૂત્વા ચ સહસ્રાક્ષઃ સહસ્રપાત્
હજારો માથા, હજારો આંખો અને હજારો પગ ધરાવીને તે પ્રગટ થયો.
એતસ્મિન્નન્તરે દૂરાત્પશ્યામિ હ્યમિતપ્રભમ્
એ વચ્ચે, દૂરથી હું એક અસીમ તેજવાળો પ્રકાશમાન પુરુષ જોઈ રહ્યો છું.
ચતુર્વક્ત્રં મહાયોગં પુરુષં કાઞ્ચનપ્રભમ્
ચારે મુખ ધરાવતો, મહાન યોગી અને સોનાની જેમ તેજસ્વી એવો પુરુષ હતો.
નિમેષાન્તરમાત્રેણ પ્રાપ્તો ઽસૌ પુરુષોત્તમઃ
માત્ર પળભરમાં જ એ સર્વોચ્ચ પુરુષ ત્યાં આવી પહોંચ્યો.
કસ્ત્વં કુતો વા કિ ચેહ તિષ્ઠસે વદ મે વિભો
હે પ્રભુ, તમે કોણ છો? ક્યાંથી આવ્યા છો? અહીં શા માટે ઉભા છો? મને કહો.
એવમુક્તસ્તદા તેન બ્રહ્મણાહમુવાચ તમ્
એવી રીતે પૂછવામાં આવતા, બ્રહ્માજીએ તેને ઉત્તર આપ્યો.
એવં સંભાષમાણૌ તુ પરસ્પરજયૈષિણૌ
એ રીતે બંને એકબીજાને હરાવવાની ઈચ્છાથી વાતચીત કરતા હતા.
જ્વાલાં તતસ્તામાલોક્ય વિસ્મિતૌ ચ તદાનઘાઃ
પછી જ્યારે એ જ્વાળાને જોયા, ત્યારે બંને ખૂબ જ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
વર્દ્ધમાનાં તદા જ્વાલામત્યન્તપરમાદ્ભુતામ્
એ જ્વાળા સતત વધી રહી હતી અને અતિ આશ્ચર્યજનક હતી.
દિવં ભૂમિં ચ નિર્ભિદ્ય તિષ્ઠન્તં જવાલમણ્ડલમ્
આકાશ અને ધરતીને ભેદી, એ અગ્નિનો મંડળ ઊભો રહ્યો હતો.
પ્રાદેશમાત્રમવ્યક્તં લિઙ્ગં પરમદીપ્તિમત્
એમાં એક અવ્યક્ત, પ્રખર તેજવાળું અને હાથની લંબાઈ જેટલું લિંગ હતું.
અનિર્દેશ્યમચિન્ત્યં ચ લક્ષ્યાલક્ષ્યં પુનઃ પુનઃ
એ લિંગ વર્ણનથી પર, કલ્પનાથી પર અને ક્યારેક દેખાતું, ક્યારેક અદૃશ્ય હતું.