સુખોપવિષ્ટં મદનાગનાશનં પ્રોવાચ વાક્યં ગિરિરાજપુત્રી
આરામથી બેઠેલા, કામદેવના વિનાશકને, પર્વતરાજની પુત્રીએ આ રીતે પૂછ્યું:
તવ કણ્ઠે મહાદેવ ભ્રાજતેંબુદસન્નિભમ્
હે મહાદેવ, તમારા ગળામાં મેઘના સમૂહ જેવું કંઈક તેજસ્વી દેખાય છે.
કિમિદં દીપ્યતે દેવ કણ્ઠે કામાઙ્ગનાશન
હે દેવ, હે કામદેવના વિનાશક, તમારા ગળામાં શું છે જે ઝગમગતું દેખાય છે?
એતત્સર્વં યથાન્યાયં બૂહિ કૌતૂહલં હિ મે
મને જિજ્ઞાસા છે, કૃપા કરીને આ બધું યોગ્ય રીતે કહો.
કથાં મઙ્ગલસંયુક્તાં કથયામાસ શઙ્કરઃ
પછી શંકરે શુભ કથા કહેવાનું શરૂ કર્યું.
અગ્રે સમુત્થિતં ઘોરં વિષઙ્કાલાનલપ્રભમ્
પ્રારંભે ભયાનક વિષ ઉદ્ભવ્યું, જે પ્રલયના અગ્નિ જેવું પ્રખર હતું.
વિષણ્ણવદનાઃ સર્વે ગતાસ્તે બ્રહ્મણો ઽન્તકમ્
બધાના ચહેરા ઉદાસ થઈ ગયા, કેમ કે તેઓ બ્રહ્માના નિર્ધારિત અંતે પહોંચી ગયા હતા.
કિમર્થં વૈ મહાભાગા ભીતા ઉદ્વિગ્નચેતનાઃ
હે મહાભાગ્યશાળી, તમે બધા ડર્યા છો અને મનથી ચિંતિત છો, એનું કારણ શું છે?
તેન વ્યાવર્ત્તિતૈશ્વર્યા યૂયં ભો સુરસત્તમાઃ
એ કારણે, હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, તમારું સ્વામિત્વ છીનવાઈ ગયું.
પ્રજાસર્ગે ન સો ઽસ્તીહ યશ્ચાજ્ઞાં મે ઽતિવર્તયેત્
પ્રજાની રચનામાં, અહીં કોઈ પણ નથી જે મારી આજ્ઞા ઉલ્લંઘી શકે.
આધ્યાત્મિકે ચાધિભૂતે અધિદૈવે ચ નિત્યશઃ
આધ્યાત્મિક, ભૌતિક અને દૈવી બાબતોમાં, હંમેશાં.
તત્કિમર્થં ભયોદ્વિગ્ના મૃગાઃ સિંહાર્દિતા ઇવ
તો પછી તમે બધા શા માટે ડરી ગયા છો? શિકારની જેમ, જે સિંહના ડરે ભાગે છે.
એતત્સર્વં યથાન્યાયં શીઘ્રમાખ્યા તુમર્હથ
આ બધું યોગ્ય રીતે અને ઝડપથી કહો, એ તમારે કરવું જ જોઈએ.
ઊચુસ્તે ઋષિભિઃ સાર્દ્ધં સુરદૈત્યેન્દ્રદાનવાઃ
ત્યારે ઋષિઓ સાથે દેવતાઓ અને દૈત્ય-દાનવોના મુખ્યોએ મળીને કહ્યું.
ભુજઙ્ગભૃઙ્ગસંકાશં નીલજીમૂતસન્નિભમ્
એ સાપ અથવા કાળી મધમાખી જેવું, અને ઘેરા વાદળ જેવું લાગતું હતું.
કાલમૃત્યુરિવોદ્ભૂતં યુગાન્તાદિત્યવર્ચસમ્
એ સમયના અંતે આવતી કાળમૃત્યુ જેવી, યુગના અંતે સૂર્ય જેવું તેજ ધરાવતું હતું.
વિષેણોત્તિષ્ઠમાનેન કાલાનલસમત્વિષા
જ્યારે વિષ ઊભરાયું, ત્યારે એ સમયના અગ્નિ જેવી તેજસ્વી જ્યોતિથી પ્રગટ થયું.
તં દૃષ્ટ્વા રક્તગૌરાઙ્ગં કૃતં કૃષ્ણં જનાર્દ્દનમ્
એ રક્ત અને ગૌરવર્ણના શરીરવાળાને જોઈને જનાર્દન કાળાં થઈ ગયા.
સુરાણામસુરાણાં ચ શ્રુત્વા વાક્યં ભયાવહમ્
દેવો અને અસુરો દ્વારા કહેલા ભયજનક વચનો સાંભળી,
શૃણ્વન્તુ દેવતાઃ સર્વે ઋષયશ્ચ તપોધનાઃ
'બધા દેવતાઓ અને તપસ્વી ઋષિઓ, સાંભળો!'
વિષં કાલાનલપ્રખ્યં કાલકૂટમિતિ શ્રુતમ્
આ વિષ, જે કાળકૂટ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે, સમયના અગ્નિ જેવું છે.
તસ્ય વિષ્ણુરહં વાપિ સર્વે વા સુરપુઙ્ગવાઃ
આ વિષને વિષે, વિષ્ણુ હોય કે હું, કે બધા શ્રેષ્ઠ દેવતાઓ—
ઇત્યુક્ત્વા પદ્મગર્ભાભઃ પદ્માયોનિરયોનિજઃ
આ રીતે કહીને, કમળ સમાન, કમળમાંથી જન્મેલા, અને ગર્ભ વિના જન્મેલા એ
તતઃ સ્તોતું સમારબ્ધો બ્રહ્મા વેદ વિદાં વરઃ
પછી વેદો જાણનારા શ્રેષ્ઠ બ્રહ્માએ સ્તુતિ કરવાનું શરૂ કર્યું.
નમઃ પિનાકહસ્તાય વજ્રહસ્તાય વૈ નમઃ
પિનાકધારીને વંદન, વજ્રધારીને પણ વંદન.
નમઃ સુરારિહન્ત્રે ચ સોમસૂર્યાગ્નિચક્ષુષે
દેવશત્રુઓના વિનાશકને, ચંદ્ર, સૂર્ય અને અગ્નિ જેની આંખો છે, તેને વંદન.
સાંખ્યાય ચૈવ યોગાય ભૂતગ્રામાય વૈ નમઃ
સાંખ્યને, યોગને અને સર્વ ભૂતગણને વંદન.
સુરેતસે ઽથ રુદ્રાય દેવદેવાય રંહસે
દેવોના મૂળને, રુદ્રને, દેવોના દેવને અને ઝડપીને વંદન.
કપાલિને વિરૂપાય શિવાય વરદાય ચ
કપાળધારીને, વિશિષ્ટ રૂપવાળાને, કલ્યાણકારીને અને વરદાન આપનારને વંદન.
વૃદ્ધાય ચૈવ શુદ્ધાય મુક્તાયૈવ બલાય ચ
વૃદ્ધને, શુદ્ધને, મુક્તને અને બળવાનને વંદન.