મત્પ્રિયાર્થંમહાભાગ વક્તુમર્હસ્યશેષતઃ
હે મહાભાગ્યશાળી, મારા માટે તમે બધું સંપૂર્ણ રીતે કહો એવી મારી ઇચ્છા છે.
પ્રત્યુવાચ મહાતેજા દેવારિબલસૂદનઃ
દેવતાઓના દુશ્મનોની શક્તિનો નાશ કરનાર તે મહાશક્તિશાળી એ ઉત્તર આપ્યો.
ઉમોત્સંગોપવિષ્ટેન યથાપૂર્વં મયા શ્રુતમ્
હું ઉમાના ગોદમાં બેઠો છું, અને પહેલાં જે રીતે સાંભળ્યું હતું એ જ રીતે કહું છું.
તમહં સંપ્રવક્ષ્યામિ ત્વત્પ્રિયાર્થં મહામુને
હે મહામુની, તને આનંદ થાય એ માટે હવે હું એ વાત સ્પષ્ટ રીતે કહું છું.
તરુણાદિત્યસંકાશે તપ્તચામીકરપ્રભે
તે ઉગતા સૂર્ય જેવું તેજસ્વી અને તપેલા સોનાની જેમ ઝગમગતું હતું.
જાંબૂનદમયે દિવ્યે નાનાધાતુ વિચિત્રિતે
દિવ્ય જાંબુનદ સોનાથી બનેલું અને色色ના ધાતુઓથી શોભાયમાન હતું.
હંસકારણ્ડવાકીર્ણે ચક્રવાકોપશોભિતે
તે હંસ અને કારાંડવથી ભરેલું અને ચક્રવાક પક્ષીઓથી શોભાયમાન હતું.
મત્તક્રૈઞ્ચમયૂરાણાં નાદૈર્વિક્રુષ્ટકન્દરે
મસ્ત ક્રૌંચ અને મોરોના અવાજોથી ગુંજતા ગુફાઓથી તે જગ્યા ગૂંજતી હતી.
જીવં જીવકજાતીનાં વિરાવૈરુપકૂજિતે
જીવંત પ્રાણીઓના રવ અને અનેક પક્ષીઓના કલરવથી તે સ્થાન ગુંજતું હતું.
સૌરભેયનિનાદાઢ્યં મેઘસ્તનિતનિસ્વને
સૌરભેય પક્ષીઓના રવ અને મેઘના ગર્જનથી તે સ્થળ ગુંજતું હતું.
વીણાવાદિત્રનિર્ઘેષૈઃ શ્રોત્રેન્દ્રિયમનોરમૈઃ
વીણા અને વાદ્યયંત્રોના મધુર નાદથી, જે ઇન્દ્રિયો અને મનને આનંદ આપે છે.
ધ્વજાલંબિતદોલાનાં ઘણ્ટાનાં નિનદાકુલે
ધ્વજાવાળા ઝૂલતા ડોલા અને ઘંટાનાં ગર્જનથી તે જગ્યા ભરપૂર હતી.
મુખમર્દ્દલવાદિત્રૈર્વલિતાસ્ફોટિતૈસ્તથા
મૃદંગ અને અન્ય વાદ્યોના વાગવાથી અને તેમના મીઠા અવાજોથી તે સ્થાન ગુંજતું હતું.
હંસૈઃ પરાવતૈશ્ચૈવ બકરાજૈઃ સુખસ્થિતે
હંસ, કબૂતર અને બકરાજ જેવા સુખથી વસતા પક્ષીઓ ત્યાં રહેતા હતા.
સિંહવ્યાઘ્રમુખૈર્ઘોરવાશિતૈશ્ચણ્ડવેગિતૈઃ
સિંહ અને વાઘના ભયાનક અને જોરદાર ગર્જનથી તે જગ્યા ધ્રુજી ઉઠતી હતી.
બિડાલવદનૈશ્ચોગ્રૈઃ ક્રોષ્ટુકાકારસૂર્ત્તિભિઃ
બિલાડી જેવા ભયાનક ચહેરાવાળા અને શિયાળ-કાગડા જેવા આકાર ધરાવનારા પ્રાણીઓ પણ ત્યાં હતા.
હ્રસ્વજઙ્ઘૈઃ પ્રલેબોષ્ઠૈસ્તાલજઙ્ઘૈસ્તથાપરૈઃ
ટૂંકા પગવાળા, જાડા હોઠવાળા અને તાડના ડાંગર જેવા પગવાળા અનેક પ્રકારના પ્રાણી પણ ત્યાં હતા.
બહુપાદૈર્મહાપાદૈરેકપાદૈરપાદકૈઃ
ઘણા પગવાળા, મોટા પગવાળા, એક પગવાળા અને પગ વિના એવા અનેક જીવ પણ ત્યાં હતા.
એકદંષ્ટ્રૈર્મહાદંષ્ટ્રૈર્બહુદંષ્ટ્રૈરદંષ્ટ્રકૈઃ
કોઈ એક દાંતવાળા, કોઈ મોટા દાંતવાળા, કેટલાક ઘણા દાંતવાળા અને કેટલાક તો દાંત વગરના હતા.
એવંરૂપૈર્મહાયોગૈભૂતર્ભૂતપતિર્વૃતઃ
આવી વિવિધ રૂપોમાં અને મહાન યોગશક્તિ ધરાવતા, ભૂતપતિ આસપાસના જીવોથી ઘેરાયેલા હતા.
સુખોપવિષ્ટં મદનાગનાશનં પ્રોવાચ વાક્યં ગિરિરાજપુત્રી
આરામથી બેઠેલા, કામદેવના વિનાશકને, પર્વતરાજની પુત્રીએ આ રીતે પૂછ્યું:
તવ કણ્ઠે મહાદેવ ભ્રાજતેંબુદસન્નિભમ્
હે મહાદેવ, તમારા ગળામાં મેઘના સમૂહ જેવું કંઈક તેજસ્વી દેખાય છે.
કિમિદં દીપ્યતે દેવ કણ્ઠે કામાઙ્ગનાશન
હે દેવ, હે કામદેવના વિનાશક, તમારા ગળામાં શું છે જે ઝગમગતું દેખાય છે?
એતત્સર્વં યથાન્યાયં બૂહિ કૌતૂહલં હિ મે
મને જિજ્ઞાસા છે, કૃપા કરીને આ બધું યોગ્ય રીતે કહો.
કથાં મઙ્ગલસંયુક્તાં કથયામાસ શઙ્કરઃ
પછી શંકરે શુભ કથા કહેવાનું શરૂ કર્યું.
અગ્રે સમુત્થિતં ઘોરં વિષઙ્કાલાનલપ્રભમ્
પ્રારંભે ભયાનક વિષ ઉદ્ભવ્યું, જે પ્રલયના અગ્નિ જેવું પ્રખર હતું.
વિષણ્ણવદનાઃ સર્વે ગતાસ્તે બ્રહ્મણો ઽન્તકમ્
બધાના ચહેરા ઉદાસ થઈ ગયા, કેમ કે તેઓ બ્રહ્માના નિર્ધારિત અંતે પહોંચી ગયા હતા.
કિમર્થં વૈ મહાભાગા ભીતા ઉદ્વિગ્નચેતનાઃ
હે મહાભાગ્યશાળી, તમે બધા ડર્યા છો અને મનથી ચિંતિત છો, એનું કારણ શું છે?
તેન વ્યાવર્ત્તિતૈશ્વર્યા યૂયં ભો સુરસત્તમાઃ
એ કારણે, હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, તમારું સ્વામિત્વ છીનવાઈ ગયું.
પ્રજાસર્ગે ન સો ઽસ્તીહ યશ્ચાજ્ઞાં મે ઽતિવર્તયેત્
પ્રજાની રચનામાં, અહીં કોઈ પણ નથી જે મારી આજ્ઞા ઉલ્લંઘી શકે.