તેયતેજોમયઃ શુભ્રઃ સોમપુત્રસ્ય વૈ રથઃ
સોમપુત્રનો રથ તેજથી ભરેલો, ચમકતો અને સફેદ છે.
ભાર્ગવસ્ય રથઃ શ્રીમાંસ્તેજસા સૂર્યસન્નિભઃ
ભાર્ગવનો રથ પણ તેજથી તેજસ્વી અને સૂર્ય જેવો પ્રકાશમય છે.
શ્વેતઃ પિશઙ્ગઃ સારઙ્ગો નીલઃ પીતો વિલોહિતઃ
સફેદ, પીળા, ચિતરાં, કાળા, પીળા અને લાલ રંગના.
દશભિસ્તૈર્મહાભાગૈરકૃશૈર્વાતરંહસૈઃ
આ દસ મહાન, મજબૂત અને ઝડપી ઘોડાઓ સાથે.
અસંગૈર્લોહિતૈરશ્વૈઃ સર્વગૈરગ્નિસંભવૈઃ
બંધનમુક્ત, લાલ રંગના, સર્વત્ર જતાં અને અગ્નિથી ઉત્પન્ન થયેલા ઘોડાઓ.
તતશ્ચાઙ્ગિરસો વિદ્વાન્દેવાચાર્યો બૃહસ્પતિઃ
પછી અંગિરસ વંશના વિદ્વાન દેવગુરુ બૃહસ્પતિ.
અબ્જૈસ્તુ વાજિભિર્દિવ્યૈરષ્ટભિર્વાતરંહસૈઃ
પાણીમાંથી જન્મેલા આઠ દૈવી અને ઝડપી ઘોડાઓ સાથે.
તતઃ શનૈશ્ચરો ઽપ્યશ્વૈઃ સબલૈર્વ્યોમસંભવૈઃ
પછી શનિ પણ આકાશમાંથી ઉત્પન્ન શક્તિશાળી ઘોડાઓ સાથે.
સ્વર્ભાનોશ્ચ તથૈવાશ્વાઃ કૃષ્ણા હ્યષ્ટૌ મનોજવાઃ
એ જ રીતે સ્વર્ભાનુના આઠ ઘોડા કાળા અને મન જેવી ઝડપ ધરાવનારા છે.
આદિત્યાન્નિઃસૃતો રાહુઃ સોમં ગચ્છતિ પર્વસુ
રાહુ, આદિત્યોથી નીકળીને, સંધિ સમયે ચંદ્ર પાસે જાય છે.
અથ કેતુરથસ્યાશ્વા અષ્ટૌ વૈ વાતરંહસઃ
હવે, કેતુના રથને આઠ ઝડપી ઘોડા છે.
એતે વાહા ગ્રહાણાં ચ હ્યુપાખ્યાતા રથૈઃ સહ
આ રીતે ગ્રહોના વાહનો અને તેમના રથોનું વર્ણન થયું.
તપન્તે બ્રામ્યમાણાસ્તુ યથાયોગં ભ્રમન્તિ વૈ
તે બધા ફરતા ફરતા તેજ પામે છે અને પોતાના ક્રમ પ્રમાણે ગતિ કરે છે.
પરિભ્રમન્તિ તદ્બ્રદ્ધાંશ્ચન્દ્રસુર્યગ્રહા દિવિ
ચંદ્ર, સૂર્ય અને ગ્રહો આ માર્ગ સાથે બંધાયેલા આકાશમાં ફરે છે.
યથા નહ્યુદકે નૌસ્તુ સલિલેન સહો હ્યતે
જેમ પાણીમાં નાવડીને પાણી અટકાવતું નથી,
સર્પ્પમાણા ન દૃશ્યન્તે વ્યોમ્નિ દેવગણાસ્તુ તે
એ જ રીતે, સાપ જેવી ગતિથી ચાલતા એ દેવમંડળો આકાશમાં દેખાતા નથી.
સર્વા ધ્રુવે નિબદ્ધાશ્ચ ભ્રમન્ત્યો ભ્રામયન્તિ તાઃ
બધા ધ્રુવતારાથી બંધાયેલા છે અને ફરતાં ફરતાં બીજાને પણ ફરાવે છે.
તથા ભ્રમન્તિ જ્યોતીંષિ વાતબદ્ધાનિ સર્વશઃ
એ જ રીતે, બધા તારા પવનથી બંધાયેલા સતત ફરતા રહે છે.
યતો જ્યોતીંષિ વહતે પ્રવહસ્તેન સ સ્મૃતઃ
પવન તારોને વહેંચે છે, તેથી તેને એ નામ મળ્યું છે.
સૈષ તારામયો જ્ઞેયઃ શિશુમારો ધ્રુવો દિવિ
આ તારાઓથી બનેલું શિશુમાર નામનું રૂપ છે, જે આકાશમાં સ્થિર ધ્રુવતારા છે.
યાવત્યશ્ચૈવ તારાસ્તાઃ શિશુમારાશ્રિતા દિવિ
આકાશમાં જે તારા છે, એ બધા શિશુમારના આકારમાં સ્થિત છે.
સાકારઃ શિશુમારશ્ચ વિજ્ઞેયઃ પ્રવિભાગશઃ
શિશુમારને તેના વિવિધ ભાગો સહિત ઓળખવો જોઈએ.
યજ્ઞઃ પરસ્તુ વિજ્ઞેયો ધર્મો મર્દ્ધાનમાશ્રિતઃ
યજ્ઞ સર્વોત્તમ માનવો, અને તેના મસ્તક પર ધર્મ સ્થિર છે.
વરુણશ્ચાર્યમા ચૈવ પશ્ચિમે તસ્ય સક્થિની
પશ્ચિમ તરફ તેના જાંઘોમાં વરુણ અને આર્યમાન છે.
પુચ્છે ઽગ્નિશ્ચ મહેન્દ્રશ્ચ મારીચઃ કશ્યપો ધ્રુવઃ
પૂંછડી પાસે અગ્નિ, મહેન્દ્ર, મરીચિ, કશ્યપ અને ધ્રુવ છે.
નક્ષત્રચન્દ્રમૂર્યાશ્ચ ગ્રહાસ્તારાગણૈઃ સહ
નક્ષત્રો, ચંદ્ર, ગ્રહો અને બધા તારાઓ સાથે છે.
ધ્રુવેણાધિષ્ઠિતાશ્ચૈવ ધ્રુવમેવ પ્રદક્ષિણમ્
આ બધું ધ્રુવથી સ્થિર છે અને ધ્રુવને ફરતે ફરે છે.
અગ્નીન્દ્રકશ્યપાનાં તુ ચરમો ઽસૌ ધ્રુવઃ સ્મૃતઃ
અગ્નિ, ઇન્દ્ર અને કશ્યપમાં ધ્રુવ અંતિમ માનવામાં આવે છે.
મેરુમાલોકયત્યેષ પર્યન્તે હિ પ્રદક્ષિણમ્
એ હંમેશા મેરુને જુએ છે અને તેની સીમા પર ફરતો રહે છે.
પપ્રચ્છુરુત્તરં ભૂયસ્તદા તે રોમહર્ષણમ્
પછી તેમણે રોમહર્ષણને વધુ પ્રશ્નો પૂછ્યા.