રાક્ષસેંદ્રસ્ય ચ પુરં કુમ્ભિલસ્ય ખરસ્ય ચ
અને રાક્ષસોના રાજા, કુંભિલ અને ખરાનું શહેર.
હેમકસ્ય ચ નાગસ્ય તથા પાણ્ડુરકસ્ય ચ
અને નાગ હેમક તથા પાંડુરકનું શહેર.
નેદકસ્યોરગપતોર્વિશાલાક્ષસ્ય મન્દિરમ્
નેડક નાગપતિનું મહેલ તથા વિશાલાક્ષનું મહેલ.
તૃતીયે ઽસ્મિંસ્તલે વિપ્રા નીલભૌમે ન સંશયઃ
આ ત્રીજા તળે, હે વિદ્વાનો, કોઈ શંકા નથી કે એ નિલભૂમિ છે.
ગજકર્ણસ્ય ચ પુરં નગરં કુઞ્જરસ્ય ચ
અને ગજકર્ણનું શહેર તથા કુઞ્જરનું નગર.
મુઞ્જસ્ય લોકનાથસ્ય વૃકવક્ત્રસ્ય ચાલયમ્
મુઞ્જ, જે લોકનાથ છે, તથા વૃકવક્ત્રનું નિવાસસ્થાન.
નગલં વૈનતેયસ્ય ચતુર્થે ઽસ્મિન્નસાતલે
આ ચોથા તળે વૈનતેયનું નગર છે.
વિરોજનસ્ય નગરં દૈત્યસિંહસ્ય ધીમતઃ
વિરોજનનું નગર, જે દૈત્યોમાં વિદ્વાન અને સિંહ સમાન છે.
પુરં ચ વિદ્યુજ્જિહ્વસ્ય રાક્ષસેન્દ્રસ્ય ધીમતઃ
અને વિદ્યુજ્ઝિહ્વ, જે વિદ્વાન રાક્ષસ રાજા છે, તેનું શહેર.
કિર્મીરસ્ય ચ નાગસ્ય સ્વસ્તિકસ્ય જયસ્ય ચ
અને નાગ કિર્મીર, સ્વસ્તિક તથા જયાનું શહેર.
પઞ્ચમે ઽસ્મિંસ્તલે જ્ઞેયં શર્કરાનિચયે સદા
આ પાંચમા તળે હંમેશા શર્કરાના ઢગલા તરીકે ઓળખાય છે.
સુપર્વણઃ પુલોમ્નશ્ચ નગરં મહિષસ્ય ચ
સુપરવન, પુલોમન તથા મહિષનું નગર.
તત્રાસ્તે સુરમાપુત્રઃ શતશીર્ષો મુદા યુતઃ
ત્યાં સુરમા નો પુત્ર, શતશીર્ષ, આનંદથી ભરેલો વસે છે.
એવં પુરસહસ્રાણિ નાગદાનવરક્ષસામ્
એ રીતે ત્યાં હજારો નાગ, દાનવ અને રાક્ષસોની નગરીઓ છે.
સપ્તમે તુ તલે જ્ઞેયં પાતાલે સર્વપશ્ચિમે
સાતમા તળે, પશ્ચિમના અંતે, પાતાળ તરીકે ઓળખાતું સ્થાન છે.
અસુરાશીવિષૈઃ પૂર્ણં સુખિતૈર્દેવશત્રુભિઃ
તે ત્યાં અસુરો અને ઝેરી સાપો, દેવોના દુશ્મન પણ સુખી રહીને વસે છે.
અનેકૈર્દિતિપુત્રાણાં સમુદીર્ણૈર્મહાપુરૈઃ
દિતિના અનેક પુત્રોથી ભરપૂર મોટી નગરીઓ ત્યાં છે.
દૈત્યાનાં દાનવાનાં ચ સમુદીર્ણૈર્મહાપુરૈઃ
દૈત્ય અને દાનવોની ભીડવાળી મોટી નગરીઓ પણ ત્યાં છે.
પાતાલાન્તે ચ વિપ્રેન્દ્રા વિસ્તીણ બહુયોજને
પાતાળના અંતે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, અનેક યોજન સુધી વિસ્તરેલું છે.
ધૌતશઙ્ખોદરવપુર્નીલ વાસા મહાબલઃ
તેનું શરીર ધોઈને ચમકતા શંખ જેવું છે, વસ્ત્ર નીલાં છે અને તે અત્યંત બળવાન છે.
રુક્મશૃઙ્ગાવદાતેન દીપ્તાસ્યેન વિરાજતા
તેના સોનાના શૃંગો છે, શુદ્ધ છે અને તેનું મુખ તેજસ્વી છે.
સ જિહ્વામાલયા દીપ્તો લોલજ્જ્વાલાનલાર્ચિષા
તે જીભની માળા અને લપલપતી અગ્નિની જ્વાળાથી પ્રજ્વલિત છે.
સ તુ નેત્રસહસ્રેણ દ્વિગુણેન વિરાજતા
તે હજાર આંખો અને એના બે ગણી વધુ આંખોથી તેજ પામે છે.
તસ્ય કુન્દેન્દુવર્ણસ્ય નેત્રમાલા વિરાજતે
મોગરા અને ચંદ્ર જેવી કાંતિવાળી આંખોની માળા તેને શોભે છે.
વિકરાલોચ્છ્રિતતનુર્લક્ષ્યતે શયનાસને
તેનું શરીર ઊંચું અને વિશાળ છે, તે શયન અને આસન પર દેખાય છે.
મહાનાગૈર્મહાભોગૈર્મહાવિજ્ઞૈર્મહાત્મભિઃ
મહાન સાપો, મોટાં ફણાવાળા, મહાન જ્ઞાન અને મહાન આત્માઓ તેની સાથે છે.
સ રાજા સર્વનાગાનાં શેષો ઽનન્તો મહાદ્યુતિઃ
તે સર્વ નાગોનો રાજા, શેષ, અનંત, મહાતેજસ્વી છે.
સપ્તૈવમેતે કથિતા વ્યવહાર્યા રસાતલાઃ
આ રીતે આ સાત રસાતળ લોકનું વર્ણન થયું છે.
અતઃ પરમનાલોકમગમ્યં સિદ્ધસાધુભિઃ
આ પછીનું સ્થાન અદૃશ્ય છે, સિદ્ધ અને સાધુઓ માટે પણ અપ્રાપ્ય છે.
પૃથ્વ્યંબુવ ઙ્નિવાયૂનાં નભસશ્ચ દ્વિજોત્તમાઃ
પૃથ્વી, પાણી, અગ્નિ, વાયુ અને આકાશ, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.