પ્રથમઃ સૂર્યસંકાશઃ કુમુદો નામ પર્વતઃ
પહેલો પર્વત, સૂર્ય જેવો તેજસ્વી, કમુદ નામે ઓળખાય છે.
દ્વિતીયઃ પર્વતશ્ચાત્ર હ્યુત્તમો નામ વિશ્રુતઃ
બીજો પર્વત અહીં ઉત્તમ નામે પ્રસિદ્ધ છે.
તૃતિયઃ પર્વતસ્તત્ર બલાહક ઇતિ શ્રુતઃ
ત્રીજો પર્વત ત્યાં બલાહક નામે જાણીતો છે.
ચતુર્થઃ પર્વતો દ્રોણો યત્ર સા વૈ સહોષધિઃ
ચોથો પર્વત દ્રોણ છે, જ્યાં મહાન ઔષધી મળે છે.
કઙ્કસ્તુ પઞ્ચમસ્તત્ર પર્વતઃ સુમહોદયઃ
પાંચમો પરવત ત્યાં કંકક છે, જે બહુ મહાન છે.
ષષ્ઠસ્તુ પર્વતસ્તત્ર મહિષો મેઘસન્નિભઃ
છઠ્ઠો પરવત ત્યાં મહિષ છે, જે મેઘ જેવો દેખાય છે.
સપ્તમઃ પર્વતસ્તત્ર કકુદ્માન્નામ ભાષ્યતે
સાતમો પરવત ત્યાં કકુદ્માન કહેવાય છે.
પ્રજાપતિમુપાદાય પ્રજાભ્યો વિધિવત્સ્વયમ્
પ્રજાપતિને આધાર બનાવી, તેણે યોગ્ય રીતથી પોતે પ્રજાઓ માટે રચના કરી.
તેષાં વર્ષાણિ વક્ષ્યામિ સર્પૈવ તુ શુભાનિ વૈ
હું તમને તેમના પ્રદેશો કહીશ, જે સાપ જેવાં શુભ છે.
બલાહકસ્ય જીમૂતં દ્રોણસ્ય હરિતં સ્મૃતમ્
બલાહકનો જીમૂત છે, અને દ્રોણનો રંગ હરિત છે એવું કહેવાય છે.
કકુદઃ સુપ્રદં નામ સપ્તૈતાનિ તુ સપ્તધા
કકુદનું નામ સુપ્રદ છે; આ સાતો સાત ભાગે વહેંચાયેલા છે.
જ્યોતિઃ શાન્તિસ્તથા તુષ્ટા ચન્દ્રા શુક્રા વિમોચની
જ્યોતિ, શાંતિ, તુષ્ટા, ચંદ્રા, શુક્રા અને વિમોચની—
તાસાં સમીપગાશ્ચાન્યાઃ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ
આ બધાની નજીક અનેક અન્ય, સૈકડો અને હજારો છે.
ઇત્યેષ સંનિવેશો વઃ શાલ્મલસ્ય પ્રકીર્ત્તિતઃ
આ રીતે શાલમલીનું આ વ્યવસ્થાપન તમને સમજાવ્યું છે.
શાલ્મલિર્વિપુલસ્કન્ધસ્તસ્ય નામ્ના સ ઉચ્યતે
શાલમલી, જેનો કાંઠો વિશાળ છે, એ નામથી ઓળખાય છે.
વિસ્તરાચ્છાલ્મલસ્વૈવ સમે ન તુ સમન્તતઃ
વિસ્તારમાં શાલમલી પોતે સમાન છે, પણ બધે નહીં.
યથાશ્રુતં યથાન્યાયં બ્રુવતો મે નિબોધત
જેમ સાંભળ્યું અને યોગ્ય છે તેમ હું કહું છું, તમે ધ્યાનથી સાંભળો.
સુરોદકઃ પરિવૃતઃ કુશદ્વીપેન સર્વતઃ
સુરોદક ચારેય બાજુથી કુશદ્વીપે ઘેરાયેલો છે.
સપ્તૈવ ચ ગિરીંસ્તત્ર વર્ણ્યમાનાન્નિબોધત
ત્યાં પણ સાત પર્વતો છે; જેમ વર્ણન થાય છે તેમ સાંભળો.
દ્વીપસ્ય પ્રથમસ્તસ્ય દ્વિતીયો હેમપર્વતઃ
આ દ્વીપનો પહેલો, બીજો હેમપર્વત કહેવાય છે.
ચતુર્થઃ પુષ્પવાન્નામ પઞ્ચમસ્તુ કુશેશયઃ
ચોથો પુષ્પવાન કહેવાય છે અને પાંચમો કુશેશય છે.
મન્દા ઇતિ હ્યપા નામ મન્દરો દારણાદયમ્
મંદા એ પાણીનું નામ છે; મંદર પર્વત છે, દારણથી શરૂ થાય છે.
ઉદ્ભિદં પ્રથમં વર્ષં દ્વિતીયં વેણુમણ્ડલમ્
પ્રથમ પ્રદેશનું નામ ઉદ્ભિદ છે અને બીજું પ્રદેશ વેણુમંડળ કહેવાય છે.
પઞ્ચમં ધૃતિમદ્વર્ષં ષષ્ઠં વર્ષં પ્રભાકરમ્
પાંચમું પ્રદેશ ધૃતિમત કહેવાય છે અને છઠ્ઠું પ્રદેશ પ્રભાકર નામે ઓળખાય છે.
એતેષુ દેવગન્ધર્વાઃ પ્રજાસ્તુ જગદીશ્વરાઃ
આ પ્રદેશોમાં દેવતાઓ, ગંધર્વો, વિવિધ જાતિના લોકો અને જગતના ઈશ્વરો વસે છે.
ન તેષુ દસ્યવઃ સંતિ મ્લેચ્છ જાતય એવ ચ
ત્યાં ન તો લૂંટારુઓ મળે, ન તો વિદેશી જાતિના લોકો જોવા મળે.
તત્રાપિ નદ્યઃ સપ્તૈવ ધૂતપાપાશિવા તથા
ત્યાં પણ સાત પવિત્ર, પાપરહિત અને શુભ નદીઓ વહે છે.
અન્યાસ્તાભ્યો ઽપરિજ્ઞાતાઃ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ
આ સિવાય પણ ત્યાં અનેક અજાણી, સૈંકડો અને હજારો નદીઓ છે.
ઘૃતોદેન કુશદ્વીપો બાહ્યતઃ પરિવારિતઃ
કુશદ્વીપ બહારથી ઘી સમુદ્રથી ઘેરાયેલો છે.
ઇત્યેષ સન્નિવેશો વઃ કુશદ્વીપસ્ય કીર્ત્તિતઃ
આ રીતે કુશદ્વીપની રચના તમારી સમક્ષ વર્ણવાઈ છે.