તત્ર સંવર્ત્તકો નામ સો ઽગ્નિઃ પિબતિ તજ્જલમ્
ત્યાં સંવર્તક નામનો અગ્નિ એ જળને પી જાય છે.
દ્વાદશૈતે પ્રવિષ્ટા હિ પર્વતા લવણોદધિમ્
આ બાર પર્વતો ખારાં દરિયામાં પ્રવેશી ગયા છે.
યદેતદ્દૃશ્યતે ચન્દ્રે શ્વેતે કૃષ્ણશશાકૃતિ
ચાંદ્ર પર જે સફેદ છે અને કાળાં સસલાની આકારમાં દેખાય છે,
ઇહોદિતસ્ય દૃશ્યન્તે યથાન્યે ઽન્યત્ર ચોદિતે
તે અહીં ઉગે ત્યારે દેખાય છે, જેમ અન્ય જગ્યાએ ઉગે ત્યારે દેખાય છે.
આરોગ્યાયુઃ પ્રમાણાનાં ધર્મતઃ કામતોર્ઽથતઃ
આરોગ્ય, આયુષ્ય અને માપ ધર્મ, કામ અને અર્થથી નિર્ધારિત થાય છે.
ઇત્યેષા ધારયન્તીદં પૃથ્વી વિશ્વં જગત્સ્થિતમ્
આ રીતે, પૃથ્વી આખું વિશ્વ અને સર્વ જીવોને ધારણ કરે છે.
શૃણુતેમં યથાતત્ત્વં બ્રુવતો મે દ્વિજોત્તમાઃ
હવે, દ્વિજોત્તમો, તમે સાચી રીતે કહું છું તે ધ્યાનથી સાંભળો.
વિસ્તરાદ્દ્વિગુણશ્ચાસ્ય પરિણાહઃ સમન્તતઃ
તેનું પરિઘ દરેક દિશામાં દ્વિગણું વિશાળ છે.
તત્ર પુણ્યા જનપદાશ્ચિરાન્ન મ્રિયતે જનઃ
ત્યાંના પ્રદેશો પવિત્ર છે અને લોકો લાંબા સમય સુધી મૃત્યુ પામતા નથી.
તત્રાપિ પર્વતાઃ પુણ્યાઃ સપ્તૈવ મણિભૂષણાઃ
ત્યાં પણ સાત પવિત્ર પર્વતો છે, જે રત્નોથી શોભાયમાન છે.
બ્લક્ષદ્વીપાદિષુ ત્વેષુ સપ્ત સપ્ત તુ પઞ્ચસુ
પ્લક્ષ અને બીજા દ્વીપોમાં, દરેક પાંચમાં સાત-સાત પર્વતો છે.
પ્લક્ષદ્વીપે તુ વક્ષ્યામિ સપ્તદ્વીપાન્ મહા બલાન્
હવે હું પ્લક્ષદ્વીપના સાત મહાન દ્વીપોનું વર્ણન કરું છું.
ખ્યાયતે યસ્ય નામ્ના તુ વર્ષં ગોમેદસંજ્ઞિતમ્
જે પ્રદેશનું નામ છે, તેને ગોમેદ કહેવાય છે.
અશ્વિભ્યામમૃતસ્યાર્થમોષધ્યો યત્ર સંભૃતાઃ
ત્યાં અશ્વિનીકુમારો માટે અમૃત મેળવવા જે ઔષધિઓ એકત્ર થાય છે, તે અહીં મળે છે.
તત્રાચલે સમુત્પન્નૌ પૂર્વં નારદપર્વતૌ
આ પર્વતમાં, પ્રાચીન સમયમાં નારદ અને પર્વત જન્મ્યા હતા.
છન્દમૃત્યુઃ પુરા તસ્મિન્દુન્દુભિઃ સાદિતઃ સુરૈઃ
અહીં, પૂર્વે ચંદમૃત્યુ અને દુન્દુભિ દેવતાઓ દ્વારા મારે ગયા હતા.
પઞ્ચમઃ સોમકો નામ દેવૈર્યત્રામૃતં પુરા
પાંચમો છે સોમક, જ્યાં દેવોએ કદીકાળે અમૃત મેળવ્યું હતું.
ષષ્ટસ્તુ સુમના નામ સપ્તમર્ષભ ઉચ્યતે
છઠ્ઠો છે સુમના અને સાતમો છે વૃષભ.
વૈભ્રાજઃ સપ્તમસ્તત્ર ભ્રાજિષ્ણુઃ સ્ફાટિકો મહાન્
સાતમો વૈભ્રાજ પર્વત છે, જે તેજસ્વી અને વિશાળ સ્ફટિક જેવો છે.
તેષાં વર્ષાણિ વક્ષ્યામિ નામતસ્તુ યથાક્રમમ્
હવે હું તમને તેમના પ્રદેશોના નામ ક્રમશઃ કહું છું.
ચન્દ્રસ્ય શિશિરં નામ નારદસ્ય સુખોદયમ્
ચંદ્રનું નામ છે શિશિર અને નારદનું સુખોદય.
ક્ષેમકં વૃષભસ્યાપિ વૈભ્રાજસ્ય ધ્રુવં તથા
વૃષભનું છે ક્ષેમક અને વૈભ્રાજનું ધ્રુવ.
વિહરન્તિ રમન્તે ચ દૃશ્યમાનાશ્ચ તૈઃ સહ
તેઓ ત્યાં વિહાર કરે છે, આનંદ માણે છે અને સાથે મળીને દેખાય છે.
નામતસ્તાઃ પ્રવક્ષ્યામિ સપ્તગઙ્ગાસ્તપોધનાઃ
હવે હું તપસ્વી સાત ગંગાનદીઓના નામ કહું છું.
અમૃતા સુકૃતા ચૈવ સપ્તૈતાઃ સરિતાં વરાઃ
આ સાત નદીઓ અમર અને પવિત્ર છે, અને સર્વ શ્રેષ્ઠ છે.
બહૂદકા હ્યોઘવત્યો યતો વર્ષતિ વાસવઃ
આ નદીઓ પાણીથી ભરપૂર છે, વહેતી રહે છે અને જ્યાં ઇન્દ્ર વરસાદ વરસાવે છે.
શુભાઃ શાન્તભયાશ્ચૈવ પ્રમુદં શૈશિરાઃ શિવાઃ
ત્યાંના લોકો શુભ, શાંત, નિર્ભય, આનંદિત, ઠંડકવાળા અને સૌભાગ્યશાળી છે.
વર્ણાશ્રમાચારયુતા પ્રજાસ્તેષ્વવધિષ્ઠિતાઃ
ત્યાંના લોકો જાતિ અને જીવનના દરેક આશ્રમના ધર્મોમાં સ્થિર છે.
અવસર્પિણી ન તેષ્વસ્તિ તથૈવોત્સર્પિણી ન ચ
ત્યાં અવસરપિણી કે ઉત્સરપિણી નામના કોઈ યુગચક્ર નથી.
ત્રેતાયુગસમઃ કાલઃ સર્વદા તત્ર વર્ત્તતે
ત્યાં હંમેશાં ત્રેતાયુગ જેવો સમય જ રહે છે.