ગન્ધર્વકિન્નરાન્યક્ષાન્રક્ષોવિદ્યાધરોરગાન્
ગંધર્વ, કિન્નર, યક્ષ, રાક્ષસ, વિદ્યાાધર અને સાપ.
કિરાતાંશ્ચપુલિન્દાંશ્ચ કુરૂન્ સભરતાનપિ
કિરાત, પુલિંદ, કુરુ અને ભરત પણ છે.
સુહ્મોત્તરાંશ્ચ વઙ્ગાંશ્ચ તામ્રલિપ્તાંસ્તથૈવ ચ
સુહ્મ, ઉત્તર, વંગ અને તામ્રલિપ્તના પ્રદેશો પણ.
તતઃ પ્રતિહતા વિન્ધ્યાત્પ્રવિષ્ટા લવણોદધિમ્
પછી વિંધ્યથી પાછી વળી, તે લવણ સમુદ્રમાં પ્રવેશી.
પ્રાવયન્ત્યુપભાગાંશ્ચ નૈષધાંશ્ચ ત્રિગર્ત કાન્
તે આસપાસના પ્રદેશો, નિષધ અને ત્રિગર્તને પણ ભીંજવી.
કેકરાનૌષ્ટકર્ણાંશ્ચ કિરાતાનપિ ચૈવ હિ
કેકર, ઔષ્ટકર્ણ અને કિરાતોને પણ.
આમણ્ડલં સમુદ્રસ્ય તિરોભૂતાંશ્ચ પૂર્વતઃ
સમુદ્રનો પરિધિ અને પૂર્વ તરફ અદૃશ્ય થયેલા પ્રદેશો.
સુપથાન્પાવયં તીહ ત્વિન્દ્રદ્યુમ્નસરોપિ ચ
સારા માર્ગો, પાવય પ્રદેશ અને અહીં ઇન્દ્રદ્યુમ્ન સરોવર પણ.
મધ્યતોજાનકિમથો કુથપ્રાવરણાન્યયૌ
મધ્યમાં, તે જાનકી પાસે ગઈ, પછી કુઠ અને પ્રવરણા તરફ પણ ગઈ.
તતસ્તુ નલિની પ્રાયાત્ પ્રાચીમાશાં જવેન તુ
પછી નલિની ઝડપથી પૂર્વ દિશામાં ગઈ.
પૂર્વન્દેશાંશ્ચ સેવન્તી ભિત્ત્વા સા બહુધાગિરીન્
પૂર્વના દેશોમાં ફરતી, તે અનેક પર્વતોને ભેદી.
સિકતાપર્વતમરું ગત્વા વિદ્યાધરાન્યયૌ
વાળુના પર્વતો અને રણમાં જઈ, પછી વિદ્યાાધરો સુધી પહોંચી.
તાસાં નદ્યુપનદ્યશ્ચ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ
તેમની નદીઓ અને નદીઓ સૈંકડો અને હજારોમાં છે.
વક્વૌકસાયાસ્તીરે તુ વનં સુરભિ વિશ્રુતમ્
વક્વૌકસા નદીના કાંઠે સુપ્રસિદ્ધ સુગંધિત વન છે.
યજ્ઞોપેતશ્ચ સુમહાનમિતૌજાઃ સુવિક્રમઃ
યજ્ઞથી યુક્ત, અત્યંત મહાન, અપરિમિત તેજ અને પરાક્રમ ધરાવનારા.
કુબેરાનુચરા હ્યેતે ચત્વારસ્તુ સમાઃ સ્મૃતાઃ
નિશ્ચયે, આ ચારેય કુબેરના સહાયકો ગણાય છે.
પરસ્પરેણ દ્વિગુણા ધર્મતઃ કામતોર્ઽથતઃ
ધર્મ, કામ અને અર્થમાં એ એકબીજાથી બે ગણી વધારે છે.
મનસ્વિનીપ્રભવતિ તસ્માજ્જ્યોતિષ્મતી ચ યા
મનવંતરનો પ્રભાવ હોવાથી ત્યાં જ્યોતિષ્મતી પણ છે.
સરો વિષ્ણુપદં નામ નિષધે પર્વતોત્તમે
નિષધના ઉત્તમ પર્વત પર વિષ્ણુપદ નામનું સરોવર છે.
મેરોઃ પાર્શ્વાત્પ્રભવતિ હ્રદશ્ચન્દ્રપ્રભો મહાન્
મેરુના બાજુથી મહાન ચંદ્રપ્રભા સરોવર ઉત્પન્ન થાય છે.
પયોદં તુ સરો નીલે સુશુભ્રં પુણ્ડરીકવત્
પયોદ સરોવર ઊંડા વાદળી રંગનું છે, તેજસ્વી છે અને કમળોથી શોભાયમાન છે.
શ્વેતાત્પ્રવર્ત્તતે પુણ્યં સરયૂર્માનસાદ્ધ્રુવમ્
શ્વેત પ્રદેશમાંથી પવિત્ર સરયૂ નદી વહે છે, જે નિશ્ચિતપણે માનસ સરોવરથી ઉત્પન્ન થાય છે.
સરઃ કુરુષુ વિખ્યાતં પદ્મમીનદ્વિજાકુલમ્
કુરુ પ્રદેશનું સરોવર પ્રસિદ્ધ છે, જેમાં કમળ, માછલીઓ અને પક્ષીઓ ભરપૂર છે.
અન્યે ચાપ્યત્ર વિખ્યાતાઃ પદ્મામીનદ્વિજાકુલાઃ
અહીંના બીજા સરોવરો પણ પ્રસિદ્ધ છે, અને તેમાં પણ કમળ, માછલીઓ અને પક્ષીઓ ભરપૂર છે.
તેભ્યઃ શાન્તા ય માધ્વી ચ દ્વે નદ્યૌ સંબભૂવતુઃ
આમાંથી શાંતિદાયી અને મધુર એવી બે નદીઓ ઉત્પન્ન થઈ છે.
ઉદ્ભિદાન્યુદકાન્યત્ર પ્રવહન્તિ સરિદ્વરાઃ
અહીં ઉદ્ભિદ અને જળસ્રોતો ઉદ્ભવે છે અને મહાનદીઓ વહે છે.
પૂર્વાયતા મહાપર્વા નિમગ્ના લવણાભસિ
પૂર્વ દિશામાં વિસ્તરેલા મહાન પર્વતો ખારાં દરિયામાં ડૂબેલા છે.
ઉદગ્યાતા ઉદીચ્યાન્તા અવગાઢા મહોદધિમ્
ઉત્તર તરફ ઉઠેલા પર્વતો ઉત્તર છેડે મહાસાગરમાં વિલીન થાય છે.
પ્રતીચ્યામાયતાસ્તે વૈ પ્રવિષ્ટા લવણોદધિમ
પશ્ચિમ તરફ વિસ્તરેલા પર્વતો ખારાં દરિયામાં પ્રવેશી ગયા છે.
આયતાસ્તે મહાશૈલાઃ સમુદ્રં દક્ષિણં પ્રતિ
આ વિશાળ પર્વતો દક્ષિણ સમુદ્ર તરફ વિસ્તરે છે.