દૃશ્યતે ભાસ્વરો રાત્રૌ દેવી ત્રિપથગા તુ સા
ત્યાં રાત્રે તેજસ્વી ત્રિપથગા દેવી દેખાય છે.
ભવોત્તમાઙ્ગે પતિતા સંરૂદ્ધા યૌગમાયયા
ભવના શ્રેષ્ઠ અંગ પર પડતાં, યોગમાયાએ તેને રોકી રાખી હતી.
કૃતં તુ તૈર્બિદુસરસ્તતો બિન્દુસરઃ સ્મૃતમ્
તેઓએ બિદુસર નામનું સરોવર બનાવ્યું, તેથી બિંદુસર પ્રસિદ્ધ થયું.
ચિન્તયામાસ મનસા શઙ્કરક્ષેપમં પ્રતિ
તેણે મનમાં શંકરજીના વિલંબ વિશે વિચાર કર્યો.
જ્ઞાત્વા તમ્યા અભિપ્રાયં ક્રૂરં દેવ્યાશ્ચિકીર્ષિતમ્
તે અંધકારમય ઈરાદો અને દેવીની ક્રૂર ઇચ્છા સમજીને,
તસ્યાવલેપં જ્ઞાત્વા તુ નદ્યાઃક્રુદ્ધસ્તુશઙ્કરઃ
નદીની અહંકાર જાણીને શંકર ગુસ્સે થયા.
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ દૃષ્ટ્વા રાજાનમગ્રતઃ
એ જ સમયે, રાજાને સામે ઉભેલો જોઈને,
અનેન તોષિતશ્ચાહં નદ્યર્થં પૂર્વમેવ તુ
તેણે કહ્યું, 'નદી માટે હું પહેલેથી જ pleased થયો છું.'
બ્રહ્મણો વચનં શ્રુત્વા ધારય સ્વર્ણદીમિતિ
બ્રહ્માના શબ્દો સાંભળી, 'સ્વર્ણમયી નદી ધારણ કર.'
નદીં ભગીરથસ્યાર્થે તપસોગ્રેણ તોષિતઃ
ભગીરથ માટે, નદી તેની કઠિન તપસ્યાથી પ્રસન્ન થઈ.
તિસ્રઃ પ્તાચીમિમુખં પ્રતીચીં તિસ્ર એવ તુ
ત્રણ નદીઓ પૂર્વ તરફ વહેવા લાગી અને ત્રણ પશ્ચિમ તરફ.
નલિની હ્લાદિની ચૈવ પાવની ચૈવ પ્રાચ્યગાઃ
નલિની, હ્લાદિની અને પાવની એ પૂર્વ તરફ વહેતી નદીઓ છે.
સપ્તમી ત્વન્વગાત્તાસાં દક્ષિણેન ભગીરથમ્
સાતમી નદી ભગીરથને અનુસરી દક્ષિણ તરફ ગઈ.
સપ્તૈતા ભાવયન્તીદં હિમાહ્વં વર્ષમેવ તુ
આ સાતે નદીઓ હિમાહ્વ નામના પ્રદેશને પોષે છે અને વરસાદ લાવે છે.
નાનાદેશાન્પ્લાવયન્ત્યો મલેચ્છપ્રાયાસ્તુ સર્વશઃ
વિવિધ પ્રદેશોમાં પૂર લાવી, વિદેશીઓ વસેલા વિસ્તારોમાં વ્યાપે છે.
શિલીન્ધ્રાન્કુન્ત લાંશ્ચીનાન્બર્બરાન્યવનાધ્રકાન્
શિલીંધ્ર, કુંતલ, ચીન, બરબર, યવન અને આધ્રક.
કૃત્વા ત્રિધા સિંહવન્તં સીતાગાત્પશ્ચિમોદ ધિમ્
સિંહવંતને ત્રણ ભાગે વિભાજિત કરીને, સીતાએ પશ્ચિમ સમુદ્ર તરફ ગતિ કરી.
ભદ્રાસ્તુષારાંલ્લામ્યાકાન્બાહ્લવાન્પારટાન્ખશાન્
ભદ્રા, તુષાર, લામ્યક, બાહ્લવ, પારટ અને ખશ.
દરદાંશ્ચ સકાશ્મીરાન્ ગાન્ધરાન્ રૌરસાન્ કુહાન્
દરદ, કાશ્મીરવાળા, ગાંધાર, રૌરસ અને કુહ.
સૈન્ધવાન્રન્ધ્રકરકાઞ્છમઠાભીરરોહકાન્
સૈંધવ, રંધ્રકરક, ચમઠ, અભીર અને રોહક.
ગન્ધર્વકિન્નરાન્યક્ષાન્રક્ષોવિદ્યાધરોરગાન્
ગંધર્વ, કિન્નર, યક્ષ, રાક્ષસ, વિદ્યાાધર અને સાપ.
કિરાતાંશ્ચપુલિન્દાંશ્ચ કુરૂન્ સભરતાનપિ
કિરાત, પુલિંદ, કુરુ અને ભરત પણ છે.
સુહ્મોત્તરાંશ્ચ વઙ્ગાંશ્ચ તામ્રલિપ્તાંસ્તથૈવ ચ
સુહ્મ, ઉત્તર, વંગ અને તામ્રલિપ્તના પ્રદેશો પણ.
તતઃ પ્રતિહતા વિન્ધ્યાત્પ્રવિષ્ટા લવણોદધિમ્
પછી વિંધ્યથી પાછી વળી, તે લવણ સમુદ્રમાં પ્રવેશી.
પ્રાવયન્ત્યુપભાગાંશ્ચ નૈષધાંશ્ચ ત્રિગર્ત કાન્
તે આસપાસના પ્રદેશો, નિષધ અને ત્રિગર્તને પણ ભીંજવી.
કેકરાનૌષ્ટકર્ણાંશ્ચ કિરાતાનપિ ચૈવ હિ
કેકર, ઔષ્ટકર્ણ અને કિરાતોને પણ.
આમણ્ડલં સમુદ્રસ્ય તિરોભૂતાંશ્ચ પૂર્વતઃ
સમુદ્રનો પરિધિ અને પૂર્વ તરફ અદૃશ્ય થયેલા પ્રદેશો.
સુપથાન્પાવયં તીહ ત્વિન્દ્રદ્યુમ્નસરોપિ ચ
સારા માર્ગો, પાવય પ્રદેશ અને અહીં ઇન્દ્રદ્યુમ્ન સરોવર પણ.
મધ્યતોજાનકિમથો કુથપ્રાવરણાન્યયૌ
મધ્યમાં, તે જાનકી પાસે ગઈ, પછી કુઠ અને પ્રવરણા તરફ પણ ગઈ.
તતસ્તુ નલિની પ્રાયાત્ પ્રાચીમાશાં જવેન તુ
પછી નલિની ઝડપથી પૂર્વ દિશામાં ગઈ.