શાતકૈંભમયૈઃ શુભ્રૈઃ શિલાજાલૈઃ સમાવૃતઃ
આ પર્વત શુદ્ધ શાતકુંભ ધાતુના સુંદર પથ્થરો વડે ઘેરાયેલો છે.
મુઞ્જવાસ્તુ મહાદિવ્યો દુર્ગઃ શૈલો હિમાચિતઃ
ત્યાં મુંજ ઘાસ અને હિમથી ઢંકાયેલો મહાન અને દિવ્ય કિલ્લાવાળો પર્વત ઊભો છે.
તસ્યા પાદાત્પ્રભવતિ શૈલોદં નામ તત્સરઃ
આ પર્વતના પાદેથી શૈલોદા નામનું સરોવર જન્મે છે.
સા ચક્ષુઃ સીતયોર્મધ્યે પ્રવિષ્ટા લવણોદધિમ્
આ સરોવર સીતા નદીના બે કાંઠા અને લવણ સમુદ્ર વચ્ચે પ્રવેશી ગયું છે.
સવ્યોત્તરેણ કૈલાસાચ્છિવઃ સત્ત્વૌષધિર્ગિરિઃ
કૈલાસના ડાબી બાજુ અને ઉત્તર તરફ શિવજીનો ઔષધિથી ભરપૂર પર્વત છે.
હિરણ્યશૃઙ્ગઃ સુમહાન્ દિવ્યો મણિમયો ગિરિઃ
ત્યાં હિરણ્યશૃંગ નામનો વિશાળ અને દિવ્ય, રત્નોથી બનેલો પર્વત છે.
રમ્યં બિન્દુસરો નામ યત્ર રાજા ભગીરથઃ
ત્યાં સુંદર બિંદુસર નામનું સરોવર છે, જ્યાં રાજા ભગીરથ નિવાસ કરતા હતા.
દિવં યાસ્યન્તિ તે બુર્વે ગઙ્ગતોયપરિપ્લુતાઃ
જે પૂર્વજો ગંગાજળમાં વિલિન થાય છે, તેઓ સ્વર્ગમાં જાય છે.
સોમપાદાત્પ્રસૂતા સા સપ્તધા પ્રતિપદ્યતે
સોમના પગથી તે જન્મે છે અને પછી સાત વહેણોમાં વહે છે.
તત્રેષ્ટ્વા તુ ગતઃ સિદ્ધિં શક્રઃ સર્વૈઃ સુરૈઃ સહ
ત્યાં યજ્ઞ કરીને ઇન્દ્રે બધા દેવતાઓ સાથે સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી હતી.
દૃશ્યતે ભાસ્વરો રાત્રૌ દેવી ત્રિપથગા તુ સા
ત્યાં રાત્રે તેજસ્વી ત્રિપથગા દેવી દેખાય છે.
ભવોત્તમાઙ્ગે પતિતા સંરૂદ્ધા યૌગમાયયા
ભવના શ્રેષ્ઠ અંગ પર પડતાં, યોગમાયાએ તેને રોકી રાખી હતી.
કૃતં તુ તૈર્બિદુસરસ્તતો બિન્દુસરઃ સ્મૃતમ્
તેઓએ બિદુસર નામનું સરોવર બનાવ્યું, તેથી બિંદુસર પ્રસિદ્ધ થયું.
ચિન્તયામાસ મનસા શઙ્કરક્ષેપમં પ્રતિ
તેણે મનમાં શંકરજીના વિલંબ વિશે વિચાર કર્યો.
જ્ઞાત્વા તમ્યા અભિપ્રાયં ક્રૂરં દેવ્યાશ્ચિકીર્ષિતમ્
તે અંધકારમય ઈરાદો અને દેવીની ક્રૂર ઇચ્છા સમજીને,
તસ્યાવલેપં જ્ઞાત્વા તુ નદ્યાઃક્રુદ્ધસ્તુશઙ્કરઃ
નદીની અહંકાર જાણીને શંકર ગુસ્સે થયા.
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ દૃષ્ટ્વા રાજાનમગ્રતઃ
એ જ સમયે, રાજાને સામે ઉભેલો જોઈને,
અનેન તોષિતશ્ચાહં નદ્યર્થં પૂર્વમેવ તુ
તેણે કહ્યું, 'નદી માટે હું પહેલેથી જ pleased થયો છું.'
બ્રહ્મણો વચનં શ્રુત્વા ધારય સ્વર્ણદીમિતિ
બ્રહ્માના શબ્દો સાંભળી, 'સ્વર્ણમયી નદી ધારણ કર.'
નદીં ભગીરથસ્યાર્થે તપસોગ્રેણ તોષિતઃ
ભગીરથ માટે, નદી તેની કઠિન તપસ્યાથી પ્રસન્ન થઈ.
તિસ્રઃ પ્તાચીમિમુખં પ્રતીચીં તિસ્ર એવ તુ
ત્રણ નદીઓ પૂર્વ તરફ વહેવા લાગી અને ત્રણ પશ્ચિમ તરફ.
નલિની હ્લાદિની ચૈવ પાવની ચૈવ પ્રાચ્યગાઃ
નલિની, હ્લાદિની અને પાવની એ પૂર્વ તરફ વહેતી નદીઓ છે.
સપ્તમી ત્વન્વગાત્તાસાં દક્ષિણેન ભગીરથમ્
સાતમી નદી ભગીરથને અનુસરી દક્ષિણ તરફ ગઈ.
સપ્તૈતા ભાવયન્તીદં હિમાહ્વં વર્ષમેવ તુ
આ સાતે નદીઓ હિમાહ્વ નામના પ્રદેશને પોષે છે અને વરસાદ લાવે છે.
નાનાદેશાન્પ્લાવયન્ત્યો મલેચ્છપ્રાયાસ્તુ સર્વશઃ
વિવિધ પ્રદેશોમાં પૂર લાવી, વિદેશીઓ વસેલા વિસ્તારોમાં વ્યાપે છે.
શિલીન્ધ્રાન્કુન્ત લાંશ્ચીનાન્બર્બરાન્યવનાધ્રકાન્
શિલીંધ્ર, કુંતલ, ચીન, બરબર, યવન અને આધ્રક.
કૃત્વા ત્રિધા સિંહવન્તં સીતાગાત્પશ્ચિમોદ ધિમ્
સિંહવંતને ત્રણ ભાગે વિભાજિત કરીને, સીતાએ પશ્ચિમ સમુદ્ર તરફ ગતિ કરી.
ભદ્રાસ્તુષારાંલ્લામ્યાકાન્બાહ્લવાન્પારટાન્ખશાન્
ભદ્રા, તુષાર, લામ્યક, બાહ્લવ, પારટ અને ખશ.
દરદાંશ્ચ સકાશ્મીરાન્ ગાન્ધરાન્ રૌરસાન્ કુહાન્
દરદ, કાશ્મીરવાળા, ગાંધાર, રૌરસ અને કુહ.
સૈન્ધવાન્રન્ધ્રકરકાઞ્છમઠાભીરરોહકાન્
સૈંધવ, રંધ્રકરક, ચમઠ, અભીર અને રોહક.