કૈલાસાદ્દક્ષિણે પ્રાચ્યાં શિવસત્ત્વૌષધિં ગિરિમ્
કૈલાસના દક્ષિણ-પૂર્વમાં શિવના તત્વ અને ઔષધિઓથી ભરેલો પર્વત છે.
લોહિતો હેમશૃઙ્ગશ્ચ ગિરિઃ સૂર્યપ્રભો મહાન્
ત્યાં લોહિત નામનો મહાન પર્વત છે, જેના શિખરો સોનાના છે અને સૂર્ય જેવો તેજ ધરાવે છે.
તસ્માત્પુણ્યઃ પ્રભવતિ લૌહિત્યઃ સ નદો મહાન્
ત્યાંથી પવિત્ર અને શક્તિશાળી લૌહિત્ય નદી વહે છે.
તસ્મિન્ગિરૌ નિવસતિ યક્ષો મણિધરો વશી
એ પર્વત પર યક્ષ મણિધર, જે સર્વે પર નિયંત્રણ ધરાવે છે, વસે છે.
કૈલાસાદ્દક્ષિણે પાર્શ્વે ક્રૂરસત્ત્વૌષધિર્ગિરિઃ
કૈલાસના દક્ષિણ બાજુએ ક્રૂર તત્વ અને ઔષધિઓથી ભરેલો પર્વત છે.
સર્વધાતુમયસ્તત્ર સુમહાન્વૈદ્યુતો ગિરિઃ
ત્યાં સર્વ ધાતુઓથી બનેલો, વીજળી જેવો ઝગમગતો વિશાળ પર્વત છે.
તસ્માત્પ્રભવેતે પુણ્યા સરયૂર્લોકવિશ્રુતા
એથી પવિત્ર અને જગતમાં પ્રસિદ્ધ સરયૂ નદી ત્યાંથી ઉદ્ભવે છે.
કુબેરા નુચરસ્તત્ર પ્રહેતિતનયો વશી
ત્યાં કુબેરના સહાયક, પ્રહેતિના પુત્ર વશી વસે છે.
અતરિક્ષચરૈર્ઘોરૈર્યાતુધાનશતૈર્વૃતઃ
તે ભયાનક આકાશમાં ફરતા જીવ અને અનેક ભયાનક યક્ષોથી ઘેરાયેલો છે.
અરુણઃ પર્વતશ્રેષ્ઠો રુક્મધાતુમયઃ શુભઃ
ત્યાં અરુણ નામનો ઉત્તમ અને સુન્દર, સોનાના ધાતુથી બનેલો પર્વત છે.
શાતકૈંભમયૈઃ શુભ્રૈઃ શિલાજાલૈઃ સમાવૃતઃ
આ પર્વત શુદ્ધ શાતકુંભ ધાતુના સુંદર પથ્થરો વડે ઘેરાયેલો છે.
મુઞ્જવાસ્તુ મહાદિવ્યો દુર્ગઃ શૈલો હિમાચિતઃ
ત્યાં મુંજ ઘાસ અને હિમથી ઢંકાયેલો મહાન અને દિવ્ય કિલ્લાવાળો પર્વત ઊભો છે.
તસ્યા પાદાત્પ્રભવતિ શૈલોદં નામ તત્સરઃ
આ પર્વતના પાદેથી શૈલોદા નામનું સરોવર જન્મે છે.
સા ચક્ષુઃ સીતયોર્મધ્યે પ્રવિષ્ટા લવણોદધિમ્
આ સરોવર સીતા નદીના બે કાંઠા અને લવણ સમુદ્ર વચ્ચે પ્રવેશી ગયું છે.
સવ્યોત્તરેણ કૈલાસાચ્છિવઃ સત્ત્વૌષધિર્ગિરિઃ
કૈલાસના ડાબી બાજુ અને ઉત્તર તરફ શિવજીનો ઔષધિથી ભરપૂર પર્વત છે.
હિરણ્યશૃઙ્ગઃ સુમહાન્ દિવ્યો મણિમયો ગિરિઃ
ત્યાં હિરણ્યશૃંગ નામનો વિશાળ અને દિવ્ય, રત્નોથી બનેલો પર્વત છે.
રમ્યં બિન્દુસરો નામ યત્ર રાજા ભગીરથઃ
ત્યાં સુંદર બિંદુસર નામનું સરોવર છે, જ્યાં રાજા ભગીરથ નિવાસ કરતા હતા.
દિવં યાસ્યન્તિ તે બુર્વે ગઙ્ગતોયપરિપ્લુતાઃ
જે પૂર્વજો ગંગાજળમાં વિલિન થાય છે, તેઓ સ્વર્ગમાં જાય છે.
સોમપાદાત્પ્રસૂતા સા સપ્તધા પ્રતિપદ્યતે
સોમના પગથી તે જન્મે છે અને પછી સાત વહેણોમાં વહે છે.
તત્રેષ્ટ્વા તુ ગતઃ સિદ્ધિં શક્રઃ સર્વૈઃ સુરૈઃ સહ
ત્યાં યજ્ઞ કરીને ઇન્દ્રે બધા દેવતાઓ સાથે સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી હતી.
દૃશ્યતે ભાસ્વરો રાત્રૌ દેવી ત્રિપથગા તુ સા
ત્યાં રાત્રે તેજસ્વી ત્રિપથગા દેવી દેખાય છે.
ભવોત્તમાઙ્ગે પતિતા સંરૂદ્ધા યૌગમાયયા
ભવના શ્રેષ્ઠ અંગ પર પડતાં, યોગમાયાએ તેને રોકી રાખી હતી.
કૃતં તુ તૈર્બિદુસરસ્તતો બિન્દુસરઃ સ્મૃતમ્
તેઓએ બિદુસર નામનું સરોવર બનાવ્યું, તેથી બિંદુસર પ્રસિદ્ધ થયું.
ચિન્તયામાસ મનસા શઙ્કરક્ષેપમં પ્રતિ
તેણે મનમાં શંકરજીના વિલંબ વિશે વિચાર કર્યો.
જ્ઞાત્વા તમ્યા અભિપ્રાયં ક્રૂરં દેવ્યાશ્ચિકીર્ષિતમ્
તે અંધકારમય ઈરાદો અને દેવીની ક્રૂર ઇચ્છા સમજીને,
તસ્યાવલેપં જ્ઞાત્વા તુ નદ્યાઃક્રુદ્ધસ્તુશઙ્કરઃ
નદીની અહંકાર જાણીને શંકર ગુસ્સે થયા.
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ દૃષ્ટ્વા રાજાનમગ્રતઃ
એ જ સમયે, રાજાને સામે ઉભેલો જોઈને,
અનેન તોષિતશ્ચાહં નદ્યર્થં પૂર્વમેવ તુ
તેણે કહ્યું, 'નદી માટે હું પહેલેથી જ pleased થયો છું.'
બ્રહ્મણો વચનં શ્રુત્વા ધારય સ્વર્ણદીમિતિ
બ્રહ્માના શબ્દો સાંભળી, 'સ્વર્ણમયી નદી ધારણ કર.'
નદીં ભગીરથસ્યાર્થે તપસોગ્રેણ તોષિતઃ
ભગીરથ માટે, નદી તેની કઠિન તપસ્યાથી પ્રસન્ન થઈ.