મહારજતસંકાશા જાયન્તે તત્ર માનવાઃ
આ પ્રદેશમાં માનવો મહાન ચાંદી જેવી કાંતિ ધરાવે છે.
હરિવર્ષે નરાઃ સર્વે પિબન્તીક્ષુરસં શુફમ્
હરિવર્ષમાં બધા પુરુષો શુદ્ધ ઈખરાસ પીવે છે.
હરિવર્ષે તુ જીવન્તિ સર્વે મુદિતમાનસાઃ
અને હરિવર્ષમાં બધા આનંદથી જીવે છે.
મધ્યમં યન્મયા પ્રોક્તં નામ્ના વર્ષમિલાવૃતમ્
મધ્યમાં જે પ્રદેશનું હું નામ લીધું, તેને ઇલાવૃત કહે છે.
ચન્દ્રસૂર્યૈ સનક્ષત્રૌ ન પ્રકાશાવિલા વૃતે
ત્યાં ચાંદ્ર, સૂર્ય અને તારાઓ પોતાનું પ્રકાશ આપતા નથી.
પદ્મપત્રસુગન્ધાશ્ચ જાયન્તે તત્ર માનવાઃ
ત્યાં માનવો કમળના પાંદડાની સુગંધ ધરાવે છે.
મનસ્વિનો ભુક્તભોગાઃ સત્કર્મફલભોગિનઃ
તેઓ બુદ્ધિશાળી છે, ભોગ ભોગવે છે અને સારા કર્મના ફળ મેળવે છે.
ત્રયોદશસહસ્રાણિ વર્ષાણાં તે નરોત્તમાઃ
એ ઉત્તમ પુરુષો તે દેશમાં તેર હજાર વર્ષ જીવે છે.
મેરોઃ પ્રતિદિશં યચ્ચ નવસાહસ્રવિસ્તૃતમ્
મેરુથી ચારેય દિશામાં નવ હજાર જેટલી પહોળાઈમાં વિસ્તરેલું છે.
યતુરસ્રં સમન્તાચ્ચ શરાવાકારસંસ્થિતમ્
આ પ્રદેશ ચારે બાજુથી ચોરસ છે અને વાટકી જેવું આકાર ધરાવે છે.
ચતુસ્ત્રિંશત્સહસ્રાણિ ગન્ધમાદનપર્વતઃ
ગંધમાદન પર્વત ચોત્રીસ હજાર જેટલો વિશાળ છે.
ચત્વારિંશત્સહસ્રાણિ પરિવૃદ્ધો મહીતલાત્
પૃથ્વી પરથી એ પર્વત ચાલીસ હજાર જેટલો ઊંચો થયો છે.
પૂર્વેણ માલ્યવાઞ્છૈલસ્તત્પ્રમાણઃ પ્રકીર્ત્તિતઃ
પૂર્વ તરફ માલ્યવાન પર્વત છે, જે પણ એટલો જ વિશાળ ગણાયો છે.
તેષાં મધ્યે મહામેરુઃ સ્વૈઃ પ્રમાણૈઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ
આ બધાના વચ્ચે મહામેરુ પર્વત પોતાના માપ સાથે સ્થિર છે.
વિસ્તરસ્તત્પ્રમાણઃ સ્યાદાયામો નિયુતં સ્મૃતઃ
મહામેરુની પહોળાઈ પણ એટલી જ છે અને તેની લંબાઈ એક નિયુત કહેવાય છે.
આયામાઃ પરિહીયન્તે ચતુરસ્રસમાઃ સ્મૃતાઃ
તેની લંબાઈ ઓછી થતી જાય છે અને એ ચોરસ આકારના ગણાય છે.
પ્રભિન્નાઞ્જનસંકાશા જમ્બૂરસવતી નદી
જાંબૂ નદી કાજળ જેવી કાળી અને તૂટેલી દેખાય છે, અને તેમાં પાણી ભરપૂર છે.
સુદર્શનો નામ મહાઞ્જમ્બૂવૃક્ષઃ સનાતનઃ
અહીં સુદર્શન નામનું મહાન અને શાશ્વત જાંબૂ વૃક્ષ છે.
તસ્ય નામ્ના સમા ખ્યાતો જમ્બૂદ્વીપો વનસ્પતેઃ
આ વૃક્ષના નામ પરથી એ ભૂમિ જાંબૂદ્વીપ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.
ઉત્સેધો વૃક્ષરાજસ્ય દિવં સ્પૃશતિ સર્વતઃ
વૃક્ષોના રાજાનું ઊંચાઈ ચારેય બાજુ આકાશને અડે છે.
ફલપ્રમાણં સંખ્યાતમૃષિભિસ્તત્ત્વદર્શિભિઃ
તેના ફળનું માપ ઋષિઓએ, જે તત્ત્વને જાણે છે, ગણ્યું છે.
તસ્યા જમ્બ્વાઃ ફલરસો નદી ભૂત્વા પ્રસર્પ્પતિ
આ જાંબૂના ફળનો રસ નદી બનીને વહે છે.
તં પિબન્તિ સદા ત્દૃષ્ટા જંબૂરસમિલાવૃતે
જે લોકો જાંબૂ વૃક્ષ પાસે રહે છે, તેઓ એ રસ હંમેશા પીવે છે.
ન ક્ષુધા ન શ્રમશ્ચાપિ ન મૃત્યુર્ન ચ તન્દ્રિ તમ્
ત્યાં ન ભૂખ લાગે, ન થાક આવે, ન મરણ થાય અને ન ઊંઘ આવે.
ઇન્દ્રગોપકસંકાશં જાયતે ભાસ્વરં તુ તત્
એ રસ ઇન્દ્રગોપ જેવા લાલ રંગનું અને તેજસ્વી બને છે.
સ્કન્નં ભવતિ તચ્છુભ્રં કનકં દેવભૂષણમ્
જ્યારે એ ટપકે છે ત્યારે શુદ્ધ અને ચમકદાર બને છે, અને એ દેવતાઓના આભૂષણ જેવા સોનાની જેમ લાગે છે.
ઈશ્વરાનુગ્રહાદ્ભૂમિર્મૃતાશ્ચ ગ્રસતે તુ તાન્
ભગવાનની કૃપાથી, પૃથ્વી મૃત્યુ પામેલા લોકોને પોતાના અંદર સમાવી લે છે.
હેમકૂટે તુ ગન્ધર્વા વિજ્ઞેયાઃ સાપ્સરોગણાઃ
હેમકૂટ પર્વત પર ગંધર્વો અને તેમની સાથે અપ્સરાઓના સમૂહો વસે છે.
મહામેરૌ ત્રયસ્ત્રિંશત્ક્રીડન્તે યજ્ઞિયાઃ સુરાઃ
મહામેરુ પર્વત પર ત્રેતીસ દેવતાઓ, યજ્ઞ માટે યોગ્ય એવા, આનંદથી રમે છે.
દૈત્યાનાં દાનવાનાં ચર્ શ્વેતઃ પર્વત ઉચ્યતે
દૈત્ય અને દાનવોમાં, શ્વેત નામનો પર્વત પ્રસિદ્ધ છે.