અતઃ પુર્વરોદ્દેશસ્તેન જજ્ઞે મનોરમઃ
આથી પૂર્વ દિશાનો પ્રદેશ મનોહર થયો.
અપરાન્તાશ્ચ મુહ્માશ્ચ પાઞ્ચલાશ્ચર્મમણ્ડલાઃ
અપરાંત, મુહ્મ, પંચાલ અને ચર્મમંડલના લોકો.
ચીનાશ્ચૈવ તુષારાશ્ચ પલ્લવા ગિરિગહ્વરાઃ
ચીન, તુષાર, પલ્લવ અને પર્વતની ગુફાઓ.
અભીષાહા ઉલૂતાશ્ચ કેકયા દશામાલિકાઃ
અભીષાહ, ઉલૂત, કેકય અને દશામાલિક લોકો.
કાંવોજા દરદાશ્ચૈવ બર્બરા અઙ્ગલૌહિકાઃ
કાંબોજ, દરદ, બરબર અને અંગલૌહિક લોકો,
લમકાસ્તાલશાલાશ્ચ ભૂષિકા ઈજિકૈઃ સહ
લમક, તાલશાલ, ભૂષિક અને ઈજિક લોકો સાથે,
તોમરા હંસભઙ્ગાશ્ચ કાશ્મીરાસ્તઙ્ગણાસ્તથા
તોમર, હંસભંગ, કાશ્મીરી અને તંગણ લોકો,
ઝિલ્લિકાશ્ચાહુકાશ્ચૈવ હૂણદર્વાસ્તથૈવ ચ
ઝિલ્લિક, આહુક અને હૂણદરવ લોકો પણ,
તતઃ પ્લવઙ્ગવો જ્ઞેયા મલદા મલવર્તિકાઃ
પછી પલવંગ, મલદ અને મલવર્તિક લોકો ઓળખવા યોગ્ય છે,
પ્રાગ્જ્યોતિષાશ્ચ પુણ્ડ્રાશ્ચ વિદેહાસ્તામ્રલિપ્તકાઃ
પ્રાગજ્યોતિષ, પુણ્ડ્ર, વિદેહ અને તામ્રલિપ્ત લોકો,
અથાપરે જનપદા દક્ષિણાપથવાસિનઃ
હવે દક્ષિણ પ્રદેશમાં વસતા બીજા લોકો છે,
સેતુકા મૂષિકાશ્ચૈવ ક્ષપણા વનવાસિકાઃ
સેતુક, મૂષિક, ક્ષપણ અને વનવાસી લોકો,
આભીરાશ્ચ સહૈષીકા આટવ્યા સારવાસ્તથા
આભીર અને એષિક, આટવી અને સારવ લોકો,
પૌરિકા મૌલિકાશ્ચૈવ શ્મકા ભોગવર્દ્ધિનાઃ
પૌરિક, મૌલિક, શ્મક અને ભોગવર્ધિન લોકો,
દાક્ષિણાશ્ચૈવ યે દેશા અપરાંસ્તાન્નિબોધત
હવે દક્ષિણના બીજા દેશો વિશે સાંભળો,
પૌલેયાશ્ચ કિરાતાશ્ચ રૂપકાસ્તાપકૈઃ સહ
પૌલેય, કિરાત, રૂપક અને તાપક લોકો સાથે,
નાસિકાશ્ચૈવ યે ચાન્યે યે ચૈવાન્તરનર્મદાઃ
નાસિક અને બીજા, તથા નર્મદા વચ્ચેના લોકો,
કચ્છિપાશ્ચ સુરાષ્ટ્રાશ્ચ આનર્તાશ્ચર્બુદૈઃ સહ
કચ્છિપ, સૌરાષ્ટ્ર, અનર્ત અને અર્બુદ લોકો સાથે,
મલદાશ્ચ કરૂથાશ્ચ મેકલાશ્ચૈત્કલૈઃ સહ
મલદ, કરૂથ, મેકલ અને કૈતકલ લોકો સાથે,
તોશલાઃ કોશલાશ્ચૈવ ત્રૈપુરા વૈદિશાસ્તથા
તોષલ, કોશલ, ત્રિપુરા અને વૈદિશ લોકો,
અનૂપાસ્તુણ્ડિકેરાશ્ચ વીતિહોત્રા હ્યવન્તયઃ
અનૂપ, તુંડિકેર, વીતિહોત્ર અને અવંતિના લોકો,
અતો દેશાન્પ્રવક્ષ્યામિ પર્વતાશ્રયિણશ્ચ યે
હવે હું એ પ્રદેશો અને પર્વતોમાં રહેતા લોકોનું વર્ણન કરું છું.
અપપ્રાવ રણાશ્ચૈવ ઊર્ણા દર્વાઃ સહૂહુકાઃ
અપપ્રા, રણા, ઊર્ણા, દર્વા અને સહૂહુકા—આ બધા નામો છે.
ચત્વારિ ભારતે વર્ષે યુગાનિ ઋષયો ઽબ્રુવન્
ભારતખંડમાં ચાર યુગો છે એવું ઋષિઓએ કહ્યું છે.
તેષાં નિસર્ગં વક્ષ્યામિ ઉપરિષ્ટાદશેષતઃ
હવે હું એ યુગોની સ્વભાવ અને વિગતથી વાત કરું છું.
આચક્ષ્વ નો યથાતત્ત્વં કીર્ત્તિતં ભારતં ત્વયા
તમે ભારત વિશે જે સાચું છે એ અમને કહો.
પ્લક્ષખણ્ડઃ કિંપુરુષે સુમહાન્નન્દનોપમઃ
કિંપુરુષ દેશમાં પ્લક્ષખંડ બહુ વિશાળ છે અને નંદનવન જેટલું સુંદર છે.
સુવર્ણવર્ણાઃ પુરુષાઃ સ્ત્રિયશ્ચાપ્સરસો પમાઃ
ત્યાં પુરુષો સોનાની જેમ ચમકતા છે અને સ્ત્રીઓ અપ્સરાઓ જેવી છે.
જાયન્તે માનવાસ્તત્ર નિસ્તપ્તકનકપ્રભાઃ
ત્યાં માનવો શુદ્ધ સોનાની જેમ તેજસ્વી જન્મે છે.
તસ્ય કિંપુરુષાઃ સર્વે ઽપિબન્ હિ રસમુત્તમમ્
ત્યાંના બધા કિંપુરુષો ઉત્તમ રસ પીવે છે.