સદાશિવસ્ય મનસો લાલનાલ્લલિતાભિધા
સદા શિવના મનમાં જે લાડકવાયેલી છે, એ લલિતા તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.
ખણ્ડાન્તરે વદિષ્યામિ તદ્વિલાસં મહાદ્ભુતમ્
બીજા પ્રકરણમાં, હું એના અદ્ભુત વિહારનું વર્ણન કરીશ.
આનન્દબોધૈકરસં તન્મહન્મન્મહે મહઃ
એ તેજ તો આનંદ અને શુદ્ધ ચેતનાનો સ્વરૂપ છે.
શ્રુતમેતન્મહાપુણ્યં લલિતાખ્યાનમુત્તમમ્
આ મહાપુણ્યમય અને શ્રેષ્ઠ લલિતાની કથા સાંભળવામાં આવી છે.
પાશાઙ્કુશધનુર્બાણ પરિષ્કૃતચતુર્ભુજા
પાશ, અંકુશ, ધનુષ્ય અને બાણથી શોભાયમાન, એ ચાર હાથ ધરાવે છે.
નવાવરણમીશાની શ્રીપરસ્યાધિદૈવતમ્
નવ આવરણોની સ્વામિની, એ શ્રીપુરની પરમ દેવી છે.
કેયં વિભાતિ કલ્યાણી કામાક્ષીત્યભિવિશ્રુતા
આ કોન છે, જે કલ્યાણમય અને તેજસ્વી છે, કામાક્ષી તરીકે પ્રસિદ્ધ છે?
અદૃષ્ટપૂર્વસૈન્દર્યા પરજ્યોતિર્મયી પરા
જેવું સૌંદર્ય ક્યારેય જોયું નથી, એવી પરમ પ્રકાશમય અને સર્વોચ્ચ છે.
ઇતિ ધ્યાત્વા નમસ્કૃત્ય તમગસ્ત્યમથાબ્રવીત્
ધ્યાન કરીને અને વંદન કરીને, પછી તેણે અગસ્ત્યને કહ્યું.
રહસ્યં સંપ્રવક્ષ્યામિ લોપામુદ્રાપતે શૃણુ
હવે હું તને રહસ્ય કહું છું, લોપામુદ્રાના સ્વામી, સાંભળ.
અન્તાખ્યેતિ તથા પ્રોક્તા સ્વરૂપાત્તત્ત્વચિન્તકૈઃ
સ્વરૂપના તત્વનો વિચાર કરનારાઓ એને અંતાખ્યા પણ કહે છે.
દક્ષહસ્તે યોગમુદ્રાં વામહસ્તે તુ પુસ્તકમ્
એના જમણા હાથમાં યોગમુદ્રા છે અને ડાબા હાથમાં પુસ્તક છે.
પરાપરા તૃતીયા સ્યાદ્બા લાર્કાયુતસંમિતા
ત્રીજી, પરાપરા નામે ઓળખાય છે, એની માપદંડ દસ લાખ યોજન છે.
વામોરુન્યસ્તહસ્તા વા કિરીટાર્ધેન્દુભૂષણા
એના ડાબા હાથ ઊંચા છે અને તેના મસ્તક પર અર્ધચંદ્ર શોભે છે.
પાશાઙ્કુશેક્ષુકોદણ્ડપઞ્ચબાણલસત્કરા
એના હાથોમાં પાશ, અંકુશ, ઈખનો ધનુષ્ય અને પાંચ તેજસ્વી બાણ છે.
સરસ્વતીરમાગૌર્યસ્તામેવાદ્યામુપાસતે
સરસ્વતી, રમા અને ગૌરી એ મૂળ દેવીની જ ઉપાસના કરે છે.
નેત્રદ્વયં મહેશસ્ય કાશીકાઞ્જીપુરદ્વયમ્
મહેશના બે નેત્ર કાશી અને કાંચી એ બે નગર છે.
કાઞ્ચીક્ષેત્રે પુરા ધાતા સર્વલોકપિતામહઃ
કાંચી ક્ષેત્રમાં પ્રાચીનકાળે સર્વલોકના પિતામહ બ્રહ્માએ
આત્મૈકધ્યાનયુક્તસ્ય તસ્યવ્રતવતો મુને
એકાગ્ર ધ્યાનમાં લીન અને વ્રતબંધ ઋષિ માટે
પદ્માસને ચ તિષ્ઠન્તી વિષ્ણુના જિષ્ણુના સહ
એવી દેવી કમળાસન પર વિષ્ણુ સાથે બેસે છે.
સિંહાસનેશ્વરી ખ્યાતા સર્વલોકૈકરક્ષિણી
એ સિંહાસન પર આરૂઢ છે અને સર્વલોકની એકમાત્ર રક્ષક તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.
આદિલક્ષ્મીમિતિ ખ્યાતાં સર્વેષાં હૃદયે સ્થિતામ્
એ સર્વના હૃદયમાં નિવાસ કરતી આદિલક્ષ્મી તરીકે જાણીતી છે.
કામાક્ષીતિ પ્રસિદ્ધાં તામસ્તૌ ષીત્પુર્મભક્તિમાન્
કામાક્ષી નામે પ્રસિદ્ધ એ દેવીની તેણે શહેરમાં ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરી.
જય શ્રીનાથસહજે જય શ્રીસર્વમઙ્ગલે
જય હો, શ્રીનાથની સહધર્મિણિ! જય હો, સર્વમંગલ દેવી!
જયજયેધિકસિદ્ધેશિ જય યોગીન્દ્રવન્દિતે
જય જય, સર્વસિદ્ધિ આપનારી દેવી! જય હો, યોગીશ્વરોની વંદિતે!
જયજય હિમશૈલકીર્તનીયે જયજય શઙ્કરકામવામનેત્રિ
જય જય, હિમાલય પર પ્રસિદ્ધ દેવી! જય જય, શંકરપ્રિય, સુંદર નેત્રવાળી!
યા કરોતિ સ્વસઙ્કલ્પાત્તસ્યૈ દેવ્યૈ નમોનમઃ
જે દેવી પોતાનાં સંકલ્પથી બધું કરે છે, એને વારંવાર વંદન.
નિહન્ત્યાદ્યાતિતીક્ષ્ણાસ્ત્રૈસ્તસ્યૈ દેવ્યૈદૃ
જે દેવી તીક્ષ્ણ શસ્ત્રોથી દુશ્મનોનો નાશ કરે છે, એને વંદન.
દેદ્યા યા ચ સ્વસંવેદ્યા તસ્યૈ દેવ્યૈ નમોનમઃ
જે દેવી સ્વયં પ્રકાશમાન અને સ્વયં અનુભવી છે, એને વારંવાર વંદન.
પરં બ્રહ્મેતિ યા ખ્યાતા તસ્યૈદૃ
જે પરમ બ્રહ્મ રૂપે જાણીતી છે, એ દેવીને વંદન.