યોજનાયામવિસ્તારં મહાજ્યોતિઃ પ્રકાશિતમ્
મહાન પ્રકાશ એક યોજન જેટલો લાંબો અને પહોળો પ્રસરે છે.
વર્તન્તે દ્વાદશ કલા અતિભાસ્વરરોચિષઃ
અહીં બાર તેજસ્વી કિરણો છે, જે ખૂબ જ તેજ છે.
સુષુમ્ણા ભોગદા વિશ્વા બોધિની ધારિણી ક્ષમા
સુષુમ્ના, જે આનંદ આપનારી, સર્વવ્યાપી, જાગૃત કરનારી, ધારણ કરનારી અને ક્ષમાશીલ છે.
સર્વૌંષધિ રસાઢ્યં ચ હૃદ્યસૌરભસંયુતમ્
તેમાં સર્વ ઔષધિઓના રસ ભરપૂર છે અને હૃદયને ભાવે એવી સુગંધ છે.
વાસ્યમાનં સદા હૃદ્યં શીતલં લઘુ નિર્મલમ્
એ હંમેશા સુગંધિત, ઠંડું, હલકું અને શુદ્ધ રહે છે.
સદા શબ્દાયમાનં ચ ભાસતેર્ઽચનકારણમ્
એ હંમેશા ધ્વનિત થતું રહે છે અને પ્રકાશની પૂજાનું કારણ બને છે.
નિશાકરકલા હૃદ્યાઃ ક્રીડન્તિ નવયૌવનાઃ
ચાંદનીની જેમ તેજસ્વી અને નવયુવાન સુંદર સ્ત્રીઓ આનંદથી રમે છે.
શશિની ચન્દ્રિકા કાન્તિર્જ્યોત્સ્ના શ્રીઃ પ્રીતિરઙ્ગદા
ત્યાં ચાંદની, સૌંદર્ય, તેજ, કાંતિ, સમૃદ્ધિ, પ્રેમ અને આનંદ ઝગમગે છે.
નવયૌવનસંપૂર્ણાઃ સદા પ્રહસિતાનનાઃ
નવયૌવનથી ભરપૂર અને હંમેશા હસતાં ચહેરાવાળી સ્ત્રીઓ છે.
જરા સિદ્ધિરિતિ પ્રોક્તાઃ ક્રીડન્તિ બ્રહ્મણઃ કલાઃ
વૃદ્ધાવસ્થા અને સિદ્ધિ તરીકે ઓળખાતી, આ બ્રહ્માની શક્તિઓ રમે છે.
વરદાહ્લાદિની પ્રીતિર્દીર્ઘા ચેતિ હરેઃ કલાઃ
વરદાન આપનારી, આનંદ આપનારી, પ્રેમ અને લાંબાગાળાની—આ બધું હરિની શક્તિઓ છે.
ઉત્કારી મૃત્યુરપ્યેતા રોદ્ધ્ર્યસ્તત્ર સ્થિતાઃ કાલાઃ
ત્યાં મૃત્યુ પોતે દૂર કરનાર રૂપે હાજર છે અને સમયને રોકનાર શક્તિઓ પણ સ્થિર છે.
ચતસ્રેવ પ્રોક્તાસ્તુ શઙ્કરસ્ય કલા અથ
એ રીતે, શંકરની માત્ર ચાર શક્તિઓ જણાવવામાં આવી છે.
ઇન્દિરા દીપિકા ચૈવ રેચિકા ચૈવ મોચિકા
ઇંદિરા, દીપિકા, રેચિકા અને મોકિકા એના નામો છે.
એતાં ષોડશ સંપ્રોક્તાસ્તત્ર ક્રીડન્તિ શક્તયઃ
આ સોળ શક્તિઓ ત્યાં રમે છે એવું કહેવામાં આવ્યું છે.
શક્તિરુપેણ ખેલન્તિ તત્ર વિદ્યાઃ સહસ્રશઃ
ત્યાં શક્તિરૂપે અઢળક વિદ્યા રમે છે.
તદર્ઘ્યમમૃતં પીત્વા સદા માદ્યન્તિ શક્તયઃ
એ અમૃતરૂપ અર્ઘ્ય પીને શક્તિઓ હંમેશા મસ્ત રહે છે.
મુહુર્મુહુર્નવનવં મુહુસ્ચાબદ્ધસૌરભમ્
વારંવાર, નવી અને સુગંધિત એવી તે ઊભી થાય છે.
આપૂર્યાપૂર્ય સતતં તદર્ઘ્યમમૃતં મહત્
એ મહાન અમૃતરૂપ અર્ઘ્ય સતત ભરાતું અને ફરીથી ભરાતું રહે છે.
અણિમાદિકશક્તીનામર્ઘ્યયન્તિ મદોદ્ધતાઃ
મસ્ત થઈને, તેઓ અણિમા વગેરે શક્તિઓનું સન્માન કરે છે.
ઇત્થ સમીરિતં પશ્ચાત્તત્રાન્યદપિ કથ્યતે
આ રીતે વર્ણન થયું; હવે આગળનું પણ કહેવામાં આવશે.
યોજનાયામવિસ્તારં યોજનોચ્છાસચાતકમ્
એક યોજન લંબાઈ, પહોળાઈ અને ઊંચાઈ ધરાવતું તે આવરણ છે.
પરમૈશ્વર્યજનકઃ પાવનો લલિતાજ્ઞયા
લલિતાના આદેશે પવન ત્યાં પરમ ઐશ્વર્ય ઉત્પન્ન કરે છે.
કઙ્કોલીપલ્લવચ્છાયસ્તત્ર જ્વલતિ ચિચ્છિખી
ત્યાં કંકોલી વૃક્ષની છાંયામાં ચેતનાની જ્યોત પ્રજ્વલિત થાય છે.
ઉભૌ તૌ નિત્યહોતારૌ રક્ષતઃ સકલં જગત્
એ બંને શાશ્વત યજ્ઞકર્તાઓ આખા જગતની રક્ષા કરે છે.
લલિતાચોદિતઃ કામઃ શઙ્કરેણ પ્રવર્તિતઃ
લલિતાના પ્રેરણે કામદેવને શંકરે ચલાવ્યા.
ચિન્તામણિગૃહેન્દ્રસ્ય રક્ષોભાગેમ્બુજાટવૌ
ચિંતામણિ મહેલના સ્વામીના, રાક્ષસના ભાગની કમળવાળી જંગલમાં,
નવભિઃ પર્વભિર્યુક્તઃ સર્વરત્નમયાકૃતિઃ
નવ શિખરો વડે શોભાયમાન, તેની આકૃતિ સર્વ રત્નોથી બનેલી છે.
યથોત્તરે હ્રાસયુક્તઃ સ્થૂલતઃ કૂબરોજ્જ્વલઃ
ઉત્તર તરફ વધે છે તેમ તે ઘટે છે, છતાં તે મોટું અને તેના ધુરાથી તેજસ્વી છે.
તત્ત્વૈરુ પચરદ્ભિશ્ચ ચામરૈરભિમણ્ડિતઃ
પાંચ તત્વોથી બનેલા પંખા અને ચામરાથી તે શોભાયમાન છે.