પ્રોક્તૌ તૌ શ્રીપુરીસ્થેષુ તેષુ ક્ષેત્રેષુ ચક્રતુઃ
આ બંનેને આજ્ઞા મળતાં, તેમણે શ્રીપુરીના ક્ષેત્રોમાં એ સ્થાપ્યા.
કથયામ્યહમાધાર્ય લોપામુદ્રાપતે શૃણુ
હવે હું કહું છું, લોપામુદ્રાના સ્વામી, ધ્યાનથી સાંભળો.
ચતુર્દશજગચ્ચક્રસંપ્રોતનિજવિગ્રહઃ
એનું સ્વરૂપ ચૌદે લોકોમાં ચક્રની જેમ વ્યાપેલું છે.
મધ્યસ્થલેષુ જાતાનિ પ્રોચ્છ્રાયસ્તેષુ કથ્યતે
મધ્યભાગમાં જે ઉદ્ભવ્યા અને ઉંચા થયા છે, તે અહીં વર્ણવાયા છે.
શતયોજનવિસ્તારં તેષુ લોકાસ્ત્રયો મતાઃ
એમાં ત્રણ લોકોએ શત યોજન જેટલી પહોળાઈ ધરાવે છે એમ માનવામાં આવે છે.
એતેષાં ગૃહવિન્યાસાન્વક્ષ્યામ્યવસરાન્તરે
એના ઘરવ્યવસ્થાનો વર્ણન હું બીજા સમયે કરીશ.
ચતુઃશતં યોજનાનામુચ્છ્રિતં વિસ્તૃતં તથા
એ ચારસો યોજન જેટલું ઊંચું અને એટલું જ પહોળું છે.
ચતુઃશતં યોજનાનાં વિસ્તૃત કુમ્ભસંભવ
કુંભમાંથી જન્મેલા, એ ચારસો યોજન જેટલું પહોળું છે.
પ્રાકારઃ પ્રથમઃ પ્રોક્તઃ કાલાયસવિનિર્મિતઃ
પ્રથમ કોટ કાળાયસથી બનેલો છે એમ કહેવામાં આવે છે.
ચતુર્દિક્ષુ દ્વાર્યુતશ્ચ ચતુર્યોજનમુચ્છ્રિતઃ
ચારે બાજુએ સો દરવાજા છે, દરેક ચાર યોજન જેટલા ઊંચા છે.
શાલાગ્રસ્ય તુ ગવ્યૂતેર્નદ્ધવાતાયનં પૃથક્
દરેક મંડપના મુખે, ગૌશાળાથી અલગ, એક જાળીદાર બારી છે.
દ્વારેદ્વારે કપાટે દ્વે ગવ્યૂત્યર્ધપ્રવિસ્તરે
દરેક દરવાજા પર બે પાટ છે, જે ગૌશાળાની અડધી પહોળાઈના છે.
ઉભયોરર્ગલા ચેત્થમર્ધક્રોશસમાયતા
બન્ને કાંટા એ રીતે રાખવામાં આવ્યા છે કે તેમના વચ્ચે અડધો ક્રોશનું અંતર હોય છે.
ગોપુરસ્ય તુ સંસ્થાનં કથયે કુંભસંભવ
હવે હું તને, કુંભમાંથી જન્મેલા, ગોપુરની રચના સમજાવું છું.
પાર્શ્વદ્વયે યોજને દ્વે દ્વે સમાદાય નિર્મિતે
બન્ને બાજુએ બે-બે યોજન લઈ ને એનું નિર્માણ કરવામાં આવે છે.
પાર્શ્વદ્વયં યોજને દ્વે મધ્યે શાલસ્ય યોજનમ્
બન્ને બાજુએ બે-બે યોજન અને વચ્ચે શાળ માટે એક યોજન રાખવામાં આવે છે.
પાર્શ્વદ્વયેન સાર્ધેન ક્રોશયુગ્મેન સંયુતમ્
બન્ને બાજુએ દોઢ-દોઢ યોજન અને તેમાં ક્રોશના જોડી જોડાય છે.
એવં પ્રાકારતસ્તત્ર ગોપુરં રચિતં મુને
હુંનારે, એ રીતે દિવાલ પાસે ગોપુર બનાવવામાં આવે છે.
ઉપર્યુપરિ વેષ્ટસ્ય હ્રાસ એવ પ્રકીર્ત્યતે
ગોપુરના દરેક ઉપરના પડાવે કદમાં ઘટાડો કરવો જણાવવામાં આવ્યો છે.
યોજનેયોજને દ્વારં સકપાટં મનોહરમ્
દરેક યોજન પર સુંદર પાટાવાળું દ્વાર મૂકવામાં આવે છે.
ગોપુરાગ્રસ્ય નિસ્તારો યોજનં હિ સમાશ્રિતઃ
ગોપુરના શિખરનો ભાગ એક યોજન જેટલો આગળ નીકળેલો હોય છે.
મુકુટસ્ય તુ વિસ્તારઃ ક્રોશમાનો ઘટોદ્ભવ
કુંભમાંથી જન્મેલા, મુકડનું પહોળાઈ એક ક્રોશ જેટલી માપવામાં આવે છે.
મુકુટસ્યાન્તરે ક્ષોણી ક્રોશાર્ધેન ચ સંમિતા
મુકડની અંદર ધરતી અડધો ક્રોશ જેટલી માપવામાં આવે છે.
દક્ષોત્તરસ્તુ મુકુટાઃ પશ્ચિમદ્વારગોપુરે
પશ્ચિમ દ્વારના ગોપુર પર દક્ષિણ અને ઉત્તર બાજુએ મુકડો રાખવામાં આવે છે.
પશ્ચિમદ્વારવત્પૂર્વદ્વારે મુકુટકલ્પના
પશ્ચિમ દ્વારની જેમ જ પૂર્વ દ્વારે પણ મુકડની રચના થાય છે.
અન્તરે કાંસ્યશાલસ્ય પૂર્વવદ્ગોપુરો ઽન્વિતઃ
કાંસ્યની શાળની અંદર, પહેલા જેવી જ ગોપુર હોય છે.
કાંસ્યશાલો ઽપિ પૂર્વાદિદિક્ષુ દ્વારસમન્વિન્તઃ
કાંસ્યની શાળમાં પણ પૂર્વ અને બીજી દિશાઓમાં દ્વાર હોય છે.
કાલાયસસ્ય કાંસ્યસ્ય યોંઽતર્દેશઃ સમન્તતઃ
કાળાયસ અને કાંસ્ય વચ્ચેનું જગ્યા ચારે બાજુ ફેલાયેલું છે.
ઉદ્ભિજ્જાદ્યં યાવદસ્તિ તત્સર્વં તત્ર વર્તતે
પૃથ્વીમાંથી જે કંઈ ઉગે છે અને એ જેવી બધી વસ્તુઓ ત્યાં જ મળે છે.
સદાપલ્લવશોભાઢ્યાઃ સદા સૌરભસંકુલાઃ
એ હંમેશા કૂમળા પાંદડાંથી શોભાયમાન અને હંમેશા સુગંધથી ભરપૂર હોય છે.