વિશુક્રમુક્તતર્ષાસ્ત્રવ્યાકુલાઃ શક્તયો ઽવન્
વિશુક્રા દ્વારા છોડાયેલ તરસના અસ્ત્રથી શક્તિઓ વ્યાકુળ થઈ ગઈ.
રૂક્ષયન્કર્ણકુહરમઙ્ગદૌર્વલ્યમાહવન્
તેઓએ સુકાઈ જવું, કાનના રસ્તામાં દુર્બળતા અને યુદ્ધમાં થાક અનુભવ્યો.
આવિર્બભૂવ શક્તીનામતિતીવ્રસ્તૃષાજ્વરઃ
શક્તિઓમાં અત્યંત તીવ્ર તરસનો જ્વર ફાટી નીકળ્યો.
મન્ત્રિણી સહ પોત્રિણ્યા ભૃશં ચિન્તામવાપ હ
મંત્રિણીએ રથચાલકની પત્ની સાથે મળીને ભારે ચિંતામાં પડી ગઈ.
સખિ પોત્રિણિ દુષ્ટસ્ય તર્ષાસ્ત્રમિદમાગતમ્
મારી સખી, રથચાલકની પત્ની, દુષ્ટને તરસનું આ દુઃખ આવી પડ્યું છે.
શક્તીનાં મણ્ડલેનાત્ર સમરે સમુપેક્ષિતમ્
આ યુદ્ધમાં શક્તિઓની મંડળી અવગણાઈ ગઈ છે.
વિશુષ્કતાલુમૂલત્વા દ્વક્તુમપ્યાલિ ન ક્ષમાઃ
તેમના કંઠ એટલા સુકાઈ ગયા કે બોલવું પણ શક્ય નહોતું.
કૃતા ચાપકૃતિર્દૈત્યૈરુપાયઃ પ્રવિચિન્ત્યતામ્
દૈત્યોએ અયોગ્ય કામ કર્યું છે; હવે કોઈ ઉપાય વિચારવો જોઈએ.
એકાપિ શક્તિર્નૈવાસ્તિ યા તર્ષેણ ન પીડિતા
એક પણ એવી શક્તિ નથી જેને તરસે પીડિત ન કરી હોય.
રન્ધ્રપ્રહારિણો હન્ત બાણૈર્નિઘ્નન્તિ દાનવાઃ
હાય! દાનવો ખોટા રસ્તે તીરો ચલાવીને મારી નાખે છે.
ત્વદીયરથપર્વસ્થો યો ઽસ્તિ શીતમહાર્ણવઃ
તમારા રથના ધુરા પર જે મહાન ઠંડો મહાસાગર છે—
નાલ્પૈઃ પાનીયપાનાદ્યૈરેતાસાં તર્ષસંક્ષયઃ
આ શક્તિઓની તરસ થોડું પાણી પીવાથી ઓછી થવાની નથી.
સર્વતર્ષપ્રશમનં મહાબલવિવર્ધનમ્
એક એવી વસ્તુ છે જે સર્વેની તરસ શમાવે છે અને શક્તિ વધારતી છે.
આજુહાવ સુધાસિંધુમાજ્ઞાં ચક્રેશ્વરી રણે
યુદ્ધમાં રાણીશ્રીએ આજ્ઞા આપી અમૃત મહાસાગરને બોલાવ્યો.
સ મદાલસરક્તાક્ષો હેમાભઃ સ્રગ્વિભૂષિતઃ
તે મદમાં તલ્લીન, લાલ આંખોવાળો, સોનાની જેમ તેજસ્વી અને હારોથી શોભતો દેખાયો.
પ્રણમ્ય દણ્ડનાથાં તાં તદાજ્ઞાપરિપારકઃ
તે દંડની સ્વામિનીને વંદન કરીને, તેની આજ્ઞા પૂર્ણ કરી.
ક્વચિત્તાપિચ્છવચ્છ્યામં ક્વચિચ્ચ ધવલદ્યુતિમ્
ક્યાંક તે મોરપાંખ જેવી શ્યામ, તો ક્યાંક તેજસ્વી ધોળી દેખાતો હતો.
વવર્ષ સિંધુરાજો ઽયં વાયુના બહુલીકૃતઃ
આ નદીઓના રાજાએ, પવનથી વધીને, વરસાવવાનું શરૂ કર્યું.
નિષિચ્યમાનો મધ્યે ઽબ્ધિઃ શક્તિસૈન્યે પપાત હ
જ્યારે એ મધ્યમાં વરસી રહ્યો હતો, ત્યારે મહાસાગર શક્તિઓની સેના પર પડ્યો.
દુર્બલઃ પ્રબલશ્ચ સ્યાત્તદ્વવર્ષ સુરાંબુધિઃ
આમ, અમૃત મહાસાગરે વરસી, દુર્બળને પણ બળવાન બનાવી દીધા.
પ્રપિબન્ત્યઃ પિપાસાર્તૈર્મુખૈઃ શક્તય ઉત્થિતાઃ
પ્યાસથી તરસાયેલી એ શક્તિઓ ઉત્સાહપૂર્વક પીવા લાગી.
તથા સૈન્યસ્ય પરિતો મહાપ્રાકારમણ્ડલમ્
એ જ રીતે, સૈન્યને ચારેય બાજુથી વિશાળ કિલ્લાની ગોળ ઘેરાવટ હતી.
ચકાર વિસ્મયકરી કદંબવનવાસિની
કદંબવનમાં રહેતી એ સ્ત્રીએ અદ્ભુત કાર્ય કર્યું.
અથ તાઃ શક્તયો ભૂરિ પિબન્તિ સ્મ રણાન્તરે
પછી યુદ્ધમંથન વચ્ચે એ શક્તિઓએ ભરપૂર અને આનંદથી પીધું.
યસ્યા યસ્યા મનઃપ્રીતી રુચિઃ સ્વાદો યથાયથા
દરેકે પોતાની મનગમતી રીતે, જેવું મન ભાવે અને સ્વાદ ગમે તેમ પીધું.
સંતતં મધ્યધારાભિઃ પ્રવવર્ષ સુરાંબુધિઃ
મદિરાના સમુદ્રમાંથી સતત ધારો વહેવા લાગ્યા.
હૈતાલી લાઙ્ગલેયા ચ તાલજાતાસ્તથા સુરાઃ
હૈતાલી, લાંગલેયા અને તાડફળમાંથી બનેલી એવી વિવિધ જાતની મદિરા હતી.
સુસ્વાદુસૌરભાદ્યાશ્ચ શુભગન્ધસુખપ્રદાઃ
બીજી ઘણી મદિરાઓ સ્વાદિષ્ટ, સુગંધિત અને આનંદ આપનારી હતી.
કટુકાશ્ચ કષાયાશ્ચ મધુરાસ્તિક્તતાસ્પૃશઃ
કેટલાંક પીણાં તીખા, કસેલા, મીઠા અને થોડા કડવા હતા.
ઈષદમ્લાશ્ચ કટ્વમ્લા મધુરામ્લાસ્તથા પરાઃ
કેટલાંક થોડા ખાટા, કેટલાક તીખા-ખાટા અને કેટલાક મીઠા-ખાટા હતા.