પુરતશ્ચલિતે સૈન્યે સત્ત્વશાલિનિ સા વધૂઃ
જ્યારે સૈન્ય આગળ વધશે, ત્યારે એ સાહસી વધૂ પણ ત્યાં હશે.
ભવત્સહાયભૂતાયાં સેનેન્દ્રાણામિહાભિધા
આજે તારા સહાય બનનારા સેનાપતિઓના નામ અહીં જણાવવામાં આવ્યા છે.
આદ્યો મદનકો નામ દીર્ઘજિહ્વો દ્વિતીયકઃ
પહેલો મદનક છે, બીજો દીર્ઘજિહ્વ છે.
થુક્લસઃ પુણ્ડ્રકેતુશ્ચ ચણ્ડબાહુશ્ચ કુક્કુરઃ
થુકલસ, પુંડ્રકેતુ, ચંડબાહુ અને કુક્કુર પણ છે.
ચન્દ્રગુપ્તશ્ચ પઞ્ચૈતે દશ ચોક્તાશ્ચમૂવરાઃ
પાંચમો ચંદ્રગુપ્ત છે; આ પાંચ અને બીજા પાંચ મળી દસ સેનાપતિ કહેવાય છે.
આગમિષ્યન્તિ સેનાન્યો દમનાદ્યા મહાબલાઃ
દમનાદિ મહાબળવાન સેનાપતિઓ અહીં આવશે.
તથા ગુપ્તસમાચારઃ પાર્ષ્ણિગ્રાહં સમાચર
આ રીતે, ગુપ્ત રીતે વર્તન કર અને પાછળથી હુમલો કર.
નિષઙ્ગ ત્વં હિ તભસે જયસિદ્ધિમનુત્તમામ્
તારા ગુપ્ત પ્રયાસથી તને શ્રેષ્ઠ વિજય અને સફળતા મળશે.
વિષઙ્ગં પ્રેષયામાસ રક્ષિતં સૈન્યપાલકૈઃ
વિષંગને સૈન્યના રક્ષકોની સુરક્ષા હેઠળ મોકલવામાં આવ્યો.
યુવરાજાનુજે દૈત્યે સૂર્યો ઽસ્તગિરિમાયયૌ
જ્યારે સૂર્ય પર્વતની પાછળ અસ્ત ગયો, ત્યારે યુવરાજનો ભાઈ, દૈત્ય, ત્યાં પહોંચ્યો.
અન્ધકારઃ સમભવત્તસ્ય બાહ્યચિકીર્ષયા
એ સમયે, બહાર કંઈક કરવા ઇચ્છાથી અંધકાર ઊભો થયો.
નીલકણ્ઠનિભચ્છાયં નિબિડં પપ્રથે તમઃ
ઘાટો અંધકાર ફેલાયો, જેનું રંગ નિલકંઠ શિવના ગળા જેવું લાગતું હતું.
ઉજ્જિહાનમિવ ક્ષોણીવિવરેભ્યઃ સહસ્રશઃ
એ અંધકાર જમીનના ચિરેમાંથી હજારો રીતે будто ઉછળી ઊભો થયો.
ક્વચિદ્દીપપ્રભાજાલે કૃતકાતરચેષ્ટિતમ્
કેટલાક સ્થળે દીવાનાં પ્રકાશના જાળમાં ભયભીત રીતે હલનચલન થતું જણાતું હતું.
આબદ્ધમૈત્રકમિવ સ્ફુરચ્છાદ્વલમણ્ડલે
કંપતા કાદવના વલયોમાં будто મિત્રતા બંધાઈ હોય એમ લાગતું હતું.
ગુપ્તપ્રવિષ્ટમિવ ચ શ્યામાસુ વનપઙ્ક્તિષુ
અને એ અંધકાર будто વનના કાળી કતારોમાં છુપાઈને પ્રવેશી ગયો હોય એમ લાગતું હતું.
ત્રિયામાવામનયના નીલકઞ્ચુકરોચિષા
ત્રણ પ્રહરની રાત્રિ, નીલ રંગની કાંજી જેવી કિરણોથી, નજર નીચે કરી રહી હતી.
અસુરાણાં પ્રદુષ્ટાનાં રાત્રિરેવ બલાવહા
દુષ્ટ અસુરો માટે તો રાત્રિ જ બળ આપનારી હતી.
અથ પ્રચલિતં સૈન્યં વિષઙ્ગેણ મહૌજસા
પછી એ મહાબળશાળી સેના શંકા સાથે આગળ વધવા લાગી.
દમનાદ્યાશ્ચ સેનાન્યઃ શ્મામકઙ્કટધારિણઃ
અને દમનાદિ મુખ્ય સેનાપતિઓ સુકા ઢાલ ધારણ કરીને ઊભા હતા.
એકત્વમિવ સંપ્રાપ્તાસ્તિમિરેણાતિભૂયસા
ઘણું અંધકાર હોવાથી બધા будто એકજ થઈ ગયા.
કૂટેન યુદ્ધકૃત્યેન વિજિગીષુર્મહેશ્વરીમ્
કપટયુક્ત યુદ્ધની રીતો અપનાવીને તેઓ મહાદેવીને જીતવા ઇચ્છતા હતા.
યથા તસ્ય નિશાયુદ્ધાનુરૂપો વેષસંગ્રહઃ
જેમ રાત્રિના યુદ્ધ માટે યોગ્ય હોય, તેમ તેમનો વેશ પણ હતો.
ન ચ દુન્દુભિનિસ્વાનો ન ચ મર્દ્દલગર્જિતમ્
કોઈ ઢોલનો અવાજ નહોતો, ન તો ઝાંઝની ગર્જના.
ગુપ્તાચારાઃ પ્રચલિતાસ્તિમિરેણ સમાવૃતાઃ
તેઓ છુપાઈને, અંધકારમાં ઢંકાઈને આગળ વધ્યા.
પશ્ચિમાભિમુખં યાન્તિ લલિતાયાઃ પતાકિનીમ્
તેઓ લલિતાની ધ્વજ તરફ, પશ્ચિમ દિશામાં આગળ વધ્યા.
નિશ્વાસમપિ સસ્વાનમકુર્વન્તઃ પદેપદે
દરેક પગલે તેઓએ શ્વાસનો પણ અવાજ થવા દીધો નહીં.
ભૂયઃ પુરસ્ય દિગ્ભાગં ગત્વા મન્દપરાક્રમાઃ
પછી ફરી શહેરની દિશામાં પહોંચી, ધીમા ઉત્સાહથી આગળ વધ્યા.
આગત્ય નિભૃતં પૃષ્ઠે કવચચ્છન્નવિગ્રહાઃ
શાંતિથી પાછળ આવી, પોતાનું રૂપ કવચથી છુપાવ્યું હતું.
અપશ્યન્નતિદીપ્તાભિઃ શક્તિભિઃ પરિવારિતમ્
તેઓએ જોયું કે એ સ્ત્રી તેજસ્વી શસ્ત્રોથી ઘેરાયેલી છે.