સૂક્ષ્મરૂપા વિશન્તિસ્મ નાનારન્ધ્રાણિ બભ્રવઃ
ભૂરા સર્પોએ સૂક્ષ્મ રૂપ ધારણ કરી, વિવિધ છિદ્રોમાં પ્રવેશ કર્યો.
નિજસૈન્યાનિ દીનાનિ કરઙ્કઃ કોપમાસ્થિતઃ
કરંકે ગુસ્સે ભરાઈને, પોતાના દુઃખી સૈનિકોને જોયા.
અન્યે ઽપિ ચ ચમૂનાથા લઘુહસ્તા મહાબલાઃ
બીજા સેનાપતિઓ પણ, ઝડપી હાથવાળા અને મહાબળવાન હતા—
બભ્રૂણાં દન્તકોટીષુ કઠોરઘટ્ટનં વ્યધુઃ
તેઓએ ભૂરા સર્પોના દાંતના કઠણ છેડાઓ પર જોરદાર આઘાત કર્યા.
પઞ્ચાપિ તે ચમૂનાથવિસૃષ્ટૈરેકહેલયા
એ પાંચેય સેનાપતિઓને, ભૂરા સર્પોએ એક જ ઇશારાથી મોકલી દીધા—
વિશીર્ણગાત્રા નકુલા નકુલીં પર્યવારયન્
જખ્મી નકુલોએ નકુલીને ઘેરી લીધી.
નકુલાનાં પરાવૃત્ત્યા મહાન્તં રોષમાશ્રિતા
નકુલો પાછા ફરતાં, નકુલી ભારે રોષથી ભરાઈ ગઈ.
વહ્નિજ્વાલાપરીતાગ્રં સંદધે શાર્ઙ્ગધન્વનિ
તેણીએ અગ્નિની જ્વાળાઓથી ઘેરાયેલું તીણું શારંગ ધનુષ પર ચડાવ્યું.
વજ્રાઙ્ગા વજ્રલોમાનો વજ્રદંષ્ટ્રા મહાજવા
વજ્ર જેવું શરીર, વજ્ર જેવા વાળ, વજ્ર જેવા દાંત અને મહા ઝડપ—
વજ્રાકારૈર્નશૈસ્તૂર્ણ દારયન્તો મહીતલમ્
વજ્ર જેવા ઘા વડે, તેઓ ઝડપથી ધરતી ફાડી નાખતા.
વજ્રસંપાતસદૃશા નાસાચીત્કાર કારિણઃ
તેઓના નાકમાંથી વજ્રના અથડાવા જેવો અવાજ ઊઠ્યો.
પરાક્રમં બહુવિધં તેનિરે તે નિરેનસઃ
એ પાપરહિતોએ અનેક પ્રકારનું શૌર્ય દર્શાવ્યું.
વિનષ્ટાઃ પ્રત્યવયવં વિનેશુર્દાનવાધમાઃ
નીચ દાનવો એક એક અંગથી નાશ પામ્યા.
એવં વજ્રમયૈર્બભુમણ્ડલૈઃ શણ્ડિતે બલે
આ રીતે, વજ્રમય મંડળો સેનાને વિનાશ કરતા હતા—
સંગ્રામમધિકં તેનુઃ સમાકૃષ્ટશરાસનાઃ
તેઓએ ધનુષ્ય ખેંચી, હજી વધુ ભયાનક યુદ્ધ શરૂ કર્યું.
પટ્ટિશેન કરઙ્કસ્ય ચિચ્છેદ કઠિનં શિરઃ
તેણીએ તીક્ષ્ણ તલવારથી કરંકનું કઠણ માથું કાપી નાખ્યું.
ઉત્પત્યોત્પત્ય તાર્ક્ષ્યેણ વ્યલુનાદસિના શિરઃ
તાર્ક્ષ્યે વારંવાર તીવ્ર તલવારથી તેનું માથું કાપી નાખ્યું.
તાદૃશં લાઘવં દૃષ્ટ્વા નકુલ્યા શ્યામલાંબિકા
એવી ચપળતા જોઈને શ્યામાંબિકા નકુલીને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગઈ.
નિજાઙ્ગદેવતત્ત્વં ચ તસ્યૈ શ્યામાંબિકા દદૌ
ત્યારબાદ શ્યામાંબિકાએ તેને પોતાના દૈવી સ્વરૂપનું સાચું જ્ઞાન આપ્યું.
હતશિષ્ટા ભીતભીતા નકુલીશરણં ગતાઃ
બાકી બચેલા ભયભીત લોકો નકુલીના આશ્રયે ગયા.
ભવદ્રાજ્ઞે રણોદન્તમશેષં ચ નિબોધત
હવે ભવદ્રાજાને જે રીતે યુદ્ધનું વર્ણન કરાયું, તે બધું ધ્યાનથી સાંભળો.
મુદિતાસ્તે પુનર્ભીત્યા શૂન્યકાયાં પલાયિતાઃ
ખુશી હોવા છતાં, ડરથી તેઓ ખાલી મેદાનમાંથી ભાગી ગયા.
તદુદન્તં તતઃ શ્રુત્વા ભણ્ડશ્ચણ્ડો રુષાભવત્
આ ઘટના સાંભળીને ભંડા ક્રોધથી ભરાઈ ગયો.
કુજલાશમિતિ પ્રોચે યુયુત્સાવ્યાકુલાશયઃ
યુદ્ધની ઈચ્છાથી વ્યાકુળ મનથી તેણે કહ્યું: 'કુજલાશાને બોલાવો!'
કરઙ્કાદ્યશ્ચમૂનાથાઃ કન્દલદ્ભુજવિક્રમાઃ
કરંક અને બીજા સેનાપતિઓ, જેમના હાથોમાં ભારે પરાક્રમ હતો,
પાપીયસ્યા તયા ગૂઢમાયયા વિનિપાતિતાઃ
તેમાંની વધુ દુષ્ટ એ સ્ત્રીએ ગુપ્ત માયાથી તેમને નષ્ટ કરી દીધા.
તાનુદગ્રભુજાસત્ત્વાન્પ્રાહિણુ પ્રધનં પ્રતિ
તેણે મજબૂત હાથ અને સાહસ ધરાવનારાઓને યુદ્ધના મોખરે મોકલ્યા.
તે મર્દયિત્વા લલિતાસૈન્યં માયાપરાયણાઃ
માયામાં નિપુણ તેઓએ લલિતાની સેના દબાવી નાખી.
કીકસગર્ભસંજાતાસ્તે પ્રચણ્ડપરાક્રમાઃ
કિકસા નામની સ્ત્રીના ગર્ભમાંથી જન્મેલા, તેઓ અત્યંત શક્તિશાળી હતા.
તેષામવશ્યં વિજયો ભવિષ્યતિ રણાઙ્ગણે
યુદ્ધના મેદાનમાં તેમને વિજય ચોક્કસ હતો.