ત્રૈલોક્યવિજયે લબ્ધં વર્ધયન્તૌ મહદ્યશઃ
ત્રણે લોક જીત્યા પછી, તેમણે પોતાનું મહાન યશ વધાર્યું.
કૃતાં જરિપ્રણામૌ ચ સમુપાવિશતા ભુવિ
વિનમ્ર પ્રણામ કરીને, તેઓ જમીન પર બેઠા.
સર્વે સામન્તદૈત્યેન્દ્રાસ્તં દ્રષ્ટું સમુપાગતાઃ
બધા સામંત દૈત્યરાજાઓ તેને જોવા માટે એકઠા થયા.
સ્વંસ્વં નામ સમુચ્ચાર્ય પ્રણેમુર્ભણ્ડકેશ્વરમ્
દરેકે પોતાનું નામ ઉચ્ચારી ભંડાકેશ્વરને નમન કર્યું.
સંભાવયન્સમાલોકૈઃ કિયન્તં ચિત્ક્ષણં સ્થિતઃ
તેઓએ શ્રદ્ધાભરી નજરે સન્માન આપ્યો અને થોડો સમય ઊભા રહ્યા.
મથ્યમાનમહાસિંધુસમાનાર્ગલનિસ્વનઃ
આ અવાજ મહાસાગર ઉથલાવાય તેવો ગર્જનાસમાન હતો.
પાપિનઃ પામરાચારા દુરાત્માનઃ સુરાધમાઃ
દુષ્ટ, નીચ વર્તનવાળા, કુપાત્રી અને દેવોમાં પણ સૌથી નિકૃષ્ટ એવા લોકો—
જ્વલજ્જ્વાલાકુલે વહ્નૌ પતિત્વા નાશમાગતાઃ
તેઓ ધધકતા અગ્નિમાં પડીને સંપૂર્ણ રીતે નાશ પામ્યા.
સ્વયમેવ કિલાસ્રાક્ષુસ્તાં દેવા વાસવાદયઃ
ખરેખર, ઇન્દ્ર સહિતના દેવતાઓએ પોતે જ એ (સ્ત્રીને) સર્જી હતી.
બહુસ્ત્રીપરિવારાશ્ચ વિવિધાયુધમણ્ડિતાઃ
તેઓ અનેક સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલા અને વિવિધ શસ્ત્રોથી શોભિત હતા—
અબલાનાં સમૂહસ્છેદ્બલિનો ઽસ્માન્વિજેષ્યતે
જો બળહીન સ્ત્રીઓનો સમૂહ અમને, જે બળવાન છીએ, હરાવી નાખે—
ઊહ્યમાનમિદં હન્તું પરિહાસાય કલ્પ્યતે
અમને નાશ કરવા માટે જે પ્રયાસ થાય છે, એ માત્ર ઉપહાસરૂપ છે.
અસ્મત્સૈનિકનાસીરભટેભ્યો ઽપિ ભવેદ્ભયમ્
અમારા ભયાનક સૈનિકો પણ, જેમણે અમારી સેના નાશ કરી છે, એમના સામે ડરી જાય.
બ્રહ્માદયશ્ચ નિર્વિણ્ણવિગ્રહા મદ્બલાયુધૈઃ
મારા બળ અને શસ્ત્રોથી બ્રહ્મા અને બીજા દેવતાઓ પણ મનથી હારી ગયા છે.
અન્યેષામિહ કા વાર્તા દિક્પાલાસ્તે પલાયિતાઃ
અહીં બીજાની શું વાત કરવી? દિશાઓના રક્ષકો પણ ભાગી ગયા છે.
સર્વત્ર વિદ્ધવર્માણો દુર્મદા વિબુધાઃ કૃતાઃ
દરેક જગ્યાએ, અહંકારથી ભરેલા દેવતાઓ ઘાયલ થયા છે અને એમનું કવચ ફાટ્યું છે.
અસ્માકંવિજયાયાદ્ય સ્ત્રી કાચિદભિધાવતિ
આજે, અમારી વિજય માટે, એક સ્ત્રી દોડી આવી રહી છે.
અલ્પો ઽપિ રિપુરાત્મજ્ઞૈર્નાવમાન્યો જિગીષુભિઃ
જીતવાની ઇચ્છા રાખનારા માટે, બુદ્ધિશાળી—even જો દુશ્મન નાનો હોય—તેને હલકું ન સમજવું જોઈએ.
સકચગ્રહમાકૃષ્ય સાનેતવ્યા મદોદ્ધતા
એ સ્ત્રી અહંકારથી ઉદ્ભવેલી છે, એને વાળ પકડીને અહીં ખેંચી લાવો.
ચિરેણ ચેટિકાભાવં સા દુષ્ટા સંશ્રયિષ્યતિ
સમય જતાં એ દુષ્ટ સ્ત્રી દાસી બનવાનું સ્વીકારી લેશે.
શઙ્કતે ખલુ વિત્રસ્તં ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્
ખરેખર, એને એવું લાગે છે કે ત્રિલોકી, ચાલતી અને અચલ તમામ વસ્તુઓ, ડરી ગઈ છે.
નિવેદ્ય ભણ્ડદૈત્યસ્ય ક્રોધં તસ્ય વ્યવીવૃધત્
ભંડ દૈત્યનો ક્રોધ જાણાવતાં, તેનો રોષ વધુ વધી ગયો.
ઇદમાહ મહાદૈત્યમગ્રજન્માનમુદ્ધતમ્
એણે પોતાના મોટા, અહંકારથી ભરેલા દૈત્ય ભાઈને આ શબ્દો કહ્યા.
ન તુ તે ક્વાપિ વક્તવ્યં નીતિવર્ત્મનિ વર્તતે
પણ એ ક્યારેય કહેવું નહીં કે એ ન્યાયના માર્ગે ચાલે છે.
અવિચારેણ ચેત્કર્મ સમૂલમવકૃન્તતિ
વિચાર વિના કરેલું કામ આખરે પોતાની જ મૂળને કાપી નાખે છે.
તેષાં બલાબલં જ્ઞેયં જયસંસિદ્ધિમિચ્છતા
જેને જીતવી છે, તેને બંને પક્ષની તાકાત અને નબળાઈ સમજવી જરૂરી છે.
અશઙ્કિતાકારવાંશ્ચ ગુપ્તમન્ત્રઃ સ્વમન્ત્રિષુ
જે કોઈ શંકા ન થાય એવો દેખાય છે અને પોતાનું રહસ્ય પોતાના સલાહકારોમાં પણ છુપાવે છે—
વિજયં લભતે રાજા જાલ્મો મક્ષુ વિનશ્યતિ
એવો રાજા વિજય મેળવે છે, જ્યારે મૂર્ખ તો ઝડપથી નાશ પામે છે.
વિમૃશ્ય તુ કૃતં કર્મ વિશેષાજ્જયદાયકમ્
વિચારપૂર્વક કરેલું કામ ખાસ કરીને વિજય આપે છે.
નાવજ્ઞા વૈરિણાં કાર્યા શક્તેઃ સર્વત્ર સમ્ભવઃ
શત્રુને કદી નાનું ન ગણવું, કારણ કે શક્તિ ક્યાંથી ઊભી થાય એ કદી કહેવાય નહીં.