ત્વત્તઃ શ્રેષ્ઠાવરિષ્ઠાશ્ચ પૂજ્યા બાલાઃ સુતા મમ
મારા સંતાનો ભલે નાના હોય, પણ તેઓ શ્રેષ્ઠ અને મહાન છે, અને તમે તેમને પૂજવા યોગ્ય માનો.
બ્રહ્મિષ્ઠાઃ સુતપસ્કાશ્ચ મહાયોગાઃ સુધાર્મિકાઃ
મારા સંતાનો બ્રહ્મમાં તલીન, મહાન તપસ્વી, ઉત્તમ યોગી અને સાચા ધર્મી છે.
વસિષ્ઠો ઽત્રિઃ પુલસ્ત્યશ્ચ હ્યઙ્ગિરા પુલહઃ ક્રતુઃ
વશિષ્ઠ, અત્રિ, પુલસ્ત્ય, અંજીરાસ, પુલહ અને ક્રતુ—
યસ્માન્માં સ્પર્દ્ધતે શર્વઃ સદા ચૈવાવમન્યતે
શર્વ હંમેશા મારી સાથે સ્પર્ધા કરે છે અને સતત મને અવગણે છે.
ઇત્યુક્તવાંસ્તદા દક્ષઃ સંપ્રમૂઢેન ચેતસા
આ રીતે દક્ષે કહ્યું, કારણ કે તેનો મન સંપૂર્ણ રીતે ભટકી ગયું હતું.
તથોક્તા પિતરં સા વૈ ક્રુદ્ધા દેવીદમ બ્રવીત્
પિતા એ રીતે બોલ્યા પછી, દેવી ગુસ્સે થઈને પિતાને આ શબ્દો બોલી.
તસ્માત્ત્યજામ્યહમિમં દેહં તાત તવાત્મજમ્
એથી, પિતા, હું તમારું સંતાન છું, પણ આ શરીર છોડી દઉં છું.
અબ્રવીદ્વચનં દેવી નમસ્કૃત્ય સ્વયંભુવે
દેવી એ સ્વયંભુને વંદન કરીને આ શબ્દો કહ્યા.
તત્રાપ્યહમસંભૂતા સંભૂતા ધાર્મિકાદપિ
ત્યાં પણ હું જન્મી નહોતી; હું તો ધર્મીમાંથી જન્મી હતી.
તત્રૈવાથ સમાસીના યુક્તાત્માનં સમાદધે
ત્યાં બેઠી રહી અને મનને એકાગ્ર કરી લીધું.
સર્વાગેભ્યો વિનિઃસૃત્ય વહ્નિસ્તાં ભસ્મસાત્કરોત્
પછી તેના બધા અંગોમાંથી અગ્નિ નીકળી અને તેને રાખ બનાવી દીધી.
દક્ષસ્ય ચ ઋષીણાં ચ ચુકોપ ભગવાન્પ્રભુઃ
પ્રભુ દક્ષ અને ઋષિઓ પર ક્રોધિત થયા.
તં સદા ધારયિષ્યામિ નિદેશાત્પરમેષ્ઠિનઃ
પરમેશ્વરનાં આદેશથી હું તેને હંમેશા ધારણ કરીશ.
તાનહં ધારયા મીહ સતતં ચ તદાજ્ઞયા
એજ આદેશથી હું અહીં તેમને સતત ધારણ કરું છું.
નાહં તૈઃ સહ ભોક્ષયે વૈ તતો દાસ્યન્તિ તે પૃથક્
હું તેમના સાથે ભાગ ન લઉં, એટલે તેઓ અલગથી આપશે.
પ્રશસ્તાશ્ચેતરાઃ સર્વાઃ સ્વસુતા ભર્તૃભિઃ સહ
બાકી બધાને તેમના પતિ અને સંતાનો સાથે સન્માન મળે છે.
ઉત્પત્સ્યન્તે દ્વિતીયે વૈ મમ યજ્ઞ હ્યયોનિચાઃ
બીજા ચક્રમાં, મારા યજ્ઞમાં, ગર્ભ વિના જીવો ઉત્પન્ન થશે.
અભિવ્યાહૃત્ય સર્વાંસ્તાન્ દક્ષં ચૈવાશપત્પુનઃ
એ બધાની વાત કહીને, તેણે ફરી દક્ષને શાપ આપ્યો.
પ્રાચીનબર્હિષઃ પૌત્રઃ પુત્રશ્ચૈવ પ્રચે તસામ્
પ્રાચીનબર્હિષના પૌત્ર અને પુત્ર એ દીકરીઓમાંથી જન્મ્યા.
કન્યાયાં શાખિનાં ત્વં વૈ પ્રાપ્તે વૈવસ્વતેંઽતરે
શાખિન વંશની દીકરીમાં, વૈવસ્વત યુગ આવે ત્યારે, તું જન્મે છે.
ધર્મ્મયુક્તે ચ તે કાર્યે એકસ્મિંસ્તુ દુરાસદે
જ્યારે તારો કાર્ય ધર્મ સાથે જોડાય છે, ત્યારે એક મુશ્કેલ સમયે,
તસ્માત્સાર્દ્ધં સુરૈર્યજ્ઞે ન ત્વાં યક્ષ્યન્તિ વૈ દ્વિજાઃ
એથી, દેવતાઓ સાથે, દ્વિજ લોકો યજ્ઞમાં તારી પૂજા નહીં કરે.
ઇહૈવ વત્સ્યસિ તથા દિવં હિત્વા યુગક્ષયાત્
યુગના અંતે સ્વર્ગ છોડીને, તું અહીં જ રહેશે.
તતો ઽભિવ્યાહૃતો દક્ષો રુદ્રેણામિતતેજસા
પછી અમિત તેજ ધરાવતાં રુદ્રે દક્ષને સંબોધ્યા.
સ્વાયંભુવીં તનું ત્યક્ત્વા ઉત્પન્નો માનુષેષ્વિહ
સ્વાયંભુવ શરીર ત્યજીને, એ અહીં મનુષ્યોમાં જન્મ્યો.
સમસ્તેનેહ યજ્ઞેન સો ઽયજદ્દૈવતૈઃ સહ
અહીં પૂર્ણ યજ્ઞ કરીને, એ દેવતાઓ સાથે પૂજા કરી.
મેનાયાં તામુમાં દેવીં જનયામાસ શૈલરાટ્
પર્વતોના રાજાએ મેનામાંથી તે દેવી ઉમાનો જન્મ કર્યો.
સદા પત્ની ભવસ્યૈષા ન તયા મુચ્યતે ભવઃ
એ હંમેશા ભવનાં પત્ની છે; ભવો ક્યારેય એનીથી અલગ થતો નથી.
યથા નારાયણં શ્રીશ્ચ મઘવતં શચી યથા
જેમ શ્રી નારાયણની છે અને શચી મઘવનની છે,
નૈતાસ્તુ વિજહત્યેતાન્ ભર્તૄન્ દેવ્યઃ કદાચન
આ દેવીઓ ક્યારેય પોતાના પતિઓને છોડતી નથી.