નાશયામાસ શાપાય માનસો બ્રહ્મણઃ સુતઃ
બ્રહ્માના મનથી ઉત્પન્ન પુત્રએ શ્રાપ માટે સર્જનનો વિનાશ કર્યો હતો.
મરુત્પ્રવાહે મરુતો દિત્યાં દેવ્યાં ચ સંભવઃ
મરુતોની પવનની ધારા અને દેવી દિતિમાંથી તેમનો જન્મ અહીં જણાવાયો છે.
દેવત્વમિન્દ્રવાસેન વાયુસ્કન્ધેષુ ચાશ્રમઃ
ઇન્દ્રના નિવાસથી તેમનું દેવત્વ અને વાયુના સમૂહોમાં તેમનો આશ્રમ વર્ણવાયો છે.
સર્વભૂતપિશાચાનાં યક્ષણાં પક્ષિવીરુધામ્
બધા જીવ, ભૂત, યક્ષ, પક્ષી અને વનસ્પતિઓની કથા અહીં આપવામાં આવી છે.
માર્તણ્ડમણ્ડલં કૃત્સ્નં જન્મૈરાવતહસ્તિનઃ
સૂર્યમંડળની સંપૂર્ણ કથા અને એરાવત હાથીના જન્મનું વર્ણન છે.
ભૃગૂણાં વિસ્તરશ્ચોક્તસ્તથા ચાઙ્ગિરસામપિ
ભૃગુઓની વંશાવળી તથા અંગિરસોનું વર્ણન વિગતે કરવામાં આવ્યું છે.
પરાશરસ્ય ચ મુનેઃ પ્રજાનાં યત્ર વિસ્તરઃ
મહર્ષિ પરાશર અને તેમની પ્રજાઓની વંશાવળીનું વિસ્તૃત વર્ણન છે.
ઇચ્છાયા વિસ્તરશ્ચોક્ત આદિત્યસ્ય તતઃ પરમ્
આદિત્યની ઇચ્છાનું વિગતવાર વર્ણન પછી આપવામાં આવ્યું છે.
બૃહદ્બલાનાં સંક્ષેપાદિક્ષ્વાક્વાદ્યાઃ પ્રકીર્ત્તિતાઃ
બૃહદ્બલ વંશનું સંક્ષિપ્ત અને ઇક્ષ્વાકુ વગેરે વંશનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.
કીર્ત્યતે વિસ્તરાત્સર્ગે યયાતેરપિ ભૂપતેઃ
સર્જનનું વિગતવાર વર્ણન અને રાજા યયાતિના વંશની કથા અહીં આપવામાં આવી છે.
ક્રોધાદનન્તરં ચોક્તસ્તથા વંશસ્ય વિસ્તરઃ
ક્રોધ પછી વંશની વૃદ્ધિનું વર્ણન પણ અહીં કરવામાં આવ્યું છે.
દેવાવૃધસ્યાન્ધકસ્ય ધૃષ્ટેશ્ચપિ મહાત્મનઃ
દેવાવૃદ્ધ, અંધક અને મહાત્મા ધૃષ્ટની કથાઓ અહીં વર્ણવાઈ છે.
વિશોધમનુસંપ્રાપ્તિર્મણિરત્નસ્ય ધીમતઃ
ધીર્માન મણિરત્ને રત્નની પ્રાપ્તી કેવી રીતે કરી તેનું વર્ણન છે.
શૂરસ્ય જન્મ ચાપ્યુક્તં ચરિતં ચ માહાત્મનઃ
શૂરનું જન્મ અને એ મહાત્માની કથાઓ પણ અહીં જણાવાઈ છે.
વાસુદેવસ્ય દેવ ક્યાં વિષ્ણોરમિતતેજસઃ
વાસુદેવ ભગવાન, અનંત તેજસ્વી વિષ્ણુના દિવ્ય લીલાઓનું વર્ણન છે.
દેવાસુરે સમુત્પન્ને વિષ્ણુના સ્ત્રીવધે કૃતે
દેવ અને અસુરો ઉત્પન્ન થયા ત્યારે વિષ્ણુએ સ્ત્રીવધ કર્યો હતો.
ભૃગુશ્ચોત્થાપયામાસ દિવ્યાં શુક્રસ્ય માતરમ્
ભૃગુએ દેવરૂપા શુક્રની માતાને ઊભી કરી.
નારસિહપ્રભૃતયઃ કીર્ત્યન્તે પાપનાશનાઃ
નરસિંહ વગેરે પાપનો નાશ કરનાર તરીકે ઉલ્લેખાયા છે.
વરપ્રદાન કૃત્તેન યત્ર શર્વસ્તવઃ કૃતઃ
જ્યાં વરદાન આપીને શર્વનો સ્તોત્ર રચાયો હતો.
જયન્ત્યા સહ શક્રેણ યત્ર શુકો મહાત્મનિ
જ્યાં મહાન આત્માવાળા શુક, જયંતી અને ઇન્દ્ર સાથે હતા.
બૃહસ્પતિશ્ચ તં શુકં શશાપ સ મહાદ્યુતિઃ
અત્યંત તેજસ્વી બૃહસ્પતિએ એ શુકને શાપ આપ્યો.
તુર્વસુશ્ચાત્ર દૌહિત્રો યવીયાન્યો યદોરભૂત્
ત્યાં યદુના નાનો દોહિતો તુર્વસુ જન્મ્યો હતો.
અનુવંશ્યામહાત્માનસ્તેષાં પાર્થિવસત્તમાઃ
તેમના વંશજ મહાન આત્માવાળા અને શ્રેષ્ઠ રાજાઓ હતા.
આતિથ્યસ્ય તુ વિબ્રર્ષેઃ સપ્તધા ધર્મસંશ્રયાત્
વિબ્રર્ષનું આતિથ્ય સાત ભાગે ધર્મના આધારથી વહેંચાયું હતું.
હરવંશયશઃસ્પર્શઃ શન્તનોર્વીર્યશબ્દનમ્
હરાવંશની મહિમાનો સ્પર્શ અને શંતનુની વીરતાનો પ્રસિદ્ધિ.
અનાગતાનાંસંઘાનાં પ્રભૂણાં ચોપવર્ણનમ્
અને ભવિષ્યના મહાન સમૂહોનું વર્ણન.
નૈમિત્તિકાઃ પ્રાકૃતિકા યથૈવાત્યન્તિકાઃ સ્મૃતાઃ
નૈમિત્તિક, પ્રાકૃત અને અંતિમ એમ ત્રણેય પ્રકાર યાદ કરવામાં આવ્યા છે.
અનાદૃષ્ટિર્ભાસ્કરસ્ય ઘોરઃ સંવર્ત્તકાનલઃ
સૂર્યનું અદૃશ્ય થવું અને ભયાનક સંહાર અગ્નિનું વર્ણન.
ભુવાદીનાં ચ લોકાનાં સપ્તાનાં ચોપવર્ણનમ્
પૃથ્વીથી શરૂ કરીને સાત લોકોનુ વર્ણન.
બ્રહ્મણોયોજનાગ્રેણ પરિમાણવિનિર્ણયઃ
બ્રહ્માનું યોજન દ્વારા માપ નક્કી કરાયું છે.