અધુના પશ્યનિઃ શ્રીકન્ત્રૈલોક્યં સમજાયત
હવે જુઓ, હે શ્રીકંઠ, ત્રણેય લોક કંગાળ થઈ ગયા છે.
ન યમા નાપિ નિયમા ન તપાસિ ચ કુત્રચિત્
કોઈ નિયમ નથી, કોઈ નિયંત્રણ નથી, અને ક્યાંય કોઈ તપ પણ નથી.
નિઃસ્ત્ત્વા ધૈર્યહીનાશ્ચ નાસ્તિકાઃ પ્રાયશો ઽભવન્
લોકો હવે મૂલ્યવિહિન, ધૈર્યવિહિન અને મોટાભાગે નાસ્તિક બની ગયા છે.
ભાસ્કરો ધૂસરાકારશ્ચન્દ્રમાઃ કાન્તિવર્જિતઃ
સૂર્ય ફિક્કા દેખાય છે અને ચંદ્રની સુંદરતા પણ રહી નથી.
ન પ્રસન્ના દિશાં ભાગા નભો નૈવ ચ નિર્મલમ્
દિશાઓ તેજસ્વી નથી અને આકાશ પણ સ્વચ્છ નથી.
વિનષ્ટપ્રયમેવાસ્તિ ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્
ત્રણેય લોક, ચાલતા અને અચળ બધું, જાણે કે નાશ પામ્યા છે.
મલકાદ્યા મહાદૈત્યાઃ સ્વર્ગલોકં બબાધિરે
મલકાદિ મહાદૈત્યોએ સ્વર્ગલોક પર આક્રમણ કર્યું.
ઉદ્યાનપાલકાન્સર્વાનાયુધૈઃ સમતાડયન્
તેઓએ બગીચાના તમામ રક્ષકોને શસ્ત્રોથી માર્યા.
મન્દિરસ્થાન્સુરાન્સર્વાનત્યન્તં પર્યપીડયન્
તેઓએ મંદિરમાં રહેલા બધા દેવતાઓને ખૂબ જ પીડા આપી.
તતો દેવાઃ સમસ્તાશ્ચ ચક્રુર્ભૃશમબાધિતાઃ
પછી બધા દેવતાઓ ભારે દુઃખી થઈને એકઠા થયા.
સર્વૈરનુગતો દેવૈઃ પલાયનપરો ઽભવત્
બધા દેવતાઓએ તેની સાથે મળીને પલાયન કરવાનો વિચાર કર્યો.
યથાવત્કથયામાસ નિખિલં દૈત્યચેષ્ટિતમ્
તેને દૈત્યોના બધાં કાર્યો વિગતે વર્ણવ્યા.
હતશ્રીકં હરિહયમાલોક્યેદમુવાચ હ
હરિનો તેજહીન ઘોડો જોઈ, તેણે આ શબ્દો કહ્યા.
દૈત્યારાતિર્જગત્કર્તા સ તે શ્રેયો વિધાસ્યતિ
દૈત્યોના દુશ્મન અને જગતના સર્જનહાર તમારો કલ્યાણ કરશે.
સમસ્તદેવસહિતઃ ક્ષીરોદધિમુપાયયૌ
બધા દેવતાઓ સાથે તે ક્ષીર સમુદ્ર પાસે ગયો.
તુષ્ટુવુર્વાગ્વરિષ્ઠાભિઃ સર્વલોકમહેશ્વરમ્
તેમણે સર્વ જગતના મહાદેવની શ્રેષ્ઠ સ્તુતિઓથી પ્રશંસા કરી.
જગાદ સ કલાન્દેવાઞ્જગદ્રક્ષણલંપટઃ
જગતની રક્ષા કરનારા એ ભગવાને દેવતાઓને કહ્યું.
યદુચ્યતે મયેદાનીં યુષ્માભિસ્ત દ્વિધીયતામ્
હવે હું જે કહું છું, તે તમે બધાએ જરૂરથી કરો.
અસુરૈરપિ સંધાય સમમેવ ચ તૈરિહ
અસુરો સાથે સંધિ કરીને અહીં તેમનાં સાથે મળીને કાર્ય કરો.
મયિ સ્થિતે સહાયે તુ મથ્યતામમૃતં સુરાઃ
હું તમારી સાથે સહાય તરીકે રહું ત્યારે, હે દેવતાઓ, અમૃતનું મથન કરો.
સામાન્યમેવ યુષ્માકમસ્માકં ચ ફલં ત્વિતિ
ફળ તો તમારું અને અમારું બંને માટે સમાન રહેશે.
તત્પાનાદ્બલિનો યૂયમમર્ત્યાશ્ચ ભવિષ્યથ
તે પીવાથી તમે બળવાન અને અમર બની જશો.
કેવલં ક્લેશવન્તશ્ચ કરિષ્યામિ તથા હ્યહમ્
પણ હું એ જ રીતે કરીશ કે તેમને માત્ર દુઃખ જ મળે.
નાનાવિધૌષધિગણં સમાનીય સુરાસુરાઃ
દેવતાઓ અને અસુરોએ અનેક પ્રકારની ઔષધિઓ એકઠી કરી.
પ્રારેભિરે પ્રયત્નેન મન્થિતું યાદસાં પતિમ્
તેમણે મહેનતપૂર્વક જળપતિનું મથન શરૂ કર્યું.
શિરોભાગે તુ દૈતેયા નિયુક્તાસ્તત્ર શૌરિણા
શક્તિશાળી ભગવાને દૈત્યોને માથાના ભાગે રાખ્યા.
નિર્દગ્ધવપુષઃ સર્વે નિસ્તેજસ્કાસ્તદાભવન્
બધા દૈત્યોએ દહન પામીને પોતાની શક્તિ ગુમાવી દીધી.
અનુકૂલેન વાતેન વિષ્ણુના પ્રેરિતેન તુ
વિષ્ણુએ મોકલેલી અનુકૂળ પવનથી,
ભ્રમતો મન્દરાદ્રેસ્તુ તસ્યા ધિષ્ટાનતામગાત્
મંદર પર્વત ફરતો ફરતો યોગ્ય સ્થાન પર પહોંચી ગયો.
ચકર્ષ વાસુકિં વેગાદ્દૈત્યમધ્યે પરેણ ચ
વાસુકીને એક બાજુથી દૈત્યોએ જોરથી ખેંચી.