તે સર્વે તાવકાઃ સંતુભૂતાનામપિ તૃપ્તયે
એ બધા તારા જ છે અને જીવાત્માઓને તૃપ્ત કરવા માટે છે.
તદુક્તેનૈવ વિધિના ચકાર ચ મહાક્રતૂન્
તારી કહેલી રીત પ્રમાણે તેણે મહાયજ્ઞો કર્યા.
તત્તદ્વિભાગો વેદેષુ પ્રોક્તત્વાદિહ નોદિતઃ
એના જુદા જુદા ભાગો તો વેદોમાં કહેવામાં આવ્યા છે, અહીં નથી જણાવ્યા.
આપત્સુ બ્રાહ્મણો વાપિ ભક્ષયેદ્ગુર્વનુજ્ઞયા
મુશ્કેલીમાં, ગુરુની પરવાનગીથી, બ્રાહ્મણ પણ ભોજન કરી શકે છે.
ઉદ્બુધ્યસ્વ પશો ત્વં હિ નાશિવઃ સઞ્છિવો હ્યસિ
ઊઠ, પ્રાણી, તું અશુભ નથી; તું ખરેખર શુભ છે.
યતો વિશ્વાધિકો રુદ્રસ્તેન રુદ્રો ઽસિ વૈ પશો
રુદ્ર બધા કરતાં વિશિષ્ટ છે, એટલે, પ્રાણી, તું પણ રૂદ્ર જ છે.
આત્માર્થં વા પરાર્થં વા હત્વા દોષૈર્ન લિપ્યતે
પોતાનાં માટે કે બીજાનાં માટે, મારવામાં કોઈ પાપ લાગતું નથી.
મનઃસંકલ્પસિદ્ધાનાં મહતાં શિવવર્ચસામ્
જેઓ મનની શક્તિથી સિદ્ધ અને મહાન છે, જેમને શિવનું તેજ પ્રાપ્ત છે,
જપહોમાર્ચનાદ્યૈસ્તુ તેષામિષ્ટં ચ સિધ્યતિ
જપ, હોમ், પૂજા અને બીજા સાધનોથી તેમને ઇચ્છિત ફળ મળે છે.
સ્તેયસ્ય લક્ષણં કિં વા તન્મે વિસ્તરતો વદ
ચોરીનું લક્ષણ શું છે? એ મને વિગતે કહો.
એતસ્માદધિકં પાપં વિશ્વસ્તે શરણં ગતે
જે કોઈ આશ્રયે આવે છે અને તેની વિશ્વાસઘાત થાય, એ સૌથી મોટું પાપ છે.
બ્રહ્મહત્યાધિકં પાપં તસ્માન્નાસ્ત્યસ્ય નિષ્કૃતિઃ
બ્રાહ્મણહત્યાથી પણ મોટું પાપ છે; તેથી એનું કોઈ પ્રાયશ્ચિત નથી.
તદ્દ્રવ્યસ્તેયદોષસ્ય પ્રાયશ્ચિત્તં ન વિદ્યતે
એવું ચોરાયેલું દ્રવ્ય મેળવવામાં કોઈ પ્રાયશ્ચિત નથી.
વિશ્વસ્તે વાપ્યવિશ્વસ્તે ન દરિદ્રધનં હરેત્
વિશ્વાસ હોય કે ન હોય, ગરીબનું ધન ક્યારેય લેવા નહીં.
યો હન્યાદવિચારેણ સો ઽશ્વમેધફલં લભેત્
જે કોઈ વિચાર વિના કોઈને મારી નાખે છે, તેને અશ્વમેઘ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે.
સ્તેયાદધઃક્રમેણૈવ દશોત્તરગુણં ત્વઘમ્
ચોરી માટે, જેમ જેમ ગુનો વધારે ગંભીર હોય છે, તેમ તેમ પાપ દસ ગણું વધે છે.
દશોત્તરગુણૈઃ પાપૈર્લિપ્યતે ધનહારકઃ
જે વ્યક્તિ ધન ચોરી કરે છે, તે દસ ગણાં પાપોથી લિપ્ત થાય છે.
રહસ્યાતિરહસ્યં ચ સર્વપાપપ્રણાશનમ્
આ વાત ખૂબ જ ગુપ્ત છે અને બધા પાપોનો નાશ કરે છે.
સર્વે નીરોગિણો દાન્તાઃ સુખિનો દયયાઞ્ચિતાઃ
બધા લોકો નિરોગી, સંયમી, સુખી અને દયાળુ હોય છે.
સ્તોકાસ્તોકક્રમેણૈવ બહુદ્રવ્યમપાહરત્
થોડી થોડી વાર, ઘણી વાર ધન લઈ જવું,
તદ્ગોપનં નિશાર્ધાયાં તસ્મિન્દૂરં ગતે સતિ
મધ્યરાત્રિએ, જ્યારે એ છુપાવેલું ધન દૂર પહોંચી ગયું હતું,
જહારાવિદિતસ્તેન કાષ્ઠભારં વહન્યયૌ
તેણે બીજાને ખબર ન પડે એ રીતે લાકડાંનો ભાર ઉઠાવ્યો અને લઈ ગયો.
પુનશ્ચ તત્પુરં પ્રાયાદ્વજ્રો ઽપિ ધનતૃષ્મયા
પછી ધનની લાલચથી વજ્ર ફરી એ શહેરમાં ગયો.
કિરાતો ઽપિ ગૃહં પ્રાપ્ય બભાષે મુદિતઃ પ્રિયામ્
કિરાત પણ પોતાનું ઘર પહોંચીને આનંદથી પોતાની પ્રિયાને બોલ્યો.
લબ્ધં ધનમિદં ભીરુ સમાધત્સ્વ ધનાર્થિનિ
હે ભયભીત, આ ધન મળ્યું છે; તું ધન ઈચ્છે છે, એટલે રાખી લે.
ચિન્તયન્તી તતો વાક્યમિદં સ્વપતિમબ્રવીત્
આ વાત વિચારીને તેણે પોતાના પતિને કહ્યું.
માં વિલોક્યૈવમચિરાદ્બહુભાગ્યવતી ભવેત્
મારી તરફ માત્ર જોઈ લે તો પણ, થોડી જ વારમાં ઘણું ભાગ્ય મળે છે.
લક્ષ્મીર્ન તિષ્ઠતિ ચિરં શાપાદ્વલ્મીકજન્મનઃ
વલ્મીકિમાંથી જન્મેલા શાપને કારણે, લક્ષ્મી લાંબા સમય સુધી રહેતી નથી.
દૃષ્ટપૂર્વં તુ તદ્વાક્યં ન કદાચિદ્વૃથા ભવેત્
જે વાત પહેલાં જોઈ છે, એ કદી વ્યર્થ નથી જતી.
તદેવ તિષ્ઠતિ ચિરાદન્યદ્ગચ્છતિ કાલતઃ
એક જ વસ્તુ લાંબા સમય સુધી રહે છે; બાકી બધું સમય જતાં દૂર થઈ જાય છે.