ઇષ્ટાનિ યે પ્રદાસ્યન્તિ પુષ્ટાસ્તે યજ્ઞભાવિતાઃ
જે લોકો નિયમિત દાન આપે છે, યજ્ઞથી પોષાય છે, તેઓ પૂર્ણતા પામે છે.
દરિદ્રો નારકશ્ચૈવ ભવેજ્જન્મનિ જન્મનિ
ગરીબ અને નરકગામી લોકો જન્મ પછી જન્મ એવા જ જન્મે છે.
મહદાગમને ચૈવ હન્યાન્મેધ્યાન્પશૂન્દ્વિજઃ
મોટા યજ્ઞ સમયે બ્રાહ્મણે શુદ્ધ પ્રાણીઓ મારી શકે છે.
વિહિતાનિ તુ કાર્યાણિ પ્રતિષિદ્ધાનિ વર્જયેત્
જે કર્મો કરવાનું કહેવાયું છે તે કરવું, અને જે મનાઈ છે તે ટાળવું.
મમાયમિતિ દેવાનાં કલહઃ સમજાયત
'આ મારું છે' એમ કહીને દેવોમાં ઝઘડો થયો.
વિભજ્યૈકૈકશઃ પ્રદાદ્બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ
લોકોના પિતામહ બ્રહ્માએ બધું વહેંચીને દરેકને અલગ-અલગ આપ્યું.
કુપિતાભૂત્તતો બ્રહ્મા તામુવાચ નયાન્વિતઃ
પછી બ્રહ્માજી ગુસ્સે થયા અને તેમણે શાંતિથી તેણીને કહ્યું.
પ્રાઞ્જલિઃ પ્રણતસ્તુત્વા પ્રસીદેતિ પુનઃ પુનઃ
હાથ જોડીને, વારંવાર નમન કરીને, તેણે તેણીની સ્તુતિ કરી અને કૃપા માટે વિનંતી કરી.
ત્વયૈતદખિલં કર્મ નિર્મિતં સુશુભાશુભમ્
આ બધા શુભ અને અશુભ કામો તું જ સર્જેલા છે.
ત્વયૈવ કલ્પિતા યાગા મન્મુખાત્તુ મહાક્રતૌ
મહાયજ્ઞમાં મેં જે યજ્ઞો કર્યા, એ પણ તું જ વિચારીને બનાવ્યા છે.
તે સર્વે તાવકાઃ સંતુભૂતાનામપિ તૃપ્તયે
એ બધા તારા જ છે અને જીવાત્માઓને તૃપ્ત કરવા માટે છે.
તદુક્તેનૈવ વિધિના ચકાર ચ મહાક્રતૂન્
તારી કહેલી રીત પ્રમાણે તેણે મહાયજ્ઞો કર્યા.
તત્તદ્વિભાગો વેદેષુ પ્રોક્તત્વાદિહ નોદિતઃ
એના જુદા જુદા ભાગો તો વેદોમાં કહેવામાં આવ્યા છે, અહીં નથી જણાવ્યા.
આપત્સુ બ્રાહ્મણો વાપિ ભક્ષયેદ્ગુર્વનુજ્ઞયા
મુશ્કેલીમાં, ગુરુની પરવાનગીથી, બ્રાહ્મણ પણ ભોજન કરી શકે છે.
ઉદ્બુધ્યસ્વ પશો ત્વં હિ નાશિવઃ સઞ્છિવો હ્યસિ
ઊઠ, પ્રાણી, તું અશુભ નથી; તું ખરેખર શુભ છે.
યતો વિશ્વાધિકો રુદ્રસ્તેન રુદ્રો ઽસિ વૈ પશો
રુદ્ર બધા કરતાં વિશિષ્ટ છે, એટલે, પ્રાણી, તું પણ રૂદ્ર જ છે.
આત્માર્થં વા પરાર્થં વા હત્વા દોષૈર્ન લિપ્યતે
પોતાનાં માટે કે બીજાનાં માટે, મારવામાં કોઈ પાપ લાગતું નથી.
મનઃસંકલ્પસિદ્ધાનાં મહતાં શિવવર્ચસામ્
જેઓ મનની શક્તિથી સિદ્ધ અને મહાન છે, જેમને શિવનું તેજ પ્રાપ્ત છે,
જપહોમાર્ચનાદ્યૈસ્તુ તેષામિષ્ટં ચ સિધ્યતિ
જપ, હોમ், પૂજા અને બીજા સાધનોથી તેમને ઇચ્છિત ફળ મળે છે.
સ્તેયસ્ય લક્ષણં કિં વા તન્મે વિસ્તરતો વદ
ચોરીનું લક્ષણ શું છે? એ મને વિગતે કહો.
એતસ્માદધિકં પાપં વિશ્વસ્તે શરણં ગતે
જે કોઈ આશ્રયે આવે છે અને તેની વિશ્વાસઘાત થાય, એ સૌથી મોટું પાપ છે.
બ્રહ્મહત્યાધિકં પાપં તસ્માન્નાસ્ત્યસ્ય નિષ્કૃતિઃ
બ્રાહ્મણહત્યાથી પણ મોટું પાપ છે; તેથી એનું કોઈ પ્રાયશ્ચિત નથી.
તદ્દ્રવ્યસ્તેયદોષસ્ય પ્રાયશ્ચિત્તં ન વિદ્યતે
એવું ચોરાયેલું દ્રવ્ય મેળવવામાં કોઈ પ્રાયશ્ચિત નથી.
વિશ્વસ્તે વાપ્યવિશ્વસ્તે ન દરિદ્રધનં હરેત્
વિશ્વાસ હોય કે ન હોય, ગરીબનું ધન ક્યારેય લેવા નહીં.
યો હન્યાદવિચારેણ સો ઽશ્વમેધફલં લભેત્
જે કોઈ વિચાર વિના કોઈને મારી નાખે છે, તેને અશ્વમેઘ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે.
સ્તેયાદધઃક્રમેણૈવ દશોત્તરગુણં ત્વઘમ્
ચોરી માટે, જેમ જેમ ગુનો વધારે ગંભીર હોય છે, તેમ તેમ પાપ દસ ગણું વધે છે.
દશોત્તરગુણૈઃ પાપૈર્લિપ્યતે ધનહારકઃ
જે વ્યક્તિ ધન ચોરી કરે છે, તે દસ ગણાં પાપોથી લિપ્ત થાય છે.
રહસ્યાતિરહસ્યં ચ સર્વપાપપ્રણાશનમ્
આ વાત ખૂબ જ ગુપ્ત છે અને બધા પાપોનો નાશ કરે છે.
સર્વે નીરોગિણો દાન્તાઃ સુખિનો દયયાઞ્ચિતાઃ
બધા લોકો નિરોગી, સંયમી, સુખી અને દયાળુ હોય છે.
સ્તોકાસ્તોકક્રમેણૈવ બહુદ્રવ્યમપાહરત્
થોડી થોડી વાર, ઘણી વાર ધન લઈ જવું,