આત્મૈક્યાદ્વ્યક્તિમાયાતિ ચિરાનુષ્ઠાનગૌરવાત્
આત્માની એકતા અને લાંબા સમય સુધી શ્રદ્ધાથી સાધના કરતાં એ પ્રગટ થાય છે.
પ્રકૃતિર્નામ સા ખ્યાતા દેવાનામિષ્ટસિદ્ધિદા
એ પ્રકૃતિ નામે જાણીતી છે, દેવતાઓને ઇચ્છિત સિદ્ધિ આપનારી છે.
શર્વસંમોહજનકમવાઙ્મનસગોજરમ્
જે શર્વને પણ મોહમાં પાડી દે છે, અને જે વાણી, મન અને ઇન્દ્રિયો માટે અગ્રાહ્ય છે.
વિસૃજ્ય પાર્વતીં શીઘ્રન્તયા રુદ્ધો ઽતનોદ્રતમ્
પાર્વતીજીને તરત જ એક બાજુ રાખી, શિવજીએ પોતાનું વીર્ય રોકી લીધું.
તસ્યાં વૈ જનયામાસ શાસ્તારમસુરાર્દનમ્
એમણે એમાં અસુરોનો વિનાશક એવા શાસ્તાની ઉત્પત્તિ કરી.
અહો વિમોહિતો દેવ્યા જનયામાસ ચાત્મજમ્
હાય! દેવીના મોહમાં આવીને એમણે પોતાનો પુત્ર જન્માવ્યો.
ત્રૈલોક્યં પાલયામાસ સદેવાસુરમાનુષમ્
એમણે દેવ, અસુર અને માનવો સહિત ત્રણેય લોકનું રક્ષણ કર્યું.
તં પ્રમત્તં વિદિત્વાથ ભવાનીપતિખ્યયઃ
પછી, જ્યારે ભવાણીના પ્રસિદ્ધ પતિએ એને ઉન્મત્ત જાણ્યો,
ઉન્મત્તરૂપધારી ચ યયૌ વિદ્યાધરાધ્વના
ત્યારે પાગલ જેવો રૂપ ધારણ કરીને, એ વિદ્યા ધરાઓના માર્ગે ગયો.
યદૃચ્છયાગતા તસ્ય પુરશ્ચારુતરાકૃતિઃ
એ સમયે, અચાનક એક સુંદર સ્ત્રી એની સામે આવી.
તત્સમર્પિતમાલ્યં ચ લબ્ધ્વા સંતુષ્ટમાનસા
એમણે આપેલી માળા મેળવી, એ સ્ત્રીનું મન પ્રસન્ન થયું.
કુત્ર વા ગમ્યતે ભીરુ કુતો લબ્ધમિદં ત્વયા
અરે ડરપોક, તું ક્યાં જઈ રહી છે? આ તને ક્યાંથી મળ્યું?
ચિરેણ તપસા બ્રહ્મન્દેવ્યા દત્તં પ્રસન્નયા
લાંબા સમય સુધી તપ કર્યાના પછી, પ્રસન્ન બ્રહ્માદેવીએ આ આપ્યું હતું.
પૃષ્ટમાત્રેણ સા તુષ્ટા દદૌ તસ્મૈ મહાત્મને
માત્ર પૂછતાં જ, એ પ્રસન્ન થઈ અને એ મહાનાત્માને આપી દીધું.
દધૌ સ્વશિરસા ભક્ત્યા તામુવાચાતિર્ષિતઃ
એમણે ભક્તિપૂર્વક એ માળા પોતાના માથે ધરી અને ખૂબ ખુશ થઈને બોલ્યા.
ભક્તિરસ્તુ પદાંભોજે દેવ્યાસ્તવ સમુજ્જ્વલા
દેવીના પદપદ્મોમાં તારી ભક્તિ તેજસ્વી બની રહે.
સા તં પ્રણમ્ય શિરસા યયૌ તુષ્ટા યથાગતમ્
એ સ્ત્રી, માથું ઝૂકાવી પ્રણામ કરીને, જેમ આવી હતી તેમ પ્રસન્ન મનથી પાછી ગઈ.
વિદ્યાધરવધૂહસ્તાત્પ્રતિજગ્રાહ વલ્લકીમ્
એમણે વિદ્યા ધરાની પત્નીના હાથમાંથી વલ્લકી સ્વીકારી.
ક્વચિદ્ગૃહ્ણન્ક્વચિદ્ગા યન્ક્વચિદ્ધસન્
ક્યારેક લેતા, ક્યારેક ગાતા, તો ક્યારેક હસતા.
સ્વકરસ્થાં તતો માલાં શક્રાય પ્રદદૌ મુનિઃ
પછી ઋષીએ પોતાના હાથમાં રહેલી માળા ઇન્દ્રને આપી.
ગજસ્તુ તાં ગૃહીત્વાથ પ્રેષયામાસ ભૂતલે
પછી હાથીએ તેને પકડીને ધરતી પર મોકલી દીધી.
ઉવાચ ન ધૃતા માલા શિરસા તુ મયાર્પિતા
તે બોલ્યો: 'માળ મેં પહેરી નથી; તે મારા માથા પર મૂકી હતી.'
મહાદેવ્યા ધૃતા યા તુ બ્રહ્માદ્યૈઃ પૂજ્યતેહિ સા
જે મહાદેવી દ્વારા પહેરવામાં આવે છે અને બ્રહ્મા સહિત બધા પૂજતા હોય છે, એ જ છે.
અશોભનો હ્યતેજસ્કો મમ શાપાદ્ભવિષ્યતિ
મારા શાપથી તે મનોહર અને તેજ વગરનો બની જશે.
તૂષ્ણીમેવ યયૌ બ્રહ્મન્ભાવિકાર્યમનુસ્મરન્
હે બ્રાહ્મણ, તે ચૂપચાપ રહીને, આવનારા કાર્યનું સ્મરણ કરતાં ચાલ્યો ગયો.
નિત્યશ્રીર્નિત્યપુરુષં વાસુદેવમથાન્વગાત્
નિત્યલક્ષ્મી પછી નિત્યપુરુષ વાસુદેવના પાછળ ગઈ.
વિષણ્ણચેતા નિઃશ્રીકશ્ચિન્તયામાસ દેવરાટ્
દેવરાજનું મન દુઃખી અને લક્ષ્મી વિહોણું થઈ ગયું, ત્યારે તેણે વિચારવાનું શરૂ કર્યું.
બૃહસ્પતિં સમાહૂય વાક્યમેતદુવાચ હ
તે બ્રહસ્પતિને બોલાવીને આ રીતે કહ્યું.
દૃશ્યતે ઽદૃષ્ટપૂર્વાણિ નિમિત્તાન્યશુભાનિ ચ
'અપૂર્વ અને અશુભ સંકેતો દેખાઈ રહ્યા છે.'
પ્રત્યુવાચ તતો વાક્યં ધર્માર્થસહિતં શુભમ્
પછી તેણે ધર્મ અને કલ્યાણથી ભરપૂર શુભ વચન આપ્યું.