રઙ્ગોપજીવકો વિપ્રઃ શાકનિર્ગ્રામયાજકઃ
જે બ્રાહ્મણ રંગમંચથી, શાક વેચીને અથવા ગામમાં યજ્ઞ કરીને ગુજરાન ચલાવે છે, તેને પણ નરક મળે છે.
સુરાપો માસભક્ષશ્ચ તથા ચ પશુઘાતકઃ
મદિરા પીવનાર, માંસ ખાવનાર અને પશુઓને મારનારને પણ નરક મળે છે.
પર્વકારશ્ચ મૂચી ચ યશ્ચ સ્યાન્મિત્રઘાતકઃ
પર્વદિવસે હવન કરનાર, મૌન રહેનાર અને મિત્રને મારનારને પણ નરક મળે છે.
ઉપવિષ્ટં ભોક્તુમથ પઙ્ક્ત્યાં વૈ વઞ્ચયન્તિ યે
પંક્તિમાં બેસીને ભોજન કરતી વખતે જે બીજાને છેતરે છે, તેમને પણ નરક મળે છે.
મૃષાવાદી નરો યશ્ચ તથા પ્રાક્રોશકો ઽશુભઃ
જે માણસ ખોટું બોલે છે અને જે ગાળો બોલે છે, એ બંને અશુભ ગણાય છે.
મધુગ્રાહાભિહન્તારો યાન્તિ વૈતગ્ણીં નરાઃ
જે લોકો મધમાખીના છત્તા તોડે છે, તેઓ વૈતરણી નદીમાં જાય છે.
ક્રોધના દુઃખદા યે ચ કુહકાઃ કૃષ્ણગામિનઃ
જે લોકો ક્રોધી છે, દુઃખ આપે છે, છેતરપિંડી કરે છે અને અંધકારના માર્ગે ચાલે છે—
કર્ત્તનષુ વિકૃત્યન્ત મૃગવ્યાધઃ સુદારુણૈઃ
જે શિકારી પ્રાણીઓની ક્રૂર રીતે હત્યા કરે છે, તેમને કાપવાના સ્થાનોમાં ભારે યાતના મળે છે.
ભક્ષ્યન્તે શ્યામશબલૈરયસ્તુડશ્વ વાયસૈઃ
એ લોકોને કાળી અને ચિતરંગ લોખંડ જેવી ચાંચવાળા કાગડા અને શ્વાન ખાઈ જાય છે.
સ્કન્દન્તે યે દિવાસ્વપ્ને વ્રતિનો બ્રહ્મચારિણઃ
જે લોકો વ્રત કે બ્રહ્મચર્ય પાળતા હોવા છતાં દિવસે કે સ્વપ્નમાં વિર્યસ્ખલન કરે છે—
તે સર્વ નરકં યાન્તિ નિયતં તુ શ્વભોજનમ્
એ બધા નિશ્ચિતપણે નરકમાં જાય છે અને ત્યાં શ્વાનોનું ખોરાક બને છે.
કર્માણિ યે તુ કુર્વન્તિ સર્વે નિરયવાસિનઃ
આવા કર્મો કરનાર બધા લોકો નરકમાં રહે છે.
સુદારુણસ્તુ શીતાત્મા તસ્યાધસ્તાત્તપઃ સ્મૃતઃ
આ બધામાં સૌથી ભયાનક અને ઠંડુ સ્વભાવનું નરક છે; તેના નીચે તપો નામનું સ્થાન છે.
ભૂમેરધસ્તાત્સપ્તૈવ નરકાઃ પરિકીર્ત્તિતાઃ
પૃથ્વીના નીચે સાત નરકો વર્ણવાયા છે.
રૌરવઃ પ્રથમસ્તેષાં મહારૌરવ એવ ચ
એમાં પહેલું રૌરવ છે અને બીજું મહારૌરવ કહેવાય છે.
તૃતીયઃ કાલસૂત્રઃ સ્યાન્મહાહિર્વિવિધઃ સ્મૃતઃ
ત્રીજું કાળસૂત્ર છે, જેમાં મોટા સાપો વસે છે એવું કહેવાય છે.
લોહઃ ષષ્ઠઃ સ્મૃતસ્તેષામવિધેયસ્તુ સપ્તમઃ
છઠ્ઠું લોહ નામે છે અને સાતમું અવીચિ કહેવાય છે.
સુદારુણસ્તુ શીતાત્મા ત્સ્યાધસ્તાત્તપો ઽધમઃ
સૌથી ભયાનક અને ઠંડુ સ્વભાવનું નરક એ છે, જે તપોના તળિયે છે અને સૌથી નીચું ગણાય છે.
અપ્રતિષ્ઠે સ્થિતિર્નાસ્તિ ભ્રમસ્તસ્મિન્સદા સ્મૃતઃ
અવીચિમાં કયાંય સ્થિર રહેવું શક્ય નથી; ત્યાં સતત ભટકવું પડે છે.
તસ્માત્સુદારુણો લોહઃ કર્મણાં શ્રયણાચ્ચ સઃ
લોહ નરક અત્યંત ભયાનક છે, કેમ કે ત્યાંના કર્મો અને યાતનાના કારણે બહુ દુઃખ મળે છે.
પીડાબન્ધવધાસંગાદપ્રતીકારલક્ષણઃ
ત્યાં સતત પીડા, બંધન અને હત્યા રહે છે અને છૂટકારો મળતો નથી.
દુઃખોત્કર્ષસ્તુ સર્વેષુ હ્યધર્મસ્ય નિમિત્તતઃ કૂટાગારપ્ર માણૈશ્ચ શરીરૈસ્તત્ર નારકાઃ
આ બધા નરકોમાં અધર્મના કારણે અત્યંત દુઃખ મળે છે; અને લોખંડના ઘરોમાં નરકવાસીઓના શરીર માપવામાં આવે છે.
દુઃખપ્રકર્ષશ્ચોગ્રસ્તુ તેષુ સર્વેષુ વૈ સ્મૃતઃ
બધા માં સૌથી વધારે દુઃખનું પ્રમાણ બહુ જ કઠિન ગણાયું છે.
દુઃખપ્રકર્ષશ્ચોગ્રસ્તુ તેષુ સર્વેષુ વૈ સ્મૃતઃ
બધા માં સૌથી વધારે દુઃખનું પ્રમાણ બહુ જ કઠિન ગણાયું છે.
તત્રાનુભૂયતે દુઃખં ક્ષીણે કર્મણિ વૈ પુનઃ
ત્યાં, જ્યારે કર્મ પુરું થાય છે ત્યારે ફરી દુઃખ અનુભવાય છે.
દેવાંશ્ચ તારકાશ્ચૈવ હ્યૂર્દ્ધ્વં ચાધશ્ચ સંસ્થિતાઃ
દેવતાઓ અને તારાઓ ઉપર અને નીચે બંને સ્થિત છે.
ઉપભોગાર્થમુત્પત્તિરૌપપત્તિકકર્મતઃ
ભોગ માટે જન્મ થાય છે, અને તે પણ પોતાના કર્મ પ્રમાણે.
નારકાંશ્ચ તથા દેવાન્સર્વાન્પશ્યં ત્યધેમુખાન્
એ રીતે, બધાં નરકવાસીઓ અને દેવતાઓને, તેમના વિવિધ રૂપે, જોવામાં આવે છે.
તસ્માદૂર્દ્ધ્વમધોભાવો લોકાલોકે ન વિદ્યતે
એથી ઉપર કે નીચે, ક્યાંય લોક કે અલોકનું સ્વરૂપ નથી.
અથાબ્રુવન્પુનર્વાયુંબ્રાહ્મણાઃ સત્રિણસ્તદા
પછી, એ સમયે યજ્ઞ કરનાર બ્રાહ્મણોએ ફરી વાયુને પૂછ્યું.