नमो रजस्तमःसत्त्वत्रिरूपाय स्वयंभुवे
રાજ, તમ, અને સત્ત્વ — આ ત્રણ સ્વરૂપે પ્રગટ થતા સ્વયંભૂને વંદન છે.
अजेन विश्वरूपेण निर्गुणेन गुणात्मना
જે જન્મથી રહિત છે, સર્વરૂપ છે, ગુણોથી પર છે, પણ ગુણોનું મૂળ પણ છે — એવાં પરમાત્માને વંદન છે.
प्रभुंभूतभविष्यस्य साम्प्रतस्य च सत्पतिम्
ભૂતકાળ, ભવિષ્ય અને વર્તમાનના સ્વામી, સચ્ચા રક્ષક એવા પ્રભુને વંદન છે.
ऐश्वर्य्यं चैव धर्मश्च सद्भिः सेव्यं चतुष्टयम्
રાજસત્તા, ધર્મ અને ચારે ગુણો — આ સર્વને સજ્જનો સેવા કરે છે.
अविंशकः पुनस्तान्वै क्रियाभावार्थमीश्वरः
ઈશ્વરે ફરીથી ક્રિયાના હેતુથી ઓગણીસ તત્ત્વો સર્જ્યા.
असृजत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च
તેમણે સ્થાવર અને જંગમ — બધા જીવોની રચના કરી.
पुराणाख्यानजिज्ञासुर्गच्छामि शरणं विभुम्
હું પુરાણકથાઓ જાણવાની ઈચ્છાથી સર્વવ્યાપી પ્રભુના શરણમાં જઈ રહ્યો છું.
प्रशशंस स भगवान् वसिष्ठाय प्रजापतिः
તે ભગવંત પ્રજાપતિએ વશિષ્ઠની પ્રશંસા કરી.
पौत्रमध्यापयामास शक्तेः पुत्रं पराशरम्
તેમણે પોતાના પૌત્ર, શક્તિના પુત્ર પરાશરને શિક્ષા આપી.
तमध्यापितवान्दिव्यं पुराणं वेदसंमितम्
તેમણે પરાશરને દિવ્ય અને વેદસમાન પુરાણ શીખવ્યું.
द्वैपायनाय प्रददौ परं ब्रह्म सनातनम्
તેમણે દ્વૈપાયનને પરમ, શાશ્વત બ્રહ્મ આપ્યું.
लोकतत्त्वविधानार्थं पञ्चभ्यः परमाद्भुतम्
લોકતત્ત્વની સ્થાપના માટે તેમણે પાંચ જણને અદ્ભુત જ્ઞાન આપ્યું.
जैमिनिञ्च सुमन्तुं च वैशंपायनमेवच
જૈમિની, સુમંતુ અને વૈશંપાયનને પણ આપ્યું.
सूतमद्भुतवृत्तान्तं विनीतं धार्मिकं श्रुचिम्
સૂતને, જે અદ્ભુત કાર્યોવાળા, વિનમ્ર, ધર્મનિષ્ઠ અને શુદ્ધ વર્તનવાળા હતા.
ऋषिणा च त्वया पृष्टः कृतप्रज्ञः सुधार्मिकः
અને તમે, ઋષિ, જે વિદ્વાન અને ઉત્તમ ધર્મનિષ્ઠ છો, એણે પ્રશ્ન કર્યો.
भक्त्या परमया युक्तः कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्
પરમ ભક્તિથી યુક્ત થઈને, પ્રદક્ષિણ પણ કરી.
सत्रे सवितते यत्र यजमानानृषीञ्शुचीन्
સવિતૃ સાથેના યજ્ઞમાં, જ્યાં યજમાન અને ઋષિઓ શુદ્ધ હતા.
विधानतो यथाशास्त्रं प्रज्ञयातिजगाम ह
વિધિ પ્રમાણે અને શાસ્ત્રોક્ત રીતે, મહાન બુદ્ધિથી તેમણે કાર્ય કર્યું.
दृष्ट्वा परमसंहृष्टाः प्रीताः सुमनसस्तथा
આ જોઈને તેઓ ખૂબ આનંદિત થયા અને તેમના મનમાં ખુશી છવાઈ ગઈ.
अभिवाद्य मुनीन्सर्वान् राजाज्ञामभिगम्य च
બધા ઋષિઓને વંદન કરીને અને રાજાની આજ્ઞા મેળવીને,
सदस्यानुमते रम्ये स्वास्तीर्णे समुपाविशत्
સભાની મંજૂરીથી, સુંદર અને સારી રીતે bichાવેલા આસન પર બેઠા.
मुदान्विता यथान्यायं विनयस्थाः समाहिताः
હર્ષથી ભરેલા, યોગ્ય રીતે શાંત અને વિનમ્રતાથી સ્થિર રહ્યા.
परमप्रीतिसंयुक्ता इत्यूचुः सूतनन्दनम्
પરમ આનંદથી એક થઈને, તેમણે સૂતપુત્રને કહ્યું:
पश्याम धीमन्नत्रस्थाः सुब्रतं मुनिसत्तमम्
'હે વિદ્વાન, અમે અહીં શ્રેષ્ઠ અને સદ્ગુણવંત ઋષિને જોવા ઇચ્છીએ છીએ.'
भवांस्तस्य मुनेः सूत व्यासस्यापि महात्मनः
'હે સૂત, તમે એ ઋષિ અને મહાન આત્મા વ્યાસજીના પણ ભક્ત છો.'
कृतबुद्धिश्च ते तत्त्वमनुग्राह्यतया प्रभो
'હે પ્રભુ, તમારો મન સત્ય જ્ઞાન આપવાની દયાથી નિશ્ચિત થયો છે.'
पृच्चतां नः सदा प्राज्ञ सर्वमाख्यातुमर्हसि
'હે વિદ્વાન, જ્યારે પણ અમે પૂછીએ, તમે અમને બધું કહેવા યોગ્ય છો.'
श्रोतुं धर्मार्थयुक्तां तु एतव्द्यासाच्छ्रुतं त्वया
'અમે ધર્મ અને હિતથી ભરેલી વાતો સાંભળવા ઇચ્છીએ છીએ, જે તમે વ્યાસજી પાસેથી સાંભળી છે.'
उवाच परमाप्राक्ज्ञो विनीतोत्तर मुत्तमम्
તે મહાજ્ઞાની અને વિનમ્રતાથી ઉત્તમ જવાબ આપતા, સર્વોચ્ચ ઉપદેશ બોલ્યા.
यस्माच्छुशूषणार्थं च तत्सत्यमिति निश्चयः
'કારણ કે તમારો આશય શ્રવણ કરવાનો છે, આ નિશ્ચિત અને સાચું છે.'