શૃંગવાન પર્વત ત્રણ શિખરો સાથે પ્રસિદ્ધ છે—દક્ષિણ શિખર, રજત જેવી ચમકતું શિખર અને તૃતીય, જે સ્ફટિક સમાન તેજસ્વી છે. આ પર્વત શરદ અને વસંત વચ્ચે મધ્યસ્થ સ્થિતિમાં રહે છે. તેની શિખરો કમળની પાંખડીઓ જેવા લાલ કિરણોથી અલંકૃત હોય એમ પ્રકાશિત થાય છે. અહીં એક દિવસ અને રાત મળીને પંદર મુહૂર્ત થાય છે. એ સમયે ચંદ્ર વિશાખા નક્ષત્રના ચોથા ભાગમાં રહે છે અને પછી કૃત્તિકા નક્ષત્રના મસ્તકે સ્થિત થાય છે. મહર્ષિઓએ જેને વિષ્ણુદિન (વિષુવ) તરીકે ઘોષિત કર્યું છે—જ્યારે દિવસ અને રાત બન્ને સમાન હોય છે—તે સમય વિશેષ રીતે બ્રાહ્મણોમાં દૈવી મુખ તરીકે ઓળખાય છે. આ સમયે ચંદ્રમાની વિવિધ અવસ્થાઓનું પણ વર્ણન થાય છે—સિનીવાલી, કુહૂ, રાકા અને અનુમતિ; તેમજ નભો, નભસ્ય, અવિષ, ઊર્જા, સહ અને સહસ્ય—આ બધા દક્ષિણ દિશાના છે. પછી આવે છે આર્તવ નામના પાંચ વર્ષ, જે બ્રહ્માના પુત્ર ગણાય છે. આ વિધિ માટે અમાવસ્યા ઋતુઓના દ્વારરૂપ છે. યોગ્ય સમય જાણવાથી મનુષ્ય પિતૃકર્મ કે દૈવકર્મમાં મોભીત થતો નથી. પ્રકાશથી દુનિયાની યાદ રહે છે; તેને લોકાલોક કહેવાય છે. ત્યાં અસ્તિત્વના પ્રવાહમાંથી ચાર મહાન ભૂતો ઊભા છે—હિરણ્યરોમા, પર્જન્ય, કેતુમાન અને રાજસ. એ લોકો ચારેય દિશામાં લોકાલોક પર સ્થિત છે અને દુનિયાના રક્ષક છે. પિતૃયાનો માર્ગ વૈશ્વાનર માર્ગની બહાર છે. જે લોકો જગતને આગળ વધારવા માટે દક્ષિણ માર્ગે જાય છે, તેઓ તપ, નિયમ અને શિક્ષણથી શુદ્ધ થાય છે. પૂર્વજોમાંથી જ પછીના લોકો જન્મે છે—even મૃત્યુ સમયે પણ. અઠ્ઠ્યાસી હજાર ઋષિઓ ગૃહસ્થાશ્રમમાં રહીને યજ્ઞક્રિયાથી અંતિમ સંસ્કાર સુધી પહોંચ્યા છે. તેઓ વાસના, દ્વેષ, ક્રિયા અને સંયોગ વગેરે વિવિધ કારણોથી સિદ્ધિ પામીને સ્મશાનમાં પ્રવેશ્યા છે. નાગ માર્ગના ઉત્તર તરફ અને સાત ઋષિઓના દક્ષિણ તરફ પણ એવા સિદ્ધપુરુષો નિવાસ કરે છે, જે શુદ્ધ અને બ્રહ્મચર્યમાં સ્થિત છે. અહીં પણ અઠ્ઠ્યાસી હજાર ઋષિઓ છે, જે ઊર્ધ્વરેતસ છે—અર્થાત્, જે સંયમથી, સંસારમાં સંયોગથી દૂર રહીને, અથવા નિરાસક્ત સંયોગથી તથા ઇન્દ્રિયોના દોષને જોઈને, અમરત્વ પ્રાપ્ત કરે છે. પ્રલય સમયે જે બાકી રહે છે, તેમાં અમરત્વ પ્રગટ થાય છે. બીજાં લોકો પુણ્ય અને પાપથી વિશિષ્ટ થાય છે—ક્યારેક ભ્રૂણહત્યાથી, ક્યારેક અશ્વમેઘ યજ્ઞથી. આ ઋષિઓથી પણ ઉપર ધ્રુવનું સ્થાન છે. ત્યાં ધર્મ અને ધ્રુવ જેવા જગતના આધારરૂપ મહાન પુરુષો નિવાસ કરે છે. હવે હું તેમનાં ભવિષ્યના બધા ઘટનાઓનું ક્રમશઃ વર્ણન કરીશ—સૂર્ય, ચંદ્ર અને અન્ય ગ્રહોની ગતિઓનું પણ, બધું જ ક્રમશઃ અને સ્પષ્ટ રીતે.