અનંત તત્વોનું સ્વરૂપ નિશ્ચિત નથી, તેમ શાસ્ત્રમાં વર્ણવાયું છે. પૃથ્વી, પાણી અને પછી આકાશ—આ રીતે તત્વોની ક્રમબદ્ધતા દર્શાવવામાં આવે છે. પૃથ્વી પર આવેલા રસાતલનું વિસ્તાર દસ યોજનાના હજાર લીઘ સુધી ફેલાયેલું છે. પૃથ્વી નીચેના પ્રદેશોની વાત આવે છે: પ્રથમ છે અતલ અને તેના પછી સુતલ. આથી નીચે તલાતલ આવે છે અને પછી રસાતલ. પૃથ્વીનું પ્રથમ પ્રદેશ કૃષ્ણભૂમિ, એટલે કે અંધારિયું ધરતી, કહેવાય છે. ચોથું પીતાભૂમિ, એટલે પીળા રંગની ધરતી છે, અને પાંચમું પ્રદેશ કંકરથી બનેલું છે. આ પ્રદેશોમાં, પ્રથમમાં અસુર રાજાનો મહેલ સ્થાપિત છે. અહીં શંકુકર્ણા નામની નગર અને કબંધાના મહેલ છે. રાક્ષસ ભીમ અને શૂલદંતનું નિવાસ પણ અહીં છે. ધનંજય નામના મહાનાગ રાજાની નગર પણ અહીં છે. આ રીતે, નાગ, દાનવ અને રાક્ષસોની હજારો નગરો અહીં વસે છે. બીજા પ્રદેશ સુતલમાં, બ્રાહ્મણો, દૈત્ય રાજા અને રાક્ષસના મહેલ છે. અહીં ઈયાગ્રીવ, કૃષ્ણ અને નિકુંભના મહેલ પણ છે. દાનવ નીલ અને મેઘનું વર્ણન છે. સર્પ કંબાલ અને અશ્વતરા નામની નગર પણ અહીં છે. આ રીતે, સર્પ, દાનવ અને રાક્ષસોની હજારો નગરો અહીં વસે છે. ત્રીજા સ્તરે, મહાન આત્મા પ્રહલાદની પ્રસિદ્ધ નગર છે. તારકાસુર અને ત્રિશિરસની નગર પણ અહીં છે. દાનવ પુરંજની નગર, આનંદ અને સમૃદ્ધિથી ભરપૂર છે. રાક્ષસ રાજા, કુંભિલા, ખરા, સર્પ હેમકા અને પાંડુરકાની નગર પણ અહીં છે. સર્પોના સ્વામી નેડકાનું મહેલ અને વિશાલાક્ષનું મહેલ પણ અહીં છે. આ ત્રીજા સ્તરે, ઋષિઓ, નિલભૂમિ છે, જેમાં કોઈ સંશય નથી. અહીં ગજકર્ણાની નગર અને કુંજરા નામનું ગામ છે. મુંજ, લોકોના સ્વામી, અને વૃતવક્ત્રનું નિવાસ છે. ચોથા નીચેના સ્તરે, વૈનતેયાની નગર છે. વિરોજના, દાનવોમાં સિંહ સમ બુદ્ધિશાળી, અને વિદ્યુજ્ઝિહ્વ, રાક્ષસોમાં બુદ્ધિશાળી રાજાની નગર છે. સર્પ કિર્મીર, સ્વસ્તિક અને જયાની નગર પણ અહીં છે. પાંચમા સ્તરે, કંકરનો ઢગલો તરીકે જાણીતા પ્રદેશમાં, સુપરવન, પુલોમન અને મહિષાની નગર છે. અહીં સુરમા પુત્ર શતશીર્ષ આનંદથી વસે છે. એ રીતે, નાગ, દાનવ અને રાક્ષસોની હજારો નગરો છે. સાતમા પ્રદેશ, પાતાળ, પશ્ચિમના અંતે આવેલો છે. અહીં અસુરો અને ઝેરી સર્પો, દેવોના શત્રુઓ, સંતોષથી વસે છે. દિતિના પુત્રો અને દૈત્ય-દાનવોની અનેક મહાનગરો અહીં વસે છે. પાતાળના અંતે, બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ, અનેક યોજન સુધી ફેલાયેલો એક મહાન પાત્ર છે, જેનું શરીર ધૂવાયેલા શંખ જેવું, નીલવસ્ત્ર ધારણ કરેલું અને અત્યંત શક્તિશાળી છે. આ રીતે, પાતાળ અને તેના નીચેના બધા પ્રદેશોમાં, નાગ, દાનવ અને રાક્ષસોની હજારો નગરો અને મહેલો વસે છે, જ્યાં વિવિધ મહાન પાત્રો અને રાજાઓનું નિવાસ છે.