શાકદ્વીપમાં, અનેક મહાન અને પુણ્યદાયી નદીઓ વહે છે, જેમાં ગંગાના સાત રૂપો પણ છે. ઇક્ષુ, વેનુકા, ગભસ્તિ અને સાતમી તરીકે ઓળખાતા સાતમાંથી, એ નદીઓ હજારોમાં છે, જ્યાં ઇન્દ્ર વરસાદ વરસાવે છે. એ પવિત્ર નદીઓનું વર્ણન શક્ય છે. શાકદ્વીપનો મહાદ્વીપ, શાલમલી વૃક્ષ જેટલો પહોળો છે અને ચક્રાકૃતિમાં ગોઠવાયેલો છે. તે વિવિધ ખનિજોથી શોભિત છે, અને રત્નો તથા મોતીથી સજ્જ છે. ચારે બાજુ ફૂલો અને ફળોવાળા વૃક્ષો છે, ધન અને અનાજથી સમૃદ્ધ છે. શાકદ્વીપના વિસ્તરણ દરેક બાજુથી સમ છે. એમાં સાત પ્રદેશો છે, જ્યાં તમામ જાતિ અને જીવનના દરેક આશ્રમના લોકો વસે છે. તેઓ ધર્મમાં અડગ રહીને પરમ સુખી છે. સમયના સ્વાભાવિક ફેરવાવા સિવાય, તેમને કોઈ વિપરીત પરિસ્થિતિ નથી. દરેક વ્યક્તિ પોતપોતાના ધર્મજ્ઞાનથી એકબીજાની રક્ષા કરે છે. શાકદ્વીપના નિવાસીઓ વિશે એટલું જ જાણવું. આ દ્વીપને પુષ્કર નામના મહાદ્વીપથી ઘેરાયેલું છે, અને બહાર દૂધના સમુદ્રથી ઘેરાયેલું છે. પુષ્કર પર એક જ વિશિષ્ટ પર્વત છે, જે મહાન પથ્થરોથી બનેલો છે. એ દ્વીપના પૂર્વ ભાગમાં ચિત્રશાનુ નામનું મહાપર્વત છે, જે પૃથ્વીથી ચોત્રીસ હજાર योजन ઊંચું છે. એ તટ પાસે, નવા ઉગેલા ચંદ્રની જેમ દ્રશ્યમાન થાય છે. એ પર્વત ચારે બાજુથી perfectly circular છે, અને બે ભાગોમાં ગોઠવાયેલો છે. એનું વિસ્તરણ પુષ્કરદ્વીપ જેટલું જ છે. પર્વત માનસાના ચક્રની આસપાસ, અને તેની અંદર ધાતકી પ્રદેશ છે. ત્યાંના લોકો રોગમુક્ત, સુખી અને માનસી સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરેલા છે. તેઓમાં કોઈ ઉંચ-નીચ નથી; બધા રૂપ અને સ્વભાવમાં સમાન છે. ત્યાં કોઈ દંડ કે દોષ નથી, લોભ કે સંપાદન નથી. જાતિ, આશ્રમ, ખેતી, પશુપાલન કે વેપાર પણ નથી. પુષ્કરના બંને પ્રદેશોમાં આ બધું અસ્તિત્વમાં નથી. ત્યાં સ્વયમ ઉગેલાં છોડ, પાણી અને પર્વતના ઝરણાં છે. દરેક ઋતુમાં અતિ સુખ છે, વૃદ્ધાવસ્થાનો પ્રભાવ નથી. આ રીતે પુષ્કરનું સમગ્ર વર્ણન ક્રમશ: રજૂ થયું છે. પુષ્કર જેટલા જ વિસ્તરણ અને ગોળાકારમાં, તે દ્વીપની બાજુમાં સમુદ્ર પ્રદેશ છે, જે એટલો જ વિશાળ છે. પાણીથી ભરાયેલ હોવાથી તેને 'સામુદ્ર' કહેવાય છે. એ જીવનમાં આનંદ લાવે છે, તેથી તેને 'વર્ષા' પણ કહેવાય છે. વર્ષા, આનંદ અને વૃદ્ધિના તત્વથી પ્રગટ થાય છે. જ્યારે એ ખૂબ ઘટે છે, ત્યારે પંખી જેવા શાંત થઈ જાય છે. અને જ્યારે એ ઘટે છે, ત્યારે પોતાના સ્વરૂપમાં પાછી ખેંચાઈ જાય છે, જેમ મહાસાગરમાં પાણી સ્વયમ ઊભરાય છે. એ સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત, શુક્લ અને કૃષ્ણ પક્ષમાં આવતી-જતી રહે છે.