ચંદ્રના દ્વીપનું નામ શિશિર છે અને નારદજીના દ્વીપનું નામ સુખોદય છે. વૃષભના દ્વીપને ક્ષેમક કહેવાય છે અને વૈભ્રાજના દ્વીપનું નામ ધ્રુવ છે. આ બધા મહાન આત્માઓ પોતાના-પોતાના દ્વીપોમાં આનંદથી વિહરે છે અને પોતાના દ્વીપમાં રહેનારા લોકો સાથે જોવા મળે છે. હવે હું તમને તે સાત ગંગાઓના નામ જણાવું છું, જે તપસ્વિતામાં સમૃદ્ધ છે. આ સાત નદીઓ અમર અને પુણ્યશાળી છે, અને સર્વ શ્રેષ્ઠ નદીઓ ગણાય છે. જયાં ઇન્દ્ર દેવ વરસાવે છે, ત્યાં આ નદીઓ જળથી ભરપૂર, ઝડપી વહેતી અને કલ્યાણકારી છે. આ નદીઓ શુભ, શાંત, નિર્ભય, આનંદદાયી, ઠંડક અને કલ્યાણકારી છે. આ દ્વીપોના વસીઓ varnashrama-dharma અનુસાર સ્થિર છે—એમના જીવનમાં જાતિ અને આશ્રમની પવિત્રતા છે. ત્યાં neither અવતરણ (ઉત્કલ્પ) nor ચઢાવ (ઉત્કલ્પ) છે; સમય ત્યાં હંમેશા ત્રેતાયુગ સમાન રહે છે. સમયના વિભાગો પણ જમીનના વિભાગો અનુસાર જ ચાલે છે. તેના લોકો સુંદર, સજ્જ, રોગમુક્ત અને બલવાન છે. આ બધું પ્લક્ષ દ્વીપથી શરૂ થતા દ્વીપોમાં અને શાક દ્વીપની આસપાસના પ્રદેશોમાં જોવા મળે છે. ત્યાંના બધા વૃક્ષોમાં દિવ્ય ઔષધિઓ અને ફળો થાય છે, અને દરેક છોડ ઔષધીય ગુણ ધરાવે છે. હે દ્વિજોત્તમ, એ પ્રદેશના કેન્દ્રમાં જાંબુ વૃક્ષ ગણાય છે અને એ વૃક્ષનું ત્યાં વિશેષપણે પૂજન થાય છે. શાલમલદ્વીપનું વિસ્તરણ અને પહોળાઈ પ્લક્ષદ્વીપ જેટલી જ છે. હવે, હું તમને શાલમલદ્વીપની સંક્ષિપ્ત અને ક્રમવાર વાત કહું છું. શાલમલદ્વીપને ઘેરી રહેલું સમુદ્ર એ ખાંડરસ જેવું મીઠું પાણી ધરાવે છે. ત્યાં પણ સાત પર્વતો છે, જે રત્નોના સ્ત્રોત છે. પ્રથમ પર્વત, જે સૂર્ય સમાન તેજ ધરાવે છે, તેનો નામ કુમુદ છે. બીજું પર્વત ઉત્તમ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે. ત્રીજું પર્વત બલાહક કહેવાય છે. ચોથું પર્વત દ્રોણ છે, જ્યાં મહાન ઔષધિ મળે છે. પાંચમું પર્વત કંકા છે, જે અત્યંત મહાન ગણાય છે. છઠ્ઠું પર્વત મહિષ છે, જે મેઘ જેવું દેખાય છે. સાતમું પર્વત કકુદ્માન કહેવાય છે. પ્રજાપતિને મૂળરૂપે માનીને, તેમણે યોગ્ય રીતથી સંતાન માટે આ ક્ષેત્રોનું વિભાજન કર્યું. હવે હું તમને તેમના ક્ષેત્રો જણાવું છું, જે વાસ્તવમાં શુભ અને નાગ જેવા છે. બલાહકના ક્ષેત્રનું નામ જીમૂત છે, દ્રોણનું ક્ષેત્ર હંમેશાં હરિયાળું ગણાય છે. કકુદનું નામ સુપ્રદ છે. આ સાત પણ સાત વિભાગોમાં વિભાજિત છે. ત્યાંના પ્રદેશો: જ્યોતિ, શાંતિ, તુષ્ટા, ચંદ્ર, શુક્ર અને વિમોચની છે. તેમના નજીક પણ અનેક અન્ય પ્રદેશો છે—સૈંકડો અને હજારોમાં. આ રીતે શાલમલદ્વીપની વ્યવસ્થા વર્ણવાઈ છે. શાલમલદ્વીપ પોતે, જેનું તણું વિશાળ છે, એના નામથી ઓળખાય છે. વિસ્તારની દૃષ્ટિએ શાલમલદ્વીપ પ્લક્ષદ્વીપ જેટલો જ છે, પણ સર્વત્ર સમાન નથી. હવે તમે ધ્યાનથી સાંભળો, હું જેમ સાંભળ્યું છે અને યોગ્ય છે તેમ વર્ણન કરું છું. કુશદ્વીપ ચારેય બાજુએ સુરોદક નામના સમુદ્રથી ઘેરાયેલો છે. ત્યાં પણ સાત પર્વતો છે. હવે તમે સાંભળો, તેમનું વર્ણન કરું છું. એ દ્વીપનો પ્રથમ પર્વત અને બીજો પર્વત હેમપર્વત છે.