ચાક્ષુષ માનવંતર દરમિયાન પ્રાચેતસના પુત્ર દક્ષનો જન્મ થયો હતો. એ સમય દક્ષ પર લાગેલા શ્રાપની અસરથી આવ્યો હતો—આ રીતે આપણે દક્ષના બીજા જન્મ વિશે સાંભળ્યું છે. પ્રથમ ત્રેતા યુગમાં, વૈવસ્વત મનુના સમય પહેલાં, એક દુઃખ અને પછતાવાની લાગણી ઉભી થઈ હતી, કારણ કે બે વંશોમાં પરિવર્તન થયું હતું. તેથી, શત્રુઓ સામે ક્યારેય દ્વેષ રાખવો જોઈએ નહીં; કારણ કે પ્રાણી પોતાનું યશ ક્યારેય છોડતું નથી, અને વિવેકી વ્યક્તિએ આવું વર્તન કરવું નહીં. તમે દક્ષ વિશે જે પૂછ્યું હતું, તેનું વર્ણન હવે હું કરું છું—અપેક્ષાઓ પછી દેવતાઓની કથાને ક્રમમાં વર્ણવતો છું. જે પૂર્વે દેવયામા તરીકે ઓળખાતા, યજ્ઞના પુત્રો હતા, એ સ્વાયંભુવના મનથી જન્મેલા શક્તા પુત્રો હતા. સ્વાયંભુવની સર્જનામાં મનથી જન્મેલા ત્રેતીસ પુત્રો હતા: વિભાસા, ક્રતુ, પ્રયાતિ, વિશ્રુતા, દુયતિ, અસમા, ઉગ્રદૃષ્ટિ, સુનય, શુચિશ્રવા, તુરીય, ઈદ્રયુક, યુક્ત, ગ્રાવજિત, જરા, વિભુ, વિભાવા, ઋચીક, દુર્દિહ—આ બધા સ્વાયંભુવના પુત્રો અને સોમપાન કરતા હતા. આ પૈકી ઈન્દ્ર પ્રથમ અને સર્વે વસ્તુઓના ભોક્તા, દેવતાઓના સ્વામી હતા. સુપર્ણ, યક્ષ, ગંધર્વ, પિશાચ, નાગ અને રાક્ષસ—આ પ્રકારના અનગણત પ્રાણીઓ સ્વાયંભુવના સમયગાળા દરમિયાન જન્મ્યા અને વિલિન થયા. તેમનો વિગતવાર વર્ણન અહીં નથી કરાતો, કારણ કે તે વિષયથી ભટકી જવાની શક્યતા છે. જે કથાઓ પસાર થઈ છે, તે હાલના વૈવસ્વત ચક્રમાં દેખાતી નથી. તેમાં, પૂર્વે રહેલા સર્પ-મુનિઓના નામો સાંભળો: અત્રિ અને વસિષ્ટ, સાથે સ્વાયંભુવ યુગના સાત ઋષિ—જ્યોતિસ્માન, દુયતિમાન, હવ્ય, સવના અને સત્ર પણ. પવનની જેમ ઝડપી, મહાન આત્માવાળા, અને પ્રથમ યુગના રાજાઓ, પિશાચ, મનુષ્ય, સુપર્ણ અને અપ્સરાઓના સમૂહ સાથે. નામોની વિશાળતા અને સંખ્યાની અવધિથી એ વંશમાં કેટલા હતા, એ જાણવું અશક્ય છે. કાળના અનેક ચક્ર, ઉત્તરાયણ-દક્ષિણાયણ, વર્ષો અને યુગો પસાર થઈ ગયા છે. કોણે શરૂઆત કરી, મૂળ શું, સાચી સ્વરૂપતા અને તત્વ શું? નામ શું, આત્મા શું, સાચો સિદ્ધાંત શું—મને સાચું કહો. સૂર્યને સમયનું મૂળ, ક્ષણોનો માપક, સંખ્યા ગણનાર અને આંખ તરીકે માનવામાં આવે છે. વર્ષ એ તેનું સાચું સ્વરૂપ છે, અને તેનું નામ સમયના વિભાગોથી બનેલું છે. હવે સમયની પાંખે પાંચ પ્રકારની સ્થિતિ સમજાવો: વર્ષ પ્રથમ, પરિવત્સર બીજું, અને પાંચમું વત્સર કહેવાય છે; એ સમય યુગ તરીકે ઓળખાય છે. યજ્ઞ-અગ્નિ 'ક્રતુ' પણ વર્ષ સમાન ગણાય છે. શુક્લ અને કૃષ્ણ પક્ષની ગતિ, જળના તત્વથી બનેલી પંખી, અને જે સાત-સાત સ્વરૂપે જગતમાં વ્યાપી છે—તે બધું સમયના રૂપોમાં છે. અહંકારમાંથી બ્રહ્માએ ભયંકર રુદ્રનું સર્જન કર્યું, જેનો સ્વરૂપ હવે હું તમને કહું છું—જેમ તે વખાણવામાં આવે છે, એ રીતે ધ્યાનપૂર્વક સાંભળો.