కాచిత్ ప్రవిలసద్బాహుః పరిరభ్య చుచుమ్బ తమ్ గోపీ గీతస్తుతివ్యాజనిపుణా మధుసూదనమ్
మరొక గోపిక మెరిసే చేతులతో మధుసూదనుని ఆలింగనం చేసి ముద్దుపెట్టింది, పాటలు పాడుతూ, స్తుతిస్తూ ఎంతో నైపుణ్యంగా ప్రీతిపాత్రుడిని చేసింది.
గోపీకపోలసంశ్లేషమ్ అభిపద్య హరేర్ భుజౌ పులకోద్గమశస్యాయ స్వేదామ్బుఘనతాం గతౌ
హరిని ఆలింగనం చేసి, ఆయన కండలతో తన కపోలాలను మిళితం చేస్తూ, ఆ గోపికల శరీరాలు చెమటతో, రోమాంచాలతో తడిసిపోయాయి.
రాసగేయం జగౌ కృష్ణో యావత్ తారతరధ్వనిః సాధు కృష్ణేతి కృష్ణేతి తావత్ తా ద్విగుణం జగుః
కృష్ణుడు రాసలీల గీతాన్ని ఉన్నత స్వరంతో పాడుతుండగా, గోపికలు 'కృష్ణా! కృష్ణా!' అని రెట్టింపు ఉత్సాహంతో ఆలపించాయి.
గతే ఽనుగమనం చక్రుర్ వలనే సంముఖం యయుః ప్రతిలోమానులోమేన భేజుర్ గోపాఙ్గనా హరిమ్
ఆయన వెళ్ళిపోతుండగా, గోపికలు నుపురాల శబ్దంతో వెంట వెళ్లి, కొందరు ఎదురుగా, మరికొందరు వెనుక నుంచి హరిని చేరారు.
స తదా సహ గోపీభీ రరామ మధుసూదనః స వర్షకోటిప్రతిమః క్షణస్ తేన వినాభవత్
ఆ సమయంలో మధుసూదనుడు గోపికలతో కలిసి ఆనందంగా విహరించాడు. ఆయన లేకుండా గడిపిన ఆ క్షణం, కోట్ల సంవత్సరాలు లాంటి దానికీ సమానంగా అనిపించినా, ఒక్కసారిగా గడిచిపోయింది.
తా వార్యమాణాః పితృభిః పతిభిర్ భ్రాతృభిస్ తథా కృష్ణం గోపాఙ్గనా రాత్రౌ రమయన్తి రతిప్రియాః
తండ్రులు, భర్తలు, అన్నలు వారించినా, ఆనందాన్ని ఇష్టపడే గోపికలు రాత్రిపూట కృష్ణునితో ఆనందంగా గడిపారు.
సో ఽపి కైశోరకవయా మానయన్ మధుసూదనః రేమే తాభిర్ అమేయాత్మా క్షపాసు క్షపితాహితః
కృష్ణుడు కూడా యవ్వనంలో ఉన్నవాడిగా, మధుసూదనుడు, అపారమైన స్వభావమున్నవాడిగా, ఆ గోపికలకు గౌరవం ఇస్తూ, రాత్రిపూట వారి బాధలను పోగొట్టి ఆనందంగా విహరించాడు.
తద్భర్తృషు తథా తాసు సర్వభూతేషు చేశ్వరః ఆత్మస్వరూపరూపో ఽసౌ వ్యాప్య సర్వమ్ అవస్థితః
ఆ గోపికల భర్తల్లో, ఆ గోపికల్లో, అన్ని జీవుల్లో, ఆ పరమేశ్వరుడు తన ఆత్మస్వరూపంతో అన్నింటిలో వ్యాపించి ఉండిపోయాడు.
యథా సమస్తభూతేషు నభో ఽగ్నిః పృథివీ జలమ్ వాయుశ్ చాత్మా తథైవాసౌ వ్యాప్య సర్వమ్ అవస్థితః
ఎలా ఆకాశం, అగ్ని, భూమి, నీరు, గాలి, ఆత్మ అన్నీ సమస్త జీవుల్లో వ్యాపించి ఉంటాయో, అలాగే ఆయన కూడా అన్నింటిలో వ్యాపించి స్థిరంగా ఉన్నాడు.
ప్రదోషార్ధే కదాచిత్ తు రాసాసక్తే జనార్దనే త్రాసయన్ సమదో గోష్ఠాన్ అరిష్టః సముపాగతః
ఒకసారి అర్ధరాత్రి సమయంలో జనార్దనుడు రాసక్రీడలో మునిగిపోయి ఉండగా, అరిష్టుడు వచ్చి, ఆ గోపాలకుల పల్లెను భయపెట్టాడు.
సతోయతోయదాకారస్ తీక్ష్ణశృఙ్గో ఽర్కలోచనః ఖురాగ్రపాతైర్ అత్యర్థం దారయన్ ధరణీతలమ్
అతడు మేఘంలా కనిపిస్తూ, పదునైన కొమ్ములతో, సూర్యుడిలాంటి కళ్లతో, తన కాళ్లతో భూమిని బలంగా త్రొక్కి చీల్చేశాడు.
లేలిహానః సనిష్పేషం జిహ్వయౌష్ఠౌ పునః పునః సంరమ్భాక్షిప్తలాఙ్గూలః కఠినస్కన్ధబన్ధనః
తన నాలుకతో పెదవులను లేపుతూ, దవడలను గట్టిగా కొరుకుతూ, కోపంతో తోకను ఊపుతూ, బలమైన భుజాలతో అరిష్టుడు ముందుకు వచ్చాడు.
ఉదగ్రకకుదాభోగః ప్రమాణాద్ దురతిక్రమః విణ్మూత్రాలిప్తపృష్ఠాఙ్గో గవామ్ ఉద్వేగకారకః
అతని కొమ్ము ఎత్తుగా వంగి ఉండేది, పరిమాణంలో దాటి పోవడం అసాధ్యం. అతని వెనుక భాగం, అవయవాలు మలమూత్రంతో మురికి అయి, ఆ ఎద్దు గోవులను భయపెట్టాడు.
ప్రలమ్బకణ్ఠో ఽభిముఖస్ తరుఘాతాఙ్కితాననః పాతయన్ స గవాం గర్భాన్ దైత్యో వృషభరూపధృక్
తన మెడ కిందకు వాలిపోయి, ముందుగా చూస్తూ, చెట్లకు తగిలిన గాయాలతో ముఖం, ఆ దానవుడు ఎద్దు రూపంలో గోవుల గర్భాలను పడేసాడు.
సూదయంస్ తరసా సర్వాన్ వనాన్య్ అటతి యః సదా తతస్ తమ్ అతిఘోరాక్షమ్ అవేక్ష్యాతిభయాతురాః
వేగంగా పరుగెత్తుతూ, ఎప్పుడూ అడవుల్లో తిరుగుతూ, అందరినీ నాశనం చేస్తూ, అతని భయంకరమైన కళ్లను చూసి గోపాలు తీవ్ర భయంతో వణికిపోయారు.
గోపా గోపస్త్రియశ్ చైవ కృష్ణ కృష్ణేతి చుక్రుశుః సింహనాదం తతశ్ చక్రే తలశబ్దం చ కేశవః
గోపాలు, గోపికలు అందరూ 'కృష్ణా! కృష్ణా!' అని అరవసాగారు. అప్పుడు కేశవుడు సింహం గర్జనలా శబ్దం చేసి, తన చేయితో మట్టి కొట్టాడు.
తచ్ఛబ్దశ్రవణాచ్ చాసౌ దామోదరముఖం యయౌ అగ్రన్యస్తవిషాణాగ్రః కృష్ణకుక్షికృతేక్షణః
ఆ శబ్దాన్ని విని అరిష్టుడు దామోదరుని వైపు వచ్చాడు. ముందుగా కొమ్ములు వంచి, కృష్ణుని ఛాతీపై దృష్టి పెట్టాడు.
అభ్యధావత దుష్టాత్మా దైత్యో వృషభరూపధృక్ ఆయాన్తం దైత్యవృషభం దృష్ట్వా కృష్ణో మహాబలమ్
ఆ దుష్టాత్ముడు, ఎద్దు రూపంలో ఉన్న దానవుడు, వేగంగా దూకాడు. ఆ మహాబలశాలి దానవ ఎద్దు వస్తున్నదాన్ని చూసి కృష్ణుడు నిలబడి ఎదుర్కొన్నాడు.
న చచాల తతః స్థానాద్ అవజ్ఞాస్మితలీలయా ఆసన్నం చైవ జగ్రాహ గ్రాహవన్ మధుసూదనః
ఆయన తన స్థానం నుంచి కదలలేదు. ఆటగా చిన్నచూపుతో నవ్వుతూ, అరిష్టుడు దగ్గరికి రాగానే మధుసూదనుడు సింహం ఎలా పశువును పట్టుకుంటాడో అలా పట్టుకున్నాడు.
జఘాన జానునా కుక్షౌ విషాణగ్రహణాచలమ్ తస్య దర్పబలం హత్వా గృహీతస్య విషాణయోః
ఆయన తన మోకాళితో అరిష్టుని పొట్టను బలంగా కొట్టి, అతని కొమ్ములను గట్టిగా పట్టుకున్నాడు. అతని గర్వాన్ని, బలాన్ని అణచివేశాడు.
ఆపీడయద్ అరిష్టస్య కణ్ఠం క్లిన్నమ్ ఇవామ్బరమ్ ఉత్పాట్య శృఙ్గమ్ ఏకం చ తేనైవాతాడయత్ తతః
అరిష్టుని మెడను తడిసిన వస్త్రాన్ని మడత పెట్టినట్టు బలంగా పిండాడు. ఒక కొమ్మును విరిగేసి, దానితో అరిష్టుడిని కొట్టాడు.
మమార స మహాదైత్యో ముఖాచ్ ఛోణితమ్ ఉద్వమన్ తుష్టువుర్ నిహతే తస్మిన్ గోపా దైత్యే జనార్దనమ్ జమ్భే హతే సహస్రాక్షం పురా దేవగణా యథా
ఆ మహాదానవుడు నోటి నుంచి రక్తం ఉప్పొంగిస్తూ చనిపోయాడు. ఆ దానవుడు పడిపోయిన తర్వాత, గోపాలు జనార్దనుని స్తుతించారు. ఎప్పుడో జంభాసురుడు చనిపోయినప్పుడు దేవతలు ఇంద్రుని స్తుతించినట్టే వారు కృష్ణుని మహిమను పొగిడారు.
కకుద్మిని హతే ఽరిష్టే ధేనుకే చ నిపాతితే ప్రలమ్బే నిధనం నీతే ధృతే గోవర్ధనాచలే
కకుద్మిని చంపబడినప్పుడు, అరిష్టుడు నాశనం చేయబడినప్పుడు, ధేనుకుడు పడగొట్టబడినప్పుడు, ప్రలంబుడు సంహరించబడినప్పుడు, గోవర్ధనాచలాన్ని ఎత్తిపట్టినప్పుడు,
దమితే కాలియే నాగే భగ్నే తుఙ్గద్రుమద్వయే హతాయాం పూతనాయాం చ శకటే పరివర్తితే
కాళీయ నాగుని అదుపులో పెట్టినప్పుడు, రెండు ఎత్తయిన వృక్షాలు విరిగిపోయినప్పుడు, పూతన చంపబడినప్పుడు, శకటం తిప్పివేయబడినప్పుడు,
కంసాయ నారదః ప్రాహ యథావృత్తమ్ అనుక్రమాత్ యశోదాదేవకీగర్భపరివర్తాద్య్ అశేషతః
యశోదా, దేవకీ గర్భాల మార్పు మొదలుకొని జరిగిన ప్రతి విషయాన్ని నారదుడు క్రమంగా కంసునికి చెప్పాడు.
శ్రుత్వా తత్ సకలం కంసో నారదాద్ దేవదర్శనాత్ వసుదేవం ప్రతి తదా కోపం చక్రే స దుర్మతిః
దేవతలను దర్శించి వచ్చిన నారదుని మాటలు విన్న కంసుడు, ఆ దుర్మతి, వసుదేవునిపై కోపంగా మారాడు.
సో ఽతికోపాద్ ఉపాలభ్య సర్వయాదవసంసది జగర్హే యాదవాంశ్ చాపి కార్యం చైతద్ అచిన్తయత్
అతిగా కోపంతో, యాదవుల సభలో వసుదేవుని మందలించి, యాదవ వంశాన్ని దూషించి, ఏం చేయాలో ఆలోచించాడు.
యావన్ న బలమ్ ఆరూఢౌ బలకృష్ణౌ సుబాలకౌ తావద్ ఏవ మయా వధ్యావ్ అసాధ్యౌ రూఢయౌవనౌ
బలరాముడు, కృష్ణుడు ఇంకా చిన్నవాళ్లు ఉన్నప్పుడే వీరిద్దరినీ నేను చంపాలి; వీరు పెద్దవాళ్లై, బలవంతులైతే, వారిని ఓడించడం అసాధ్యం.
చాణూరో ఽత్ర మహావీర్యో ముష్టికశ్ చ మహాబలః ఏతాభ్యాం మల్లయుద్ధే తౌ ఘాతయిష్యామి దుర్మదౌ
చాణూరుడు గొప్ప శక్తివంతుడు, ముష్టికుడు మహాబలుడు — వీరిద్దరితో మల్లయుద్ధంలో ఆ అహంకారులైన బాలురను చంపిస్తాను.
ధనుర్మహమహాయాగవ్యాజేనానీయ తౌ వ్రజాత్ తథా తథా కరిష్యామి యాస్యతః సంక్షయం యథా
ధనుర్మహోత్సవం పేరుతో వారిని వ్రజ నుండి రప్పించి, అలా చేయించి వారిని నాశనం చేస్తాను.