తతస్ త్వ్ ఆన్దోలికాభిశ్ చ నియుద్ధైశ్ చ మహాబలౌ వ్యాయామం చక్రతుస్ తత్ర క్షేపణీయైస్ తథాశ్మభిః
ఆ ఇద్దరు బలవంతులు అక్కడ ఊయలలలో ఊగుతూ, కుస్తీ పోటీలు చేస్తూ, రాళ్లు విసురుతూ, శక్తిని పరీక్షించుకుంటూ ఆటలాడారు.
తల్లిప్సుర్ అసురస్ తత్ర ఉభయో రమమాణయోః ఆజగామ ప్రలమ్బాఖ్యో గోపవేషతిరోహితః
ఆ ఇద్దరు ఆనందంగా ఆటలాడుతున్నప్పుడు, వారిని ఓడించాలనే ఆశతో ప్రలంబుడు అనే అసురుడు గొపాలుడి వేషంలో అక్కడికి వచ్చాడు.
సో ఽవగాహత నిఃశఙ్కం తేషాం మధ్యమమానుషః మానుషం రూపమ్ ఆస్థాయ ప్రలమ్బో దానవోత్తమః
ప్రలంబుడు, దానవులలో ముఖ్యుడు, మానవ రూపంలో సాధారణ మనిషిలా కనిపిస్తూ, భయమేమీ లేకుండా వారి మధ్యలో ప్రవేశించాడు.
తయోశ్ ఛిద్రాన్తరప్రేప్సుర్ అతిశీఘ్రమ్ అమన్యత కృష్ణం తతో రౌహిణేయం హన్తుం చక్రే మనోరథమ్
ఆ ఇద్దరి మధ్యలో అవకాశం కోసం వేచి చూస్తూ, ప్రలంబుడు త్వరగా రోహిణీ కుమారుడిని చంపాలని నిర్ణయించుకుని, కృష్ణుడిని మోసగించాలనుకున్నాడు.
హరిణా క్రీడనం నామ బాలక్రీడనకం తతః ప్రక్రీడితాస్ తు తే సర్వే ద్వౌ ద్వౌ యుగపద్ ఉత్పతన్
తర్వాత, పిల్లల ఆటగా 'హరిణక్రీడనం' అనే ఆటను ఆరంభించి, అందరూ జంటలుగా కలిసి ఎగిరిపడుతూ ఆనందంగా ఆడారు.
శ్రీదామ్నా సహ గోవిన్దః ప్రలమ్బేన తథా బలః గోపాలైర్ అపరైశ్ చాన్యే గోపాలాః సహ పుప్లువుః
గోవిందుడు శ్రీదామాతో, బలరాముడు ప్రలంబుతో, మిగతా గొపాలులు పరస్పరం జంటలుగా కలిసి ఎగిరిపడ్డారు.
శ్రీదామానం తతః కృష్ణః ప్రలమ్బం రోహిణీసుతః జితవాన్ కృష్ణపక్షీయైర్ గోపైర్ అన్యైః పరాజితాః
తర్వాత కృష్ణుడు శ్రీదామాను ఓడించాడు, రోహిణీ కుమారుడు ప్రలంబుని ఓడించాడు; కృష్ణుని పక్షంలోని మిగతా గొపాలులు గెలిచారు, మిగతావారు ఓడిపోయారు.
తే వాహయన్తస్ త్వ్ అన్యోన్యం భాణ్డీరస్కన్ధమ్ ఏత్య వై పునర్ నివృత్తాస్ తే సర్వే యే యే తత్ర పరాజితాః
అక్కడ ఓడిపోయిన వారు గెలిచిన వారిని భాండీరు చెట్టు దగ్గర తమ భుజాలపై మోసుకొని వెళ్లి, తిరిగి అందరూ తమ స్థానాలకు వచ్చారు.
సంకర్షణం తు స్కన్ధేన శీఘ్రమ్ ఉత్క్షిప్య దానవః న తస్థౌ ప్రజగామైవ సచన్ద్ర ఇవ వారిదః
దానవుడు బలరాముని భుజాలపై వేగంగా ఎత్తుకొని, ఆపకుండా, చంద్రుడు మేఘంలో ప్రయాణించినట్లు ముందుకు పోయాడు.
అశక్తో వహనే తస్య సంరమ్భాద్ దానవోత్తమః వవృధే సుమహాకాయః ప్రావృషీవ బలాహకః
ఇంకా మోయలేక, ఆ దానవులలో శ్రేష్ఠుడు కోపంతో అతిపెద్ద రూపాన్ని ధరించాడు, వర్షకాలంలో మేఘంలా విస్తరించాడు.
సంకర్షణస్ తు తం దృష్ట్వా దగ్ధశైలోపమాకృతిమ్ స్రగ్దామలమ్బాభరణం ముకుటాటోపమస్తకమ్
బలరాముడు అతడిని అగ్నిపర్వతంలా ప్రకాశించే రూపంలో, పూలహారాలు, ఆభరణాలు ధరించి, తలపై మకుటంతో చూశాడు.
రౌద్రం శకటచక్రాక్షం పాదన్యాసచలత్క్షితిమ్ హ్రియమాణస్ తతః కృష్ణమ్ ఇదం వచనమ్ అబ్రవీత్
ఆ దానవుడు భయంకరంగా, బండిపెద్ద కన్నులతో, అడుగుపడితే భూమి కంపించేలా ఉండగా, బలరాముడు అపహరించబడుతూ కృష్ణునితో ఇలా అన్నాడు.
కృష్ణ కృష్ణ హ్రియే త్వ్ ఏష పర్వతోదగ్రమూర్తినా కేనాపి పశ్య దైత్యేన గోపాలచ్ఛద్మరూపిణా
"కృష్ణా! కృష్ణా! ఈ దైత్యుడు గొపాలుడి వేషంలో, కానీ పర్వతంలా ఉన్న తన అసలురూపంతో నన్ను తీసుకెళ్తున్నాడని చూడు."
యద్ అత్ర సాంప్రతం కార్యం మయా మధునిషూదన తత్ కథ్యతాం ప్రయాత్య్ ఏష దురాత్మాతిత్వరాన్వితః
"మధునిషూదనా! ఇప్పుడు నేను ఏం చేయాలో చెప్పు. ఈ దుష్టుడు చాలా వేగంగా నన్ను తీసుకెళ్తున్నాడు."
తమ్ ఆహ రామం గోవిన్దః స్మితభిన్నౌష్ఠసంపుటః మహాత్మా రౌహిణేయస్య బలవీర్యప్రమాణవిత్
రౌహిణేయుని బలాన్ని, వీర్యాన్ని బాగా తెలిసిన మహాత్ముడు గోవిందుడు, నవ్వుతో రామునితో ఇలా అన్నాడు.
కిమ్ అయం మానుషో భావో వ్యక్తమ్ ఏవావలమ్బ్యతే సర్వాత్మన్ సర్వగుహ్యానాం గుహ్యాద్ గుహ్యాత్మనా త్వయా
"ఈ మానవ స్వభావాన్ని నిజంగా నువ్వు స్వీకరించావా? నీవు సర్వాంతర్యామి, అన్ని రహస్యాలలో అత్యంత రహస్యమైనవాడవు."
స్మరాశేషజగదీశ కారణం కారణాగ్రజ ఆత్మానమ్ ఏకం తద్వచ్ చ జగత్య్ ఏకార్ణవే చ యః
"అఖిల లోకాధిపతివైన నీవు, కారణాలకు కారణుడవు, ఏకైక ఆత్మవు. జగత్తులోనూ, సముద్రంలోనూ నీవే ఒకటిగా ఉన్నావు అని జ్ఞాపకం చేసుకో."
భవాన్ అహం చ విశ్వాత్మన్న్ ఏకమ్ ఏవ హి కారణమ్ జగతో ఽస్య జగత్య్ అర్థే భేదేనావాం వ్యవస్థితౌ
"విశ్వాత్మా! నీవు, నేను — ఈ జగత్తుకు నిజంగా ఒకటే కారణం. జగత్తు కోసం ఇద్దరిగా కనిపిస్తున్నా, మనం పరమార్థంగా ఒక్కటే."
తత్ స్మర్యతామ్ అమేయాత్మంస్ త్వయాత్మా జహి దానవమ్ మానుష్యమ్ ఏవమ్ ఆలమ్బ్య బన్ధూనాం క్రియతాం హితమ్
నీ అంతు లేని స్వరూపాన్ని గుర్తు చేసుకో. నీలోని దానవత్వాన్ని జయించు. మానవ స్వభావాన్ని ఆశ్రయించి, మన బంధువుల మేలుకోసం పని చేయాలి.
ఇతి సంస్మారితో విప్రాః కృష్ణేన సుమహాత్మనా విహస్య పీడయామ్ ఆస ప్రలమ్బం బలవాన్ బలః
కృష్ణుడు, ఆ మహాత్ముడు, ఇలా జ్ఞాపకం చేయగా, బ్రాహ్మణులు నవ్వారు. అప్పుడు బలరాముడు, తన బలంతో, ప్రలంబుని బాధించటం ప్రారంభించాడు.
ముష్టినా చాహన్ మూర్ధ్ని కోపసంరక్తలోచనః తేన చాస్య ప్రహారేణ బహిర్ యాతే విలోచనే
కోపంతో కళ్ళు ఎర్రబడి, బలరాముడు తన ముష్టితో ప్రలంబుని తలపై బలంగా కొట్టాడు. ఆ దెబ్బతో ప్రలంబుని కళ్ళు బయటకు వచ్చాయి.
స నిష్కాసితమస్తిష్కో ముఖాచ్ ఛోణితమ్ ఉద్వమన్ నిపపాత మహీపృష్ఠే దైత్యవర్యో మమార చ
అతని తల బద్దలై, నోటి నుండి రక్తం పారుతూ, ఆ దానవుల అధిపతి భూమిపై పడిపోయి మరణించాడు.
ప్రలమ్బం నిహతం దృష్ట్వా బలేనాద్భుతకర్మణా ప్రహృష్టాస్ తుష్టువుర్ గోపాః సాధు సాధ్వ్ ఇతి చాబ్రువన్
బలరాముడు చేసిన అద్భుత కార్యాన్ని చూసి, ప్రలంబుడు చనిపోయినప్పుడు, గోపులు ఆనందంతో 'బాగుంది! బాగుంది!' అని ప్రశంసించారు.
సంస్తూయమానో రామస్ తు గోపైర్ దైత్యే నిపాతితే ప్రలమ్బే సహ కృష్ణేన పునర్ గోకులమ్ ఆయయౌ
దానవుడు ప్రలంబుడు పడిపోయిన తర్వాత, గోపులు బలరాముని పొగిడారు. అప్పుడు రాముడు కృష్ణుడితో కలిసి మళ్లీ గోకులానికి వెళ్లాడు.
తయోర్ విహరతోర్ ఏవం రామకేశవయోర్ వ్రజే ప్రావృడ్వ్యతీతా వికసత్సరోజా చాభవచ్ ఛరత్
రాముడు, కేశవుడు వ్రజలో కలిసి ఆడుకుంటూ ఉండగా, వర్షకాలం ముగిసి, కమలాలు వికసించే శరదృతువు వచ్చింది.
విమలామ్బరనక్షత్రే కాలే చాభ్యాగతే వ్రజమ్ దదర్శేన్ద్రోత్సవారమ్భప్రవృత్తాన్ వ్రజవాసినః
ఆ సమయంలో, ఆకాశం నిర్మలంగా, నక్షత్రాలు వెలిగిపోతుండగా, వ్రజవాసులు ఇంద్రోత్సవానికి సిద్ధమవుతున్నారని కృష్ణుడు చూశాడు.
కృష్ణస్ తాన్ ఉత్సుకాన్ దృష్ట్వా గోపాన్ ఉత్సవలాలసాన్ కౌతూహలాద్ ఇదం వాక్యం ప్రాహ వృద్ధాన్ మహామతిః
ఆ ఉత్సవానికి ఉత్సాహంగా ఎదురుచూస్తున్న గోపులను చూసి, మహామతి కృష్ణుడు, పెద్దవారిని ఆశ్చర్యంతో ఇలా అడిగాడు.
కో ఽయం శక్రమహో నామ యేన వో హర్ష ఆగతః ప్రాహ తం నన్దగోపశ్ చ పృచ్ఛన్తమ్ అతిసాదరమ్
'ఈ ఇంద్రుడు ఎవరు? ఆయన పేరుతో మీకు ఇంత ఆనందం ఎందుకు?' అని కృష్ణుడు ఎంతో గౌరవంగా నందగోపుని అడిగాడు.
మేఘానాం పయసామ్ ఈశో దేవరాజః శతక్రతుః యేన సంచోదితా మేఘా వర్షన్త్య్ అమ్బుమయం రసమ్
'ఆయన మేఘాలకు, నీళ్లకు అధిపతి, దేవతల రాజు, శతక్రతువు. ఆయన ఆజ్ఞతో మేఘాలు వానను కురిపిస్తాయి.' అని నందుడు చెప్పాడు.
తద్వృష్టిజనితం సస్యం వయమ్ అన్యే చ దేహినః వర్తయామోపభుఞ్జానాస్ తర్పయామశ్ చ దేవతాః
'ఆ వానతో పంటలు పండుతాయి. మనం, ఇతర జీవులు వాటిని ఆస్వాదిస్తూ, దేవతలను సంతృప్తిపరుస్తాము.'