గీయమానో ఽథ గోపీభిశ్ చరితైశ్ చారుచేష్టితైః సంస్తూయమానో గోపాలైః కృష్ణో వ్రజమ్ ఉపాగమత్
ఆ సమయంలో, గోపికలు కృష్ణుని చరిత్రలు, అందమైన క్రీడలను పాడుతూ, గోపులు స్తుతిస్తూ ఉండగా, కృష్ణుడు వ్రజలోకి ప్రవేశించాడు.
గాః పాలయన్తౌ చ పునః సహితౌ రామకేశవౌ భ్రమమాణౌ వనే తత్ర రమ్యం తాలవనం గతౌ
మళ్ళీ రాముడు, కేశవుడు కలిసి ఆవులను కాపాడుతూ, అడవిలో సంచరిస్తూ, ఆహ్లాదకరమైన తాళవనానికి చేరుకున్నారు.
తచ్ చ తాలవనం నిత్యం ధేనుకో నామ దానవః నృగోమాంసకృతాహారః సదాధ్యాస్తే ఖరాకృతిః
ఆ తాళవనంలో ధేనుకుడు అనే రాక్షసుడు ఎప్పుడూ నివసిస్తూ, గాడిద రూపంలో మనుషులూ, పశువుల మాంసాన్ని తినేవాడు.
తత్ర తాలవనం రమ్యం ఫలసంపత్సమన్వితమ్ దృష్ట్వా స్పృహాన్వితా గోపాః ఫలాదానే ఽబ్రువన్ వచః
అక్కడ ఆ తాళవనం పండ్లతో నిండినదిగా, ఎంతో ఆకర్షణీయంగా కనిపించడంతో, గోపాలు పండ్లు తినాలని ఆశతో మాట్లాడారు.
హే రామ హే కృష్ణ సదా ధేనుకేనైవ రక్ష్యతే భూప్రదేశో యతస్ తస్మాత్ త్యక్తానీమాని సన్తి వై
రామా, కృష్ణా! ఈ భూమిని ధేనుకుడు ఎప్పుడూ కాపాడుతున్నాడు. అందుకే ఈ పండ్లు ఇక్కడే వదిలిపెట్టబడ్డాయి.
ఫలాని పశ్య తాలానాం గన్ధమోదయుతాని వై వయమ్ ఏతాన్య్ అభీప్సామః పాత్యన్తాం యది రోచతే
ఈ తాళపండ్లు చూడండి, ఎంత పరిమళంగా, పండిపోయి ఉన్నాయి! మేము వీటిని తినాలని కోరుకుంటున్నాం. మీకు ఇష్టం ఉంటే కింద పడేయండి.
ఇతి గోపకుమారాణాం శ్రుత్వా సంకర్షణో వచః కృష్ణశ్ చ పాతయామ్ ఆస భువి తాలఫలాని వై
గోపబాలుల మాటలు విని, సంకర్షణుడు, కృష్ణుడు కలిసి తాళపండ్లను భూమిపైకి పడేయడం ప్రారంభించారు.
తాలానాం పతతాం శబ్దమ్ ఆకర్ణ్యాసురరాట్ తతః ఆజగామ స దుష్టాత్మా కోపాద్ దైతేయగర్దభః
తాళపండ్లు పడిపోతున్న శబ్దం విని, ఆ దుష్ట హృదయుడు, రాక్షసరాజు అయిన గాడిద రూప దైత్యుడు కోపంతో అక్కడికి వచ్చాడు.
పద్భ్యామ్ ఉభాభ్యాం స తదా పశ్చిమాభ్యాం చ తం బలీ జఘానోరసి తాభ్యాం చ స చ తేనాప్య్ అగృహ్యత
అప్పుడు ఆ బలవంతుడు తన రెండు వెనుక కాళ్లతో బలరాముడి ఛాతీపై తన్నాడు. కానీ బలరాముడు ఆ కాళ్లతోనే అతన్ని పట్టుకున్నాడు.
గృహీత్వా భ్రామణేనైవ చామ్బరే గతజీవితమ్ తస్మిన్న్ ఏవ ప్రచిక్షేప వేగేన తృణరాజని
అతన్ని పట్టుకుని, బలరాముడు గాల్లో తిప్పి, ప్రాణం పోయినట్టుగా, వేగంగా ఒక తాళపైన వేసేశాడు.
తతః ఫలాన్య్ అనేకాని తాలాగ్రాన్ నిపతన్ ఖరః పృథివ్యాం పాతయామ్ ఆస మహావాతో ఽమ్బుదాన్ ఇవ
అప్పుడా గాడిద తాళపైనుంచి పడిపోతుండగా, అనేక తాళపండ్లు భూమిపైకి జారిపడ్డాయి. అవి మహా గాలులు మేఘాలను కిందకు తోసినట్టు పడ్డాయి.
అన్యాన్ అప్య్ అస్య వై జ్ఞాతీన్ ఆగతాన్ దైత్యగర్దభాన్ కృష్ణశ్ చిక్షేప తాలాగ్రే బలభద్రశ్ చ లీలయా
అక్కడికి వచ్చిన మిగతా గాడిదరూప దైత్యులను కూడా కృష్ణుడు, బలరాముడు సులభంగా తాళపైన వేసేశారు.
క్షణేనాలంకృతా పృథ్వీ పక్వైస్ తాలఫలైస్ తదా దైత్యగర్దభదేహైశ్ చ మునయః శుశుభే ఽధికమ్
ఒక క్షణంలోనే భూమి పండిపోయిన తాళపండ్లతో, గాడిదరూప దైత్యుల శరీరాలతో అలంకరించబడింది. అది మునులకు మరింత కాంతిని ఇచ్చింది.
తతో గావో నిరాబాధాస్ తస్మింస్ తాలవనే ద్విజాః నవశష్పం సుఖం చేరుర్ యత్ర భుక్తమ్ అభూత్ పురా
ఆ తాళవనంలో, అక్కడ ముందు grazing చేయడం నిషిద్ధమైన చోట, ఆవులు ఎలాంటి భయం లేకుండా, తాజా గడ్డి తిని సంతోషంగా తిరిగాయి, ద్విజులారా.
తస్మిన్ రాసభదైతేయే సానుజే వినిపాతితే సర్వగోపాలగోపీనాం రమ్యం తాలవనం బభౌ
ఆ గాడిదరూప దైత్యుడు, అతని సోదరులు పడగొట్టబడిన తరువాత, అందమైన తాళవనం గోపులు, గోపికలకు మరింత ప్రకాశవంతంగా కనిపించింది.
తతస్ తౌ జాతహర్షౌ తు వసుదేవసుతావ్ ఉభౌ శుశుభాతే మహాత్మానౌ బాలశృఙ్గావ్ ఇవర్షభౌ
తర్వాత వసుదేవుని ఇద్దరు కుమారులు ఆనందంతో మెరిసిపోతూ, మహాత్ములు, మొగ్గలు మొలిచిన రెండు దూడల వృషభాల్లా కనిపించారు.
చారయన్తౌ చ గా దూరే వ్యాహరన్తౌ చ నామభిః నియోగపాశస్కన్ధౌ తౌ వనమాలావిభూషితౌ
వారు దూరంగా ఆవులను మేత పెట్టిస్తూ, వాటి పేర్లు పిలుస్తూ, భుజాలపై కట్టెతో, అడవి పూల మాలలు ధరించి సంచరించారు.
సువర్ణాఞ్జనచూర్ణాభ్యాం తదా తౌ భూషితామ్బరౌ మహేన్ద్రాయుధసంకాశౌ శ్వేతకృష్ణావ్ ఇవామ్బుదౌ
ఆ సమయంలో వారు బంగారు, నల్ల రంగు పొడి పూసిన వస్త్రాలు ధరించి, ఇంద్రాయుధాల్లా, తెల్ల మేఘం, నల్ల మేఘంలా కనిపించారు.
చేరతుర్ లోకసిద్ధాభిః క్రీడాభిర్ ఇతరేతరమ్ సమస్తలోకనాథానాం నాథభూతౌ భువం గతౌ
వారు లోకసిద్ధులతో ఆటలు ఆడుతూ, సమస్త లోకాల నాయకులకు నాయకులుగా, భూమిపై సంచరించారు.
మనుష్యధర్మాభిరతౌ మానయన్తౌ మనుష్యతామ్ తజ్జాతిగుణయుక్తాభిః క్రీడాభిశ్ చేరతుర్ వనమ్
మానవుల స్వభావాలను ఆనందిస్తూ, మానవత్వాన్ని గౌరవిస్తూ, తమ జన్మకు తగిన ఆటలతో అడవిలో సంచరించారు.
తతస్ త్వ్ ఆన్దోలికాభిశ్ చ నియుద్ధైశ్ చ మహాబలౌ వ్యాయామం చక్రతుస్ తత్ర క్షేపణీయైస్ తథాశ్మభిః
ఆ ఇద్దరు బలవంతులు అక్కడ ఊయలలలో ఊగుతూ, కుస్తీ పోటీలు చేస్తూ, రాళ్లు విసురుతూ, శక్తిని పరీక్షించుకుంటూ ఆటలాడారు.
తల్లిప్సుర్ అసురస్ తత్ర ఉభయో రమమాణయోః ఆజగామ ప్రలమ్బాఖ్యో గోపవేషతిరోహితః
ఆ ఇద్దరు ఆనందంగా ఆటలాడుతున్నప్పుడు, వారిని ఓడించాలనే ఆశతో ప్రలంబుడు అనే అసురుడు గొపాలుడి వేషంలో అక్కడికి వచ్చాడు.
సో ఽవగాహత నిఃశఙ్కం తేషాం మధ్యమమానుషః మానుషం రూపమ్ ఆస్థాయ ప్రలమ్బో దానవోత్తమః
ప్రలంబుడు, దానవులలో ముఖ్యుడు, మానవ రూపంలో సాధారణ మనిషిలా కనిపిస్తూ, భయమేమీ లేకుండా వారి మధ్యలో ప్రవేశించాడు.
తయోశ్ ఛిద్రాన్తరప్రేప్సుర్ అతిశీఘ్రమ్ అమన్యత కృష్ణం తతో రౌహిణేయం హన్తుం చక్రే మనోరథమ్
ఆ ఇద్దరి మధ్యలో అవకాశం కోసం వేచి చూస్తూ, ప్రలంబుడు త్వరగా రోహిణీ కుమారుడిని చంపాలని నిర్ణయించుకుని, కృష్ణుడిని మోసగించాలనుకున్నాడు.
హరిణా క్రీడనం నామ బాలక్రీడనకం తతః ప్రక్రీడితాస్ తు తే సర్వే ద్వౌ ద్వౌ యుగపద్ ఉత్పతన్
తర్వాత, పిల్లల ఆటగా 'హరిణక్రీడనం' అనే ఆటను ఆరంభించి, అందరూ జంటలుగా కలిసి ఎగిరిపడుతూ ఆనందంగా ఆడారు.
శ్రీదామ్నా సహ గోవిన్దః ప్రలమ్బేన తథా బలః గోపాలైర్ అపరైశ్ చాన్యే గోపాలాః సహ పుప్లువుః
గోవిందుడు శ్రీదామాతో, బలరాముడు ప్రలంబుతో, మిగతా గొపాలులు పరస్పరం జంటలుగా కలిసి ఎగిరిపడ్డారు.
శ్రీదామానం తతః కృష్ణః ప్రలమ్బం రోహిణీసుతః జితవాన్ కృష్ణపక్షీయైర్ గోపైర్ అన్యైః పరాజితాః
తర్వాత కృష్ణుడు శ్రీదామాను ఓడించాడు, రోహిణీ కుమారుడు ప్రలంబుని ఓడించాడు; కృష్ణుని పక్షంలోని మిగతా గొపాలులు గెలిచారు, మిగతావారు ఓడిపోయారు.
తే వాహయన్తస్ త్వ్ అన్యోన్యం భాణ్డీరస్కన్ధమ్ ఏత్య వై పునర్ నివృత్తాస్ తే సర్వే యే యే తత్ర పరాజితాః
అక్కడ ఓడిపోయిన వారు గెలిచిన వారిని భాండీరు చెట్టు దగ్గర తమ భుజాలపై మోసుకొని వెళ్లి, తిరిగి అందరూ తమ స్థానాలకు వచ్చారు.
సంకర్షణం తు స్కన్ధేన శీఘ్రమ్ ఉత్క్షిప్య దానవః న తస్థౌ ప్రజగామైవ సచన్ద్ర ఇవ వారిదః
దానవుడు బలరాముని భుజాలపై వేగంగా ఎత్తుకొని, ఆపకుండా, చంద్రుడు మేఘంలో ప్రయాణించినట్లు ముందుకు పోయాడు.
అశక్తో వహనే తస్య సంరమ్భాద్ దానవోత్తమః వవృధే సుమహాకాయః ప్రావృషీవ బలాహకః
ఇంకా మోయలేక, ఆ దానవులలో శ్రేష్ఠుడు కోపంతో అతిపెద్ద రూపాన్ని ధరించాడు, వర్షకాలంలో మేఘంలా విస్తరించాడు.